Krzysztof Loska
Biographic Data
| ID | 3431220 |
|---|---|
| NAME | Krzysztof Loska |
| GIVEN NAMES | Krzysztof |
| FAMILY NAME | Loska |
| SIGNATURE | LOSKA K |
| AFFILIATIONS | Jagiellonian University |
| ORCID | 0000-0003-4078-798X |
| VERIFIED | Yes |
| TOTAL WORKS | 28 |
| TOTAL CITATIONS | 0 |
| WORKS AS AUTHOR | 28 |
| WORKS AS EDITOR | 0 |
| FIRST PUBLICATION YEAR | 2014 |
| LATEST PUBLICATION YEAR | 2025 |
| H-INDEX | 0 |
Teoria krajobrazu (fūkeiron)Masao Matsudy jako narzędzie krytyki politycznej w japońskim filmie i fotografii
Tematem artykułu jest japońska teoria krajobrazu usytuowana w szerokim kontekście nauk humanistycznych. Wychodząc od koncepcji Masao Matsudy, autor artykułu przechodzi do omówienia praktyk artystycznych z przełomu lat 60. i 70. ubiegłego wieku (Masao Adachi, Nagisa Ōshima, Takuma Nakahira), a następnie zwraca uwagę na podobieństwo do filozoficznych rozważań na temat władzy dyscyplinarnej – ze względu na znaczenie przypisywane uporządkowaniu przes…
Japońska teoria krajobrazu (fūkeiron) jako źródło inspiracji
Starting from the theoretical concept of Masao Matsuda, who wrote about the landscape in the context of political power to draw attention to the homogenization of space and the violence of state apparatuses, I intend to consider the influence that the Japanese theory (fūkeiron) had on contemporary visual art. The point of reference is the work of Éric Baudelaire, French American director and multimedia artist who developed the approach proposed b…
Dziedzictwo kolonialnej przeszłości w kinie południowokoreańskim
Artykuł jest recenzją książki Joanny Beczkowskiej Południowokoreański nacjonalizm – kategoria Innego w budowaniu filmowych narracji narodowych (2024) poświęconej konstruowaniu tożsamości zbiorowej w powiązaniu z rozwojem narracji narodowych na przykładzie południowokoreańskiego filmu fabularnego. Patrząc na historię kina z perspektywy nauk politycznych, autorka monografii zwraca szczególną uwagę na kwestię rozliczenia z okresem kolonialnym oraz s…
Nasza miłość jest pożegnaniem”
Wspomnienie o Profesorze Andrzeju Pitrusie (1968-2025)
Czechow, Murakami i film – w kręgu literatury i kina światowego
Teoretyczna refleksja nad pojęciem literatury światowej pozwala zrozumieć, że pokrewne zjawisko, czyli kino światowe, można rozważać nie tylko w ramach polityki festiwalowej i produkcji transnarodowych, lecz także – jak sugerują Dudley Andrew i Lúcia Nagib – w kontekście pojedynczych jego wytworów. Proponowane podejście pomaga uchwycić zarówno zależności wynikające z opozycji między centrum i peryferiami, jak również proces przyswojenia zachodząc…
O surrealizmie etnograficznym, fabulacji i potędze nieprawdy w filmie Apichatponga Weerasethakula
The subject of the analysis is the feature-length debut of Apichatpong Weerasethakul, a Thai film director and video artist, allowing us to understand how the process of creating art can be combined with research work – in this case ethnography – making the camera a tool of cognition. Mysterious Object at Noon (2000) is a kind of epistemological and aesthetic experiment whose aim is to develop a new way of talking about reality by combining diffe…
Afropesymizm i afrofuturyzm – narracje spekulatywne w amerykańskich serialach fantastycznych
Punktem wyjścia artykułu jest założenie, że opowieści fantastyczne są narzędziami myślenia spekulatywnego i słu- żą refleksji nad przeszłością oraz przyszłością człowieka. Przedmiotem analizy są dwa seriale zaliczane do szeroko rozumianej fantastyki – Kraina Lovecrafta (Lovecraft Country, HBO, 2020) i Więzy (Kindred, FX on Hulu, 2022). Oba reprezentują ruch artystyczny określany mianem afrofuturyzmu, będący przykładem narracji spekulatywnej, mają…
Lav Diaz, rewolucja i czas mesjański
Przyjmując założenie, że rewolucja jest wydarzeniem apokaliptycznym, czyli świeckim wariantem religijnego mesjanizmu (Leszek Kołakowski), autor przygląda się obrazowi antykolonialnego buntu w filmie Lava Diaza Kołysanka do bolesnej tajemnicy (Hele sa hiwagang hapis, 2016). Punktem wyjścia jest tu hipoteza o pokrewieństwie mesjanizmu z radykalnymi ruchami społecznymi w krajach zależnych (Vittorio Lanternari, Eric J. Hobsbawm) oraz koncepcja histor…
Oscar Micheaux i początki kina afroamerykańskiego
Autor omawia początki kina afroamerykańskiego na przykładzie twórczości Oscara Micheaux (1884-1951) – jednego z najwybitniejszych przedstawicieli tzw. filmu rasowego – i sytuuje jego twórczość w szerszym kontekście społecznym, kulturowym i politycznym, na tle działalności innych przedstawicieli branży, którzy w drugiej i trzeciej dekadzie XX w. podejmowali próby realizacji filmów przeznaczonych dla czarnej publiczności. Autor zwraca uwagę na szer…
Z punktu widzenia ludności rdzennej – film jako narzędzie dekolonizacji w Kanadzie
Tematem artykułu są sposoby wykorzystania technologii audiowizualnej przez artystów natywnych w Kanadzie. Realizowane przez nich filmy są rozważane w kontekście teorii postkolonialnej jako składnik szerszego procesu, w ramach którego ludność rdzenna przejmuje kontrolę nad wytwarzaniem obrazów i przedstawianiem (Kerstin Knopf). Przyjmując hipotezę, że dekolonizacja spojrzenia łączy się z walką o uznanie w wymiarze politycznym i odzyskanie kontroli…
Ksenogeneza albo "stawanie się Innym" - w stronę posthumanistycznej wizji społeczeństwa przyszłości
Ksenogeneza albo "stawanie się Innym" - w stronę posthumanistycznej wizji społeczeństwa przyszłości Wychodząc z założenia, że fantastyka naukowa stanowi jedno z narzędzi myślenia spekulacyjnego, czyli pozwala na podjęcie krytycznej refleksji nad skutkami działalności człowieka, autor artykułu zastanawia się nad możliwością wypracowania alternatywnej ścieżki rozwoju ludzkości, którą w trylogii Xenogenesis wyznaczyła Octavia E. Butler. W swoich pow…
Życie w cieniu elektrowni atomowej (Fukushima – dziesięć lat później)
Tematem artykułu są filmy poświęcone skutkom skażenia promieniotwórczego, do którego doszło w marcu 2011 r. w wyniku awarii elektrowni atomowej Fukushima Daiichi. Wychodząc od koncepcji katastrofy w ujęciu francuskich filozofów – Jacques’a Derridy, Maurice’a Blanchota i Jeana-Luca Nancy’ego – autor skupia się na sposobach przedstawiania tego tematu w japońskich filmach dokumentalnych i fabularnych, których twórcy próbowali uczynić widzialnym to,…
Pamięć protetyczna i nierealność czasu w serialu Watchmen
Prosthetic Memory and Unreality of Time in Watchmen Starting from a reflection on the traumatic experience of racism, the author of the article considers the possibility of transmitting the knowledge about the past and retrieving memory, and then points out how the relationships between the past, the present and the future are problematized, if we change the way we think about time, namely when it ceases to be perceived as something real or objec…
Żegnaj, moja konkubino – film operowy jako alegoria polityczna
Punktem wyjścia niniejszych rozważań jest koncepcja alegorii politycznej w ujęciu Ann W. Astell. Przywołana badaczka twierdzi, że podstawą utworzenia alegorii politycznej jest nawiązanie porozumienia między autorem i odbiorcą, czyli obecność wspólnej wiedzy oraz pamięci kulturowej, pozwalającej odczytać zakodowane w tekście znaki. Celem zaprezentowanej interpretacji filmu Żegnaj, moja konkubino Chena Kaige jest pokazanie, po pierwsze, związku mię…
Przemoc kolonialna, strategie oporu i przywracanie pamięci w filmie Wi Te-shenga Wojownicy tęczy
Punktem wyjścia jest założenie, że kino stanowi ważny głos w debacie na temat pamięci historycznej, pokazuje ambiwalentny stosunek do przeszłości i jest środkiem przekazu poruszającym kwestie polityczne oraz kulturowe. W swoim artykule przyjmuję perspektywę postkolonialną, uwzględniając nie tyle dziedzictwo zachodniego imperializmu, co raczej jego dalekowschodnią odmianę. Po drugie, wskazuję na istotne podobieństwa między różnymi rodzajami przemo…
Historie polskich emigrantów w kinie europejskim
Recenzja książki Krisa Van Heuckeloma Polish Migrants in European Film 1918-2017 (2019). Belgijski filmoznawca zwraca uwagę na podstawowe problemy dotyczące motywu migracji: konieczność powiązania aspektów lokalnych i globalnych w badaniach nad historią kina, możliwość usytuowania produkcji filmowej w transnarodowej perspektywie oraz zmienność ekranowego wizerunku polskich migrantów w czasie. Kris Van Heuckelom próbuje odpowiedzieć na pytanie, w …
Architektura i japoński kolonializm – filmowy obraz przestrzeni miejskiej w okupowanym Seulu
Wychodząc z założenia, że związki architektury i kina powinny być rozpatrywane nie tylko w wymiarze estetycznym, lecz także w szerszym kontekście politycznym, Loska analizuje sposób, w jaki wielkomiejska sceneria współuczestniczy w kreowaniu narodowej mitologii oraz nostalgicznych wyobrażeń. Przedmiotem badań są dla autora współczesne filmy koreańskie rozgrywające się w okresie kolonizacji japońskiej (do 1945 r.), m.in. Utracona pamięć (reż. Lee …
Choroba tropikalna”, czyli o ludziach, zwierzętach i duchach w filmie Apichatponga Weerasethakula
Artykuł jest poświęcony analizie związków między ludźmi i nie-ludźmi oraz wyjaśnieniu procesu „stawania-się-zwierzęciem” (devenir-animal) na przykładzie filmu Choroba tropikalna (Sat pralat, 2004) Apichatponga Weerasethakula. Źródłem inspiracji jest multinaturalistyczny perspektywizm wprowadzony przez Philippe’a Descolę i Eduarda Viveirosa de Castro do etnograficznych badań nad wierzeniami animistycznymi oraz filozofia Gilles’a Deleuze’a i Félixa…
Pamięć, performans i afekty – temat ludobójstwa w filmach Joshui Oppenheimera
Punktem wyjścia refleksji nad filmami Joshui Oppenheimera jest koncepcja performansu w ujęciu Rebeki Schneider – zwłaszcza jej uwagi na temat historycznych rekonstrukcji – oraz teoria afektów w ujęciu Jill Bennett (ponieważ rzeczywistym skutkiem praktyk performatywnych jest „afektywne poruszenie”). W proponowanym przez autora odczytaniu Sceny zbrodni (2012) i Sceny ciszy (2014) to właśnie zarejestrowane przez reżysera historyczne performanse wraz…
Podróż do Nowego Świata. Filmowa fikcja etnograficzna w perspektywie postkolonialnej
Wychodząc od stwierdzenia Jamesa Clifforda, że etnografia jest wytworem doświadczenia podróżniczego oraz odwołując się do koncepcji Michaela Taussiga, który w swoich badaniach plemion Ameryki Południowej uwzględnił dzieje podboju kolonialnego, wpływ działalności misjonarzy oraz rolę zapożyczeń kulturowych, Loska proponuje analizę kolumbijskiego filmu W objęciach węża (El abrazo de la serpiente, 2015, reż. Ciro Guerra) w perspektywie postkolonialn…
Kino polskie jako kino transnarodowe [Polish Cinema as a Transnational Cinema]
Book Review| April 01 2019 Kino polskie jako kino transnarodowe [Polish Cinema as a Transnational Cinema] Sebastian Jagielski and Magdalena Podsiadło, ed., Kino polskie jako kino transnarodowe [Polish Cinema as a Transnational Cinema], (Kraków: Universitas, 2017), 451 pp. ISBN 97883–242-3081-5. Krzysztof Loska Krzysztof Loska Jagiellonian University Search for other works by this author on: This Site Google The Polish Review (2019) 64 (1): 119–12…
The Assessment of Toxic Metals in Plants Used in Cosmetics and Cosmetology
Heavy metals polluting the natural environment are absorbed by plants. The use of herbs as components of cosmetics may pose a health risk for humans. The aim of the study was to determine the concentrations of Pb, Cd and Hg in selected species of herbs (horsetail Equisetum arvense , nettle Urtica dioica , St. John's wort Hypericum perforatum , wormwood Artemisia absinthium , yarrow Achillea millefolium , cottonwood Solidago virgaurea ) self-colle…
Andrzej Wajda jako historyk
Book Review| July 01 2017 Andrzej Wajda jako historyk: Metodologiczne studium z historii wizualnej [Andrzej Wajda as a Historian: A Methodological Study of Visual History] Piotr Witek, Andrzej Wajda jako historyk: Metodologiczne studium z historii wizualnej [Andrzej Wajda as a Historian: A Methodological Study of Visual History], (Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2016), 712 pp., bibliography, index. ISBN 978-83-7784-793-…
Polish Cinema in a Transnational Context
Michael Alfred Peszke has written many distinguished volumes on Polish military history in World War II.These two titles are the most recent: one published in England, and the other, a translation of it, subsequently published in Poland.Both include forewords by George Sanford.The Polish-language edition's subtitle shows the admirable symmetry of a classicist edifice; the English-language edition's has the quality of a cri de coeur.Peszke recount…
Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014) [The History of Polish Documentary Film (1945–2014)]
Book Review| July 01 2016 Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014) [The History of Polish Documentary Film (1945–2014)] Małgorzata Hendrykowska, ed., Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014) [The History of Polish Documentary Film (1945–2014)], (Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2015). 774 pp. ISBN: 978-83-232-2806-6. Krzysztof Loska Krzysztof Loska Jagiellonian University, Kraków Search for other works by this author on: Thi…
No prominent works on this page.
Kino nowej pamięci
Book Review| December 01 2014 Kino nowej pamięci: obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60 [The cinema of the new memory: The image of World War II in the Polish cinema of the 1960s] Piotr Zwierzchowski, Kino nowej pamięci: obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60 [The cinema of the new memory: The image of World War II in the Polish cinema of the 1960s], (Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2013), 348 pp. Bibl…
Maskarady męskości
Od Mickiewicza do Masłowskiej
Book Review| December 01 2015 Od Mickiewicza do Masłowskiej: Adaptacje filmowe literatury polskiej [From Mickiewicz to Masłowska: Film adaptations of Polish literature] Tadeusz Lubelski, ed., Od Mickiewicza do Masłowskiej: Adaptacje filmowe literatury polskiej [From Mickiewicz to Masłowska: Film adaptations of Polish literature], (Kraków: Universitas, 2014). 442 pp., filmography, index. ISBN 97883-242-2352-7. Krzysztof Loska Krzysztof Loska Searc…
Polish Cinema in a Transnational Context
Michael Alfred Peszke has written many distinguished volumes on Polish military history in World War II.These two titles are the most recent: one published in England, and the other, a translation of it, subsequently published in Poland.Both include forewords by George Sanford.The Polish-language edition's subtitle shows the admirable symmetry of a classicist edifice; the English-language edition's has the quality of a cri de coeur.Peszke recount…
Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014) [The History of Polish Documentary Film (1945–2014)]
Book Review| July 01 2016 Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014) [The History of Polish Documentary Film (1945–2014)] Małgorzata Hendrykowska, ed., Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014) [The History of Polish Documentary Film (1945–2014)], (Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2015). 774 pp. ISBN: 978-83-232-2806-6. Krzysztof Loska Krzysztof Loska Jagiellonian University, Kraków Search for other works by this author on: Thi…
The Assessment of Toxic Metals in Plants Used in Cosmetics and Cosmetology
Heavy metals polluting the natural environment are absorbed by plants. The use of herbs as components of cosmetics may pose a health risk for humans. The aim of the study was to determine the concentrations of Pb, Cd and Hg in selected species of herbs (horsetail Equisetum arvense , nettle Urtica dioica , St. John's wort Hypericum perforatum , wormwood Artemisia absinthium , yarrow Achillea millefolium , cottonwood Solidago virgaurea ) self-colle…
Andrzej Wajda jako historyk
Book Review| July 01 2017 Andrzej Wajda jako historyk: Metodologiczne studium z historii wizualnej [Andrzej Wajda as a Historian: A Methodological Study of Visual History] Piotr Witek, Andrzej Wajda jako historyk: Metodologiczne studium z historii wizualnej [Andrzej Wajda as a Historian: A Methodological Study of Visual History], (Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2016), 712 pp., bibliography, index. ISBN 978-83-7784-793-…
Podróż do Nowego Świata. Filmowa fikcja etnograficzna w perspektywie postkolonialnej
Wychodząc od stwierdzenia Jamesa Clifforda, że etnografia jest wytworem doświadczenia podróżniczego oraz odwołując się do koncepcji Michaela Taussiga, który w swoich badaniach plemion Ameryki Południowej uwzględnił dzieje podboju kolonialnego, wpływ działalności misjonarzy oraz rolę zapożyczeń kulturowych, Loska proponuje analizę kolumbijskiego filmu W objęciach węża (El abrazo de la serpiente, 2015, reż. Ciro Guerra) w perspektywie postkolonialn…
Kino polskie jako kino transnarodowe [Polish Cinema as a Transnational Cinema]
Book Review| April 01 2019 Kino polskie jako kino transnarodowe [Polish Cinema as a Transnational Cinema] Sebastian Jagielski and Magdalena Podsiadło, ed., Kino polskie jako kino transnarodowe [Polish Cinema as a Transnational Cinema], (Kraków: Universitas, 2017), 451 pp. ISBN 97883–242-3081-5. Krzysztof Loska Krzysztof Loska Jagiellonian University Search for other works by this author on: This Site Google The Polish Review (2019) 64 (1): 119–12…
Pamięć protetyczna i nierealność czasu w serialu Watchmen
Prosthetic Memory and Unreality of Time in Watchmen Starting from a reflection on the traumatic experience of racism, the author of the article considers the possibility of transmitting the knowledge about the past and retrieving memory, and then points out how the relationships between the past, the present and the future are problematized, if we change the way we think about time, namely when it ceases to be perceived as something real or objec…
Żegnaj, moja konkubino – film operowy jako alegoria polityczna
Punktem wyjścia niniejszych rozważań jest koncepcja alegorii politycznej w ujęciu Ann W. Astell. Przywołana badaczka twierdzi, że podstawą utworzenia alegorii politycznej jest nawiązanie porozumienia między autorem i odbiorcą, czyli obecność wspólnej wiedzy oraz pamięci kulturowej, pozwalającej odczytać zakodowane w tekście znaki. Celem zaprezentowanej interpretacji filmu Żegnaj, moja konkubino Chena Kaige jest pokazanie, po pierwsze, związku mię…
Przemoc kolonialna, strategie oporu i przywracanie pamięci w filmie Wi Te-shenga Wojownicy tęczy
Punktem wyjścia jest założenie, że kino stanowi ważny głos w debacie na temat pamięci historycznej, pokazuje ambiwalentny stosunek do przeszłości i jest środkiem przekazu poruszającym kwestie polityczne oraz kulturowe. W swoim artykule przyjmuję perspektywę postkolonialną, uwzględniając nie tyle dziedzictwo zachodniego imperializmu, co raczej jego dalekowschodnią odmianę. Po drugie, wskazuję na istotne podobieństwa między różnymi rodzajami przemo…
Historie polskich emigrantów w kinie europejskim
Recenzja książki Krisa Van Heuckeloma Polish Migrants in European Film 1918-2017 (2019). Belgijski filmoznawca zwraca uwagę na podstawowe problemy dotyczące motywu migracji: konieczność powiązania aspektów lokalnych i globalnych w badaniach nad historią kina, możliwość usytuowania produkcji filmowej w transnarodowej perspektywie oraz zmienność ekranowego wizerunku polskich migrantów w czasie. Kris Van Heuckelom próbuje odpowiedzieć na pytanie, w …
Architektura i japoński kolonializm – filmowy obraz przestrzeni miejskiej w okupowanym Seulu
Wychodząc z założenia, że związki architektury i kina powinny być rozpatrywane nie tylko w wymiarze estetycznym, lecz także w szerszym kontekście politycznym, Loska analizuje sposób, w jaki wielkomiejska sceneria współuczestniczy w kreowaniu narodowej mitologii oraz nostalgicznych wyobrażeń. Przedmiotem badań są dla autora współczesne filmy koreańskie rozgrywające się w okresie kolonizacji japońskiej (do 1945 r.), m.in. Utracona pamięć (reż. Lee …
Choroba tropikalna”, czyli o ludziach, zwierzętach i duchach w filmie Apichatponga Weerasethakula
Artykuł jest poświęcony analizie związków między ludźmi i nie-ludźmi oraz wyjaśnieniu procesu „stawania-się-zwierzęciem” (devenir-animal) na przykładzie filmu Choroba tropikalna (Sat pralat, 2004) Apichatponga Weerasethakula. Źródłem inspiracji jest multinaturalistyczny perspektywizm wprowadzony przez Philippe’a Descolę i Eduarda Viveirosa de Castro do etnograficznych badań nad wierzeniami animistycznymi oraz filozofia Gilles’a Deleuze’a i Félixa…
Pamięć, performans i afekty – temat ludobójstwa w filmach Joshui Oppenheimera
Punktem wyjścia refleksji nad filmami Joshui Oppenheimera jest koncepcja performansu w ujęciu Rebeki Schneider – zwłaszcza jej uwagi na temat historycznych rekonstrukcji – oraz teoria afektów w ujęciu Jill Bennett (ponieważ rzeczywistym skutkiem praktyk performatywnych jest „afektywne poruszenie”). W proponowanym przez autora odczytaniu Sceny zbrodni (2012) i Sceny ciszy (2014) to właśnie zarejestrowane przez reżysera historyczne performanse wraz…
Życie w cieniu elektrowni atomowej (Fukushima – dziesięć lat później)
Tematem artykułu są filmy poświęcone skutkom skażenia promieniotwórczego, do którego doszło w marcu 2011 r. w wyniku awarii elektrowni atomowej Fukushima Daiichi. Wychodząc od koncepcji katastrofy w ujęciu francuskich filozofów – Jacques’a Derridy, Maurice’a Blanchota i Jeana-Luca Nancy’ego – autor skupia się na sposobach przedstawiania tego tematu w japońskich filmach dokumentalnych i fabularnych, których twórcy próbowali uczynić widzialnym to,…
Oscar Micheaux i początki kina afroamerykańskiego
Autor omawia początki kina afroamerykańskiego na przykładzie twórczości Oscara Micheaux (1884-1951) – jednego z najwybitniejszych przedstawicieli tzw. filmu rasowego – i sytuuje jego twórczość w szerszym kontekście społecznym, kulturowym i politycznym, na tle działalności innych przedstawicieli branży, którzy w drugiej i trzeciej dekadzie XX w. podejmowali próby realizacji filmów przeznaczonych dla czarnej publiczności. Autor zwraca uwagę na szer…
Z punktu widzenia ludności rdzennej – film jako narzędzie dekolonizacji w Kanadzie
Tematem artykułu są sposoby wykorzystania technologii audiowizualnej przez artystów natywnych w Kanadzie. Realizowane przez nich filmy są rozważane w kontekście teorii postkolonialnej jako składnik szerszego procesu, w ramach którego ludność rdzenna przejmuje kontrolę nad wytwarzaniem obrazów i przedstawianiem (Kerstin Knopf). Przyjmując hipotezę, że dekolonizacja spojrzenia łączy się z walką o uznanie w wymiarze politycznym i odzyskanie kontroli…
Ksenogeneza albo "stawanie się Innym" - w stronę posthumanistycznej wizji społeczeństwa przyszłości
Ksenogeneza albo "stawanie się Innym" - w stronę posthumanistycznej wizji społeczeństwa przyszłości Wychodząc z założenia, że fantastyka naukowa stanowi jedno z narzędzi myślenia spekulacyjnego, czyli pozwala na podjęcie krytycznej refleksji nad skutkami działalności człowieka, autor artykułu zastanawia się nad możliwością wypracowania alternatywnej ścieżki rozwoju ludzkości, którą w trylogii Xenogenesis wyznaczyła Octavia E. Butler. W swoich pow…
Lav Diaz, rewolucja i czas mesjański
Przyjmując założenie, że rewolucja jest wydarzeniem apokaliptycznym, czyli świeckim wariantem religijnego mesjanizmu (Leszek Kołakowski), autor przygląda się obrazowi antykolonialnego buntu w filmie Lava Diaza Kołysanka do bolesnej tajemnicy (Hele sa hiwagang hapis, 2016). Punktem wyjścia jest tu hipoteza o pokrewieństwie mesjanizmu z radykalnymi ruchami społecznymi w krajach zależnych (Vittorio Lanternari, Eric J. Hobsbawm) oraz koncepcja histor…
O surrealizmie etnograficznym, fabulacji i potędze nieprawdy w filmie Apichatponga Weerasethakula
The subject of the analysis is the feature-length debut of Apichatpong Weerasethakul, a Thai film director and video artist, allowing us to understand how the process of creating art can be combined with research work – in this case ethnography – making the camera a tool of cognition. Mysterious Object at Noon (2000) is a kind of epistemological and aesthetic experiment whose aim is to develop a new way of talking about reality by combining diffe…
Afropesymizm i afrofuturyzm – narracje spekulatywne w amerykańskich serialach fantastycznych
Punktem wyjścia artykułu jest założenie, że opowieści fantastyczne są narzędziami myślenia spekulatywnego i słu- żą refleksji nad przeszłością oraz przyszłością człowieka. Przedmiotem analizy są dwa seriale zaliczane do szeroko rozumianej fantastyki – Kraina Lovecrafta (Lovecraft Country, HBO, 2020) i Więzy (Kindred, FX on Hulu, 2022). Oba reprezentują ruch artystyczny określany mianem afrofuturyzmu, będący przykładem narracji spekulatywnej, mają…
Teoria krajobrazu (fūkeiron)Masao Matsudy jako narzędzie krytyki politycznej w japońskim filmie i fotografii
Tematem artykułu jest japońska teoria krajobrazu usytuowana w szerokim kontekście nauk humanistycznych. Wychodząc od koncepcji Masao Matsudy, autor artykułu przechodzi do omówienia praktyk artystycznych z przełomu lat 60. i 70. ubiegłego wieku (Masao Adachi, Nagisa Ōshima, Takuma Nakahira), a następnie zwraca uwagę na podobieństwo do filozoficznych rozważań na temat władzy dyscyplinarnej – ze względu na znaczenie przypisywane uporządkowaniu przes…
Japońska teoria krajobrazu (fūkeiron) jako źródło inspiracji
Starting from the theoretical concept of Masao Matsuda, who wrote about the landscape in the context of political power to draw attention to the homogenization of space and the violence of state apparatuses, I intend to consider the influence that the Japanese theory (fūkeiron) had on contemporary visual art. The point of reference is the work of Éric Baudelaire, French American director and multimedia artist who developed the approach proposed b…
Philosophy (13 works) · Art (12 works) · Theology (12 works) · Physics (11 works) · Polish Historical and Cultural Studies (10 works) · Computer Science (6 works) · Art history (5 works) · Icon (5 works) · Polish-Jewish Holocaust Memory Studies (5 works) · Central European Literary Studies (4 works)