Jerzy Bartmiński
Biographic Data
| ID | 4974432 |
|---|---|
| NAME | Jerzy Bartmiński |
| GIVEN NAMES | Jerzy |
| FAMILY NAME | Bartmiński |
| SIGNATURE | BARTMIŃSKI J |
| AFFILIATIONS | Maria Curie-Skłodowska University |
| ORCID | 0000-0003-2252-6516 |
| VERIFIED | Yes |
| TOTAL WORKS | 14 |
| TOTAL CITATIONS | 2 |
| WORKS AS AUTHOR | 14 |
| WORKS AS EDITOR | 0 |
| FIRST PUBLICATION YEAR | 1990 |
| LATEST PUBLICATION YEAR | 2022 |
| H-INDEX | 1 |
Dunaje i szczedriłki. O polskich i ukraińskich tradycjach kolędniczych. Z Jerzym Bartmińskim rozmawia Maria Baliszewska
JERZY BARTMIŃSKI (1939–2022) – wybitny polski polski językoznawca, etnolingwista, folklorysta i slawista. Twórca lubelskiej szkoły etnolingwistyki i wieloletni wykładowca Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Autor i redaktor wielu książek, m.in O języku folkloru (1973), Folklor – język – poetyka (1990), Polskie kolędy ludowe (2002), Jazykovoj obraz mira: Očerki po etnolingvistike (Moskwa 2005), Językowe podstawy obrazu świata (2006),…
Od konwersatorium „Język a kultura” do konwersatorium Eurojos
The author of this essay was an active member of the “Language and culture” conference series since its commencement. He presents the historical background of its origin and recalls the very fruitful collaboration (from 1976 onwards) with the Wrocław circles of Polish philologists under the guidance of Czesław Hernas. He then discusses three publication series connected with the conferences: the Wrocław “white series” Języka a Kultura, the Lublin…
Człowiek w zwierciadle języka – nowy tom prac Swietłany Tołstojowej
Słowiańszczyzny.Swietłana Tołstojowa jest najbardziej wiernym i twórczym realizatorem programu swego przedwcześnie zmarłego męża, jest dziś niekwestionowanym liderem tak ukierunkowanych badań w skali rosyjskiej i słowiańskiej.Jako pracownik Instytutu Słowianoznawstwa Rosyjskiej Akademii Nauk kieruje Zakładem Etnolingwistyki i Folkloru w tym Instytucie.Jest członkiem Rosyjskiej Akademii Nauk i członkiem zagranicznym dwóch akademii: Serbskiej i Pol…
The Interaction of Language and Culture
The written dialogue presented below focuses on the correlation between language and culture, which has a rich tradition of linguistic research. The panelists, well-known Slavic scholars, discuss two research perspectives on the issue of “language and culture” embodied in ethnolinguistics and cultural linguistics. The closeness of the two disciplines is due to their common subject of research; the difference between them, according to Russian lin…
Frazeologia a językowy obraz świata
LINGUISTIC AND CULTURAL IMAGE OF WEEDS PRESERVED IN THE POLISH DIALECTAL PHRASEMES This paper is intended to show and analyze Polish dialectal phrasemes with weeds. The purpose of this study was to investigate linguistic and cultural image of them. Data were excerpt from Kartoteka Słownika gwar polskich, sets of proverbs and dialectal dictionaries. The authoress analyzed phrases with three species of weeds: thistle, cockle and nettle. In folk bel…
In the Circle of Inspiration of Anna Wierzbicka
The author recalls the close ties linking Professor Anna Wierzbicka with the community of linguists centered around the journal “Etnolingwistyka”/“Etnolinguistics” published in Lublin (vols. 1-30, 1988-2018) and with Maria Curie-Skłodowska University, where in 2004 she received the title of doctor honoris causa for her research into universals in different world languages and her service as a morally sensitive humanist. The complementary characte…
Językowo-kulturowy obraz słomy w polskiej lingwokulturze. Szkic etnolingwistyczny
W tradycyjnej kulturze ludowej słoma jest traktowana inaczej niż w kulturze miejskiej, ma pozycję bardziej znaczącą. W ogólnonarodowym imaginarium jest znakiem bylejakości, czegoś nietrwałego, niepewnego, mało wartościowego, podobnie jak plewy czy grochowiny. Słomiany Chochoł z Wesela Stanisława Wyspiańskiego (1900) jest symbolem polskiego narodowego marazmu i bezsilności. Jednak w polskiej kulturze ludowej, opartej na tradycyjnej gospodarce roln…
Językowo-kulturowy obraz pszenicy (triticum) w języku polskim
Celem artykułu jest rekonstrukcja językowo-kulturowego obrazu pszenicy w języku polskim. Rekonstrukcja ta oparta jest na założeniach tzw. definicji kognitywnej, która wychodzi poza postulaty semantyki strukturalnej, uwzględnia wszystkie składniki konotowane przez wyrażenie językowe, uwzględnia relacje przedmiot – nazwa przedmiotu i nie ma charakteru encyklopedycznego. Podstawę materiałową stanowią dane językowe (słownictwo i frazeologia oraz teks…
Myślenie metaforyczne czy mitologiczne
Myślenie metaforyczne czy mitologiczne: Joanna Jurewicz, Fire and Cognition in the Rigveda, Warszawa Dom Wydawniczy Elipsa, 2010, 485 s.; Fire, Death and Philosophy. A History of Ancient Indian Thinking, Warszawa Dom Wydawniczy Elipsa, 2016, 717 s
O aktualnych zadaniach etnolingwistyki
O aktualnych zadaniach etnolingwistyki jako subdyscypliny badawczej i rocznika o tej nazwie („Etnolingwistyka” 1988–2015) wypowiada się redaktor naczelny pisma. Uważa, że z dwóch zasad, które u podstaw etnolingwistyki słowiańskiej stawiał Nikita Tołstoj – wymiar ogólnosłowiański i jedność języka i kultury – aktualność zachowała głównie ta druga zasada, tj. traktowanie języka jako źródła wiedzy o człowieku i społeczności i podstawy budowania własn…
A reconstruction of the canon of national and European values
The article inquires into the Polish canon of values in th context of the planned (and partially realized) Polish axiological dictionary and a dictionary of European values. The canon is difficult to establish because apart from a descriptive it has a normative dimen¬sion (it is a set of features but also postulates) and is therefore questioned continually. The authors claim that the axiological canon, i.e. a set of generally accepted ethical nor…
Rola etymologii w rekonstrukcji językowego obrazu świata
The role of etymology in the reconstruction of the linguistic world view The author assumes that etymological analyses are “ethnolinguistically relevant” because by reconstructing the motivation of names, etymology allows one to reach the methods of linguistic conceptualization of phenomena and objects. He discusses the words świat ‘world’, kwiat ‘flower’, and gwiazda ‘star’ (endorsing Brückner’s and Sławski’s thesis that they all belong to a sin…
Aspects of Cognitive Ethnolinguistics
Polish Christmas Carols and Their Cultural Context
The carol is one of the keys unlocking the door to Polish culture, Polish customs, and perhaps even to the Polish mentality.' A carol is a Christmas song and, at the same time, something much more. It refers to a large body of themes connected with singing these songs, with understanding them, and with the feelings they evoke. These themes are expressed in many different ways, in multicode: through words and music, sonic language and activities, …
Myślenie metaforyczne czy mitologiczne
Myślenie metaforyczne czy mitologiczne: Joanna Jurewicz, Fire and Cognition in the Rigveda, Warszawa Dom Wydawniczy Elipsa, 2010, 485 s.; Fire, Death and Philosophy. A History of Ancient Indian Thinking, Warszawa Dom Wydawniczy Elipsa, 2016, 717 s
O aktualnych zadaniach etnolingwistyki
O aktualnych zadaniach etnolingwistyki jako subdyscypliny badawczej i rocznika o tej nazwie („Etnolingwistyka” 1988–2015) wypowiada się redaktor naczelny pisma. Uważa, że z dwóch zasad, które u podstaw etnolingwistyki słowiańskiej stawiał Nikita Tołstoj – wymiar ogólnosłowiański i jedność języka i kultury – aktualność zachowała głównie ta druga zasada, tj. traktowanie języka jako źródła wiedzy o człowieku i społeczności i podstawy budowania własn…
Polish Christmas Carols and Their Cultural Context
The carol is one of the keys unlocking the door to Polish culture, Polish customs, and perhaps even to the Polish mentality.' A carol is a Christmas song and, at the same time, something much more. It refers to a large body of themes connected with singing these songs, with understanding them, and with the feelings they evoke. These themes are expressed in many different ways, in multicode: through words and music, sonic language and activities, …
Aspects of Cognitive Ethnolinguistics
Rola etymologii w rekonstrukcji językowego obrazu świata
The role of etymology in the reconstruction of the linguistic world view The author assumes that etymological analyses are “ethnolinguistically relevant” because by reconstructing the motivation of names, etymology allows one to reach the methods of linguistic conceptualization of phenomena and objects. He discusses the words świat ‘world’, kwiat ‘flower’, and gwiazda ‘star’ (endorsing Brückner’s and Sławski’s thesis that they all belong to a sin…
A reconstruction of the canon of national and European values
The article inquires into the Polish canon of values in th context of the planned (and partially realized) Polish axiological dictionary and a dictionary of European values. The canon is difficult to establish because apart from a descriptive it has a normative dimen¬sion (it is a set of features but also postulates) and is therefore questioned continually. The authors claim that the axiological canon, i.e. a set of generally accepted ethical nor…
O aktualnych zadaniach etnolingwistyki
O aktualnych zadaniach etnolingwistyki jako subdyscypliny badawczej i rocznika o tej nazwie („Etnolingwistyka” 1988–2015) wypowiada się redaktor naczelny pisma. Uważa, że z dwóch zasad, które u podstaw etnolingwistyki słowiańskiej stawiał Nikita Tołstoj – wymiar ogólnosłowiański i jedność języka i kultury – aktualność zachowała głównie ta druga zasada, tj. traktowanie języka jako źródła wiedzy o człowieku i społeczności i podstawy budowania własn…
Językowo-kulturowy obraz słomy w polskiej lingwokulturze. Szkic etnolingwistyczny
W tradycyjnej kulturze ludowej słoma jest traktowana inaczej niż w kulturze miejskiej, ma pozycję bardziej znaczącą. W ogólnonarodowym imaginarium jest znakiem bylejakości, czegoś nietrwałego, niepewnego, mało wartościowego, podobnie jak plewy czy grochowiny. Słomiany Chochoł z Wesela Stanisława Wyspiańskiego (1900) jest symbolem polskiego narodowego marazmu i bezsilności. Jednak w polskiej kulturze ludowej, opartej na tradycyjnej gospodarce roln…
Językowo-kulturowy obraz pszenicy (triticum) w języku polskim
Celem artykułu jest rekonstrukcja językowo-kulturowego obrazu pszenicy w języku polskim. Rekonstrukcja ta oparta jest na założeniach tzw. definicji kognitywnej, która wychodzi poza postulaty semantyki strukturalnej, uwzględnia wszystkie składniki konotowane przez wyrażenie językowe, uwzględnia relacje przedmiot – nazwa przedmiotu i nie ma charakteru encyklopedycznego. Podstawę materiałową stanowią dane językowe (słownictwo i frazeologia oraz teks…
Myślenie metaforyczne czy mitologiczne
Myślenie metaforyczne czy mitologiczne: Joanna Jurewicz, Fire and Cognition in the Rigveda, Warszawa Dom Wydawniczy Elipsa, 2010, 485 s.; Fire, Death and Philosophy. A History of Ancient Indian Thinking, Warszawa Dom Wydawniczy Elipsa, 2016, 717 s
In the Circle of Inspiration of Anna Wierzbicka
The author recalls the close ties linking Professor Anna Wierzbicka with the community of linguists centered around the journal “Etnolingwistyka”/“Etnolinguistics” published in Lublin (vols. 1-30, 1988-2018) and with Maria Curie-Skłodowska University, where in 2004 she received the title of doctor honoris causa for her research into universals in different world languages and her service as a morally sensitive humanist. The complementary characte…
Frazeologia a językowy obraz świata
LINGUISTIC AND CULTURAL IMAGE OF WEEDS PRESERVED IN THE POLISH DIALECTAL PHRASEMES This paper is intended to show and analyze Polish dialectal phrasemes with weeds. The purpose of this study was to investigate linguistic and cultural image of them. Data were excerpt from Kartoteka Słownika gwar polskich, sets of proverbs and dialectal dictionaries. The authoress analyzed phrases with three species of weeds: thistle, cockle and nettle. In folk bel…
Człowiek w zwierciadle języka – nowy tom prac Swietłany Tołstojowej
Słowiańszczyzny.Swietłana Tołstojowa jest najbardziej wiernym i twórczym realizatorem programu swego przedwcześnie zmarłego męża, jest dziś niekwestionowanym liderem tak ukierunkowanych badań w skali rosyjskiej i słowiańskiej.Jako pracownik Instytutu Słowianoznawstwa Rosyjskiej Akademii Nauk kieruje Zakładem Etnolingwistyki i Folkloru w tym Instytucie.Jest członkiem Rosyjskiej Akademii Nauk i członkiem zagranicznym dwóch akademii: Serbskiej i Pol…
The Interaction of Language and Culture
The written dialogue presented below focuses on the correlation between language and culture, which has a rich tradition of linguistic research. The panelists, well-known Slavic scholars, discuss two research perspectives on the issue of “language and culture” embodied in ethnolinguistics and cultural linguistics. The closeness of the two disciplines is due to their common subject of research; the difference between them, according to Russian lin…
Dunaje i szczedriłki. O polskich i ukraińskich tradycjach kolędniczych. Z Jerzym Bartmińskim rozmawia Maria Baliszewska
JERZY BARTMIŃSKI (1939–2022) – wybitny polski polski językoznawca, etnolingwista, folklorysta i slawista. Twórca lubelskiej szkoły etnolingwistyki i wieloletni wykładowca Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Autor i redaktor wielu książek, m.in O języku folkloru (1973), Folklor – język – poetyka (1990), Polskie kolędy ludowe (2002), Jazykovoj obraz mira: Očerki po etnolingvistike (Moskwa 2005), Językowe podstawy obrazu świata (2006),…
Od konwersatorium „Język a kultura” do konwersatorium Eurojos
The author of this essay was an active member of the “Language and culture” conference series since its commencement. He presents the historical background of its origin and recalls the very fruitful collaboration (from 1976 onwards) with the Wrocław circles of Polish philologists under the guidance of Czesław Hernas. He then discusses three publication series connected with the conferences: the Wrocław “white series” Języka a Kultura, the Lublin…
Philosophy (13 works) · Central European Literary Studies (12 works) · Language and Culture (12 works) · Linguistics (6 works) · Sociology (6 works) · Epistemology (5 works) · Linguistics, Language Diversity, and Identity (5 works) · Psychology (4 works) · Theology (4 works) · Art (3 works)