J Tabaszewska
Biographic Data
| ID | 71165 |
|---|---|
| NAME | J Tabaszewska |
| GIVEN NAMES | J |
| FAMILY NAME | Tabaszewska |
| SIGNATURE | TABASZEWSKA J |
| AFFILIATIONS | Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences |
| ORCID | 0000-0001-9077-8817 |
| VERIFIED | Yes |
| TOTAL WORKS | 35 |
| TOTAL CITATIONS | 4 |
| WORKS AS AUTHOR | 34 |
| WORKS AS EDITOR | 0 |
| FIRST PUBLICATION YEAR | 2016 |
| LATEST PUBLICATION YEAR | 2025 |
| H-INDEX | 1 |
Wymiary nadziei
WstpN owy numer "Tekstw Drugich" powicony jest w gwnej mierze rnym konceptualizacjom nadziei.Podstawowy blok tekstw dotyczy do specyficznego zjawiska, czyli funkcjonowania nadziei (definiowanej szeroko, nie tylko jako postawa wobec przyszoci, ale i specyficzny afekt) w kontekcie historii Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Poczenie namysu teoretycznego nad kategori nadziei z ambicj zbadania dziejw oraz pamici PRL
Memory and Environment
The story of memory studies has been told as a tale of booms and waves. Most recently, a fourth wave of memory studies, responding to the environmental, ecocritical and post-humanist turn in the humanities, has been heralded (Craps et al., 2018). This Special Issue aims to trace and reflect upon the developments that have led to this fourth phase. At the outset, however, it needs to be acknowledged that we consider how memory and different forms …
Memory as Environment
This article attempts to identify the relationship between memory, time, and environment, and to answer the question of whether (and how) memory can be perceived as a form of human environment. The paper, by elaborating on the already established notions of environmental memory and temporal environments, connects different diagnoses regarding our current temporality (Hartog, Chakrabarty, Malm) with the research on the Remembering-Imagining System…
Paradoksy pisarstwa akademickiego i wyzwanie podwójnego kodowania
Artykuł podejmuje temat pisarstwa akademickiego i wychodząc od eksperymentu myślowego, polegającego na próbie opisania „idealnej książki” naukowej oraz akademickiej, opisuje wymagania stawiane książkom naukowym, zwłaszcza humanistycznym. Celem tekstu jest nie tylko opisanie sprzecznych wymagań, stawianych książkom naukowym (oraz technik omijania tychże sprzeczności, między innymi przez techniki podwójnego kodowania), lecz również obrona różnorodn…
Memory of the Political Transformation as a Memory of Slow Change
Hormony społeczne. Od metafory do polityki hormonalnej
Hormonalna retoryka"Hormony" stay si w ostatnich latach hasem wywoawczym wielu nie tylko medycznych, lecz rwnie wiatopogldowych dyskusji
Afektywne translacje. Język poetycki Wisławy Szymborskiej wobec podmiotów pozaludzkich
Artykuł analizuje twórczość Wisławy Szymborskiej jako przykład afektywnej translacji, służącej budowaniu autonomii pozaludzkich podmiotów. Głównym punktem zainteresowania tekstu jest konstruowanie autonomii roślin (szczególnie w utworze Milczenie roślin i Notatka) przez dostrzeganie ich absolutnej odrębności. Obraz niesłuchającej, milczącej natury, interpretowany jest jako afektujący przez swą całkowitą inność, rodzącą fascynację nieprzeniknionym…
The Holocaust and Literature
though, as the well-known division into cultural and communicative memory20 suggests, events whose eyewitnesses are no longer alive (which the Holocaust is gradually becoming, with years now having passed since the end of the Second World War) should move into the realm of cultural memory, thus slowly disappearing from public discussion, as this volume shows, there is no sign of any gradual waning of interest in issues of the Holocaust
The Present on the Offensive
The article critically analyzes theses on the dominance of the present in contemporary chronotype. I analyze the theories of A. Assmann, H. U. Gumbrecht, A. Huyssen, F. Hartog, and F. Fukuyama to show that – although some chronotype change is indeed currently happening – it is somewhat simplistic to describe the contemporary historical regime as presentist. Thus, I propose a new take on the relationship between the dominance of the present and th…
Hormony społeczne
Od 2002, nr 1/2 wyd.: Stowarzyszenie "Pro Cultura Litteraria"
Głos(y) literatury
WstpN owy numer "Tekstw Drugich" jest powicony fenomeno- wi gosu i dwikowoci literatury.Co ciekawe, to drugie zjawisko -zagadnienie dwiku, formy realizacji brzmie, przejawy muzycznoci czy udwikowienia -przycigao do tej pory o wiele wicej uwagi ni aspekty gosowe literatury 1 .Wprawdzie zainteresowanie tekstami oralnymi (i szerzej, tradycj oraln
Antycypacja i wyobraźnia. Tekstowa „przyszła Polska”
The starting point of the article is an analysis of the volume PL +50 (2004), edited by Jacek Dukaj and the short stories by Łukasz Orbitowski: Nadchodzi and Popiel Armeńczyk (2017). The interpretation of those alternate stories is used as a point of departure for posing a broader question regarding the social and cultural functions of constructing a coherent imaginations regarding the future. Particular attention is paid to the dominance of nega…
Polonistyka. Szanse i zagrożenia
Artykuł stanowi wstęp do numeru 4/2023 „Tekstów Drugich”, poświęconego nowym rozumieniom polonistyki. Tekst stanowi wstęp do dyskusji nad nową dyscypliną, jaką ma być polonistyka, i stara się pokazać (a także w pewnym stopniu przewidzieć), jakie jej pojawienie się niesie szanse i zagrożenia dla humanistyki. Artykuł zwraca szczególną uwagę na wątek powinności/służebności społecznych, jakie może spełniać polonistyka
Clichés and Overexposures
Tabaszewska examines two key issues in the functioning of Polish memory, namely forgetting and contemplation. They can be seen as two aspects of the same process of standardizing memory, of constructing memory in a way that is supposed to turn it into a comfortable tool in the construction of a given collective identity. Forgetting and contemplation can therefore be read as a memory loop of sorts, rooted in the need to reconstruct an identity bas…
Servile Literary Studies
Tabaszewska presents the concept of ancillary literary studies within the context of debates on the humanities’ function and goals. She proposes to view literary scholarship, and the humanities more broadly, as a sphere in which the autonomy of research projects does not preclude their social engagement. Accordingly, the task of ancillary literary studies would be not only to study texts and create theories, but also to diagnose problems that are…
Teraźniejszość w natarciu
Celem artykułu jest krytyczna analiza tez o dominacji teraźniejszości we współczesnym chronotypie. Artykuł analizuje teorie A. Assmann, H. U. Gumbrechta, A. Huyssena, F. Hartoga oraz F. Fukuyamy, by pokazać, że choć obecnie dokonuje się pewna zmiana chronotypu, to określenie współczesnego reżimu historycznego jako prezentystycznego jest pewnym uproszczeniem. Artykuł proponuje więc nowe spojrzenie na kwestie relacji między dominacją teraźniejszośc…
Polish Memory Revisited
An introduction to the new (2023) special issue of Teksty Drugie on Polish collective memory
Otwieranie przyszłości
W niniejszym tomie prezentujemy blok tekstów dotyczą- cych szeroko rozumianej przyszłości, z formalnie i strukturalnie otwierającym tę sekcję artykułem Jakuba Momry na temat transfikcji
Powrót do przyszłości. Wyzwanie przyszłości w badaniach nad pamięcią
Zajmuje się szeroko rozumianą problematyką afektów i pamięci
Affective future and non-existent history
This article explores one of the possible approaches to the question of future in memory research. It aims to show that both the currently anticipated future as well as future past and the affective facts construed on its basis (B. Massumi) are a part of collective memory. Polish memory of the Second World War is the main analytical focus in the article and it is considered as a particularly clear example of the influence held by that which did n…
Zatarte tryby teraźniejszości. Afektywne struktury czasowe w twórczości Magdaleny Tulli
Celem artykułu jest przeanalizowanie specyficznej narracji, występującej w książkach Magdaleny Tulli. Choć punktem wyjścia artykułu jest spostrzeżenie, że proza Tulli reprezentuje tzw. nieepicki model prozy, to główny nacisk położony jest na nietypowe struktury czasowe, jakie w swoich książkach konstruuje autorka. Kluczem do ich interpretacji jest teza o nielinearnym przepływie czasu, prowokowanym afektywnym i pamięciowym zapętleniem, a użyta met…
Poza wyobraźnią, ponad polityką
This introduction to the issue 6/2020 of Teksty Drugie explores the mutual interdependence of the imagination and politics. Tabaszewska demonstrates that political systems and models that present their own key terms (such as “the nation”) as anachronistic struggle with the task of imagining a future, thus narrowing their chances to lay the ground for a future that would be radically different than the present or the past
Materialność i materia miłości. Wokół studiów nad materialnością i afektami
Tabaszewska -adiunkt w Instytucie Badań Literackich PAN
Przyszłe narodziny afektywnego faktu
wydarzyć, nie tylko znajduje się na czele przekazywanych informacji, ale często wręcz zagłusza to, co rzeczywiście się wydarzyło.Dzień wczorajszy był do niedawna podstawowym
Forma i fakt. Wyzwania współczesnego reportażu
Tabaszewska examines recent changes in our understanding of what a "fact" is, relating these changes to developments in the functioning of reportage.She outlines major formal shifts in terms of genre and defines the most important challenges facing reportage today
Przeszłe przyszłości. Afektywne fakty i historie alternatywne
Celem artykulu jest wskazanie na przyszlośc jako na zapomniany i slabo eksplorowany, ale wciąz istotny punkt odniesienia dla badan nad pamiecią i afektami. W ramach tekstu staram sie pokazac – za pomocą odniesien zarowno do koncepcji ‘przeszlych przyszlości” B. Massumi’ego, jak i wspolczesnej polskiej literatury – ze konkretne wizje dotyczące przyszlości są w stanie zmieniac zarowno nasze wspomnienia, jak i wplywac na interpretacje teraźniejszośc…
Affective future and non-existent history
This article explores one of the possible approaches to the question of future in memory research. It aims to show that both the currently anticipated future as well as future past and the affective facts construed on its basis (B. Massumi) are a part of collective memory. Polish memory of the Second World War is the main analytical focus in the article and it is considered as a particularly clear example of the influence held by that which did n…
Dotkliwe historie
Siostry i bracia wstydu
Sisters and Brothers of ShameThis is a short introduction to current debates surrounding the deinition of shame.The main question explored here is the diference between shame and guilt (M.C. Nussbaum, R. Leys) as well as disgust (S.Tomkins).Tabaszewska also explores how shame can
Klisze i prześwietlenia. Braki i naddatki polskiej pamięci
Tabaszewska examines two key issues in the functioning of Polish memory, namely forgetting and contemplation. They can be seen as two aspects of the same process of standardizing memory, of constructing memory in a way that is supposed to turn it into a comfortable tool in the construction of a given collective identity. Forgetting and contemplation can therefore be read as a memory loop of sorts, rooted in the need to reconstruct an identity bas…
Literaturoznawstwo służebne
1. Uwagi wstępne Literaturoznawstwo, tak jak większość dyscyplin naukowych wchodzących w skład szeroko pojętej, a niecieszącej się ostatnio najlepszą prasą humanistyki, stoi przed piętrzącymi się wyzwaniami. Próba diagnozowania, czym ma być – i jakie ma być – literaturoznawstwo, zmienia się coraz częściej w pytanie o nieco bardziej dramatycznym wydźwięku: jakie literaturoznawstwo jest w stanie uprawomocnić swoje istnienie, wytworzyć – lub odtworz…
Powtórzenia i przynależności. Poezja Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego wobec pamięci
Artykul stanowi probe odczytania poezji Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego w kontekście problematyki tradycji i pamieci kulturowej. Autorka artykulu stara sie wskazac na trzy najwazniejsze cechy poezji Dyckiego (tj. specyficzny, opierający sie na powtorzeniach oraz zapetleniach jezyk, silne, afektywne zaangazowanie podmiotu oraz unikalną zdolnośc poety do zawierania przeszlości i pamieci o niej w na wskroś wspolczesnych obrazach) i przeanalizowac je…
Przeszłe przyszłości. Afektywne fakty i historie alternatywne
Celem artykulu jest wskazanie na przyszlośc jako na zapomniany i slabo eksplorowany, ale wciąz istotny punkt odniesienia dla badan nad pamiecią i afektami. W ramach tekstu staram sie pokazac – za pomocą odniesien zarowno do koncepcji ‘przeszlych przyszlości” B. Massumi’ego, jak i wspolczesnej polskiej literatury – ze konkretne wizje dotyczące przyszlości są w stanie zmieniac zarowno nasze wspomnienia, jak i wplywac na interpretacje teraźniejszośc…
Ekokrytyczna (samo)świadomość
humanistycznych, autorka ksiek Jedna przyroda czy przyrody alternatywne? O pojmowaniu i obrazach przyrody w polskiej poezji i Poetyki pamici. Wspczesna poezja wobec tradycji i pamici oraz artykuw publikowanych m.in. w "Tekstach Drugich" i "Przegldzie Kulturo
Realizm ekologiczny vs. polska literatura
Review: Anna Barcz, Realizm ekologiczny. Od ekokrytyki do zookrytyki w literaturze polskiej [Ecological Realism: From Ecocriticism to Zoocriticism in Polish Literature], Wydawnictwo Śląsk, Katowice 2016
Materialność i materia miłości. Wokół studiów nad materialnością i afektami
Tabaszewska -adiunkt w Instytucie Badań Literackich PAN
Przyszłe narodziny afektywnego faktu
wydarzyć, nie tylko znajduje się na czele przekazywanych informacji, ale często wręcz zagłusza to, co rzeczywiście się wydarzyło.Dzień wczorajszy był do niedawna podstawowym
Forma i fakt. Wyzwania współczesnego reportażu
Tabaszewska examines recent changes in our understanding of what a "fact" is, relating these changes to developments in the functioning of reportage.She outlines major formal shifts in terms of genre and defines the most important challenges facing reportage today
Na granicy faktu. Kategoria faction w badaniach nad współczesnymi biografiami
21 cm
Prawdziwe przestępstwa. O afektywnej karierze pewnego formatu
21 cm
Zatarte tryby teraźniejszości. Afektywne struktury czasowe w twórczości Magdaleny Tulli
Celem artykułu jest przeanalizowanie specyficznej narracji, występującej w książkach Magdaleny Tulli. Choć punktem wyjścia artykułu jest spostrzeżenie, że proza Tulli reprezentuje tzw. nieepicki model prozy, to główny nacisk położony jest na nietypowe struktury czasowe, jakie w swoich książkach konstruuje autorka. Kluczem do ich interpretacji jest teza o nielinearnym przepływie czasu, prowokowanym afektywnym i pamięciowym zapętleniem, a użyta met…
Poza wyobraźnią, ponad polityką
This introduction to the issue 6/2020 of Teksty Drugie explores the mutual interdependence of the imagination and politics. Tabaszewska demonstrates that political systems and models that present their own key terms (such as “the nation”) as anachronistic struggle with the task of imagining a future, thus narrowing their chances to lay the ground for a future that would be radically different than the present or the past
Otwieranie przyszłości
W niniejszym tomie prezentujemy blok tekstów dotyczą- cych szeroko rozumianej przyszłości, z formalnie i strukturalnie otwierającym tę sekcję artykułem Jakuba Momry na temat transfikcji
Powrót do przyszłości. Wyzwanie przyszłości w badaniach nad pamięcią
Zajmuje się szeroko rozumianą problematyką afektów i pamięci
Affective future and non-existent history
This article explores one of the possible approaches to the question of future in memory research. It aims to show that both the currently anticipated future as well as future past and the affective facts construed on its basis (B. Massumi) are a part of collective memory. Polish memory of the Second World War is the main analytical focus in the article and it is considered as a particularly clear example of the influence held by that which did n…
Antycypacja i wyobraźnia. Tekstowa „przyszła Polska”
The starting point of the article is an analysis of the volume PL +50 (2004), edited by Jacek Dukaj and the short stories by Łukasz Orbitowski: Nadchodzi and Popiel Armeńczyk (2017). The interpretation of those alternate stories is used as a point of departure for posing a broader question regarding the social and cultural functions of constructing a coherent imaginations regarding the future. Particular attention is paid to the dominance of nega…
Polonistyka. Szanse i zagrożenia
Artykuł stanowi wstęp do numeru 4/2023 „Tekstów Drugich”, poświęconego nowym rozumieniom polonistyki. Tekst stanowi wstęp do dyskusji nad nową dyscypliną, jaką ma być polonistyka, i stara się pokazać (a także w pewnym stopniu przewidzieć), jakie jej pojawienie się niesie szanse i zagrożenia dla humanistyki. Artykuł zwraca szczególną uwagę na wątek powinności/służebności społecznych, jakie może spełniać polonistyka
Clichés and Overexposures
Tabaszewska examines two key issues in the functioning of Polish memory, namely forgetting and contemplation. They can be seen as two aspects of the same process of standardizing memory, of constructing memory in a way that is supposed to turn it into a comfortable tool in the construction of a given collective identity. Forgetting and contemplation can therefore be read as a memory loop of sorts, rooted in the need to reconstruct an identity bas…
Servile Literary Studies
Tabaszewska presents the concept of ancillary literary studies within the context of debates on the humanities’ function and goals. She proposes to view literary scholarship, and the humanities more broadly, as a sphere in which the autonomy of research projects does not preclude their social engagement. Accordingly, the task of ancillary literary studies would be not only to study texts and create theories, but also to diagnose problems that are…
Teraźniejszość w natarciu
Celem artykułu jest krytyczna analiza tez o dominacji teraźniejszości we współczesnym chronotypie. Artykuł analizuje teorie A. Assmann, H. U. Gumbrechta, A. Huyssena, F. Hartoga oraz F. Fukuyamy, by pokazać, że choć obecnie dokonuje się pewna zmiana chronotypu, to określenie współczesnego reżimu historycznego jako prezentystycznego jest pewnym uproszczeniem. Artykuł proponuje więc nowe spojrzenie na kwestie relacji między dominacją teraźniejszośc…
Polish Memory Revisited
An introduction to the new (2023) special issue of Teksty Drugie on Polish collective memory
Memory and Environment
The story of memory studies has been told as a tale of booms and waves. Most recently, a fourth wave of memory studies, responding to the environmental, ecocritical and post-humanist turn in the humanities, has been heralded (Craps et al., 2018). This Special Issue aims to trace and reflect upon the developments that have led to this fourth phase. At the outset, however, it needs to be acknowledged that we consider how memory and different forms …
Philosophy (31 works) · Art (21 works) · Theology (15 works) · Polish-Jewish Holocaust Memory Studies (13 works) · Central European Literary Studies (11 works) · Polish Historical and Cultural Studies (11 works) · Language and Culture (10 works) · Literature (7 works) · Epistemology (6 works) · Physics (6 works)