Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi
Journal Data
| Type | JOURNAL |
|---|---|
| Publisher | Uluslararasi Tarih Arastirmalari Dergisi |
| ISSN | 2618-5873 |
| OpenAlex | S4210224923 |
| MAG | 4210224923 |
| Total publications | 64 |
| Coverage period | 2020 - 2025 |
| Country | TR |
| Language | EN |
| Access | Open Access |
| Impact factor | 0.035 |
This is an international history research journal, which falls under social and cultural history. While not exclusively anthropological, it regularly publishes work that intersects with historical anthropology and ethnohistory
Ancient Mediterranean Archaeology and History · Ancient Near East History · Archaeological Research and Protection · Archaeology and ancient environmental studies · Archaeology and Historical Studies · Building materials and conservation · Byzantine Studies and History · Cultural and Sociopolitical Studies · Eurasian Exchange Networks · Families in Therapy and Culture
İlme Ve Eğlenceye Düşkün Bi̇r Şehzadeni̇n Hayati
Alemşah, II. Bayezid ile Gülruh Hatun’un oğludur. Şehzade Alemşah, Menteşe ve Saruhan sancaklarında görev yapmıştır. Görevi esnasında kendisine tahsis edilen gelirler ile merkezden hediye olarak gönderilenler tespit edilmeye çalışılmıştır. Sancağa çıktığında annesi, ailesi ve bazı görevliler yanındaydı. Bu nedenle sancakbeyliği esnasında yanında bulunan görevliler üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu görevlilerin onun yaşantısına etkileri incelenmişti…
Yüzyil Tekfurdaği’nda Bi̇r Müteşebbi̇s Portresi̇
Marmara’nın kuzeyinde bulunan Tekfurdağı sancağı, Osmanlı topraklarına katılmasıyla (1367) birlikte limanıyla ön plana çıkan küçük bir yerleşim bölgesi oldu. Zamanla yoğunlaşan iç ve dış ticaret, şehrin popülerliğini arttırdı. Şehir sakinleri tarımsal ve hayvansal geçim kaynaklarının yanında yeni iş imkânları buldu. Bu değerli gelir kaynaklarını kimi insanlar iyi değerlendirdi ve varlıklarını artırarak servet sahibi oldu. Tekfurdağı sancağının ol…
Mi̇thrai̇zm’de Ri̇tüel Ve İni̇si̇yasyon Prati̇kleri̇
Mithraizm, Roma İmparatorluğu'nda özellikle askerî çevrelerde yaygınlaşmış gizemli bir din olup, bireysel ruhsal dönüşüm ve cemaat içi aidiyeti güçlendiren ritüel uygulamalarıyla dikkat çeker. İnisiyasyon törenleri, arınma ayinleri ve kutsal yemekler, bireyin hem dünyevi hem kozmik düzlemde dönüşümünü amaçlamıştır. İnisiyasyon, bireyi çeşitli sınavlar ve sembolik ölümler aracılığıyla ruhsal olgunluğa ulaştırır. Su, ateş ve hava gibi arındırıcı un…
Si̇ci̇ll-İ Ahvâl Kayitlarinagöre Geli̇bolu Doğumlu Gayri̇müsli̇m Devlet Memurlari (1879-1909)
Bu çalışma, 1879-1909 yılları arasında Gelibolu’da doğmuş gayrimüslim Osmanlı devlet memurlarını, Sicill-i Ahvâl kayıtları üzerinden incelemektedir. Tarihsel-belgesel yöntemle yürütülen çalışmada memurların aile geçmişleri, eğitim durumları, dil bilgileri ve mesleki kariyer seyirleri analiz edilmiştir. Bulgulara göre memurların çoğu esnaf, tüccar ya da orta sınıf ailelerden gelmektedir. Eğitim seviyeleri genellikle ibtidai ya da rüşdiye düzeyinde…
Di̇yarbakir-Eği̇l Bölgesi̇nden Bosna’ya Uzanan Beş Asirlik Serüven
Bu makalede Çengiç beylerinin beş asırlık tarihî serüveni ele alınmaktadır. Mevcut bilgilere göre, Eğil beylerine mensup bir aile Osmanlı Devleti tarafından önce kısa bir süre Çankırı’ya iskân edilmiş, daha sonra Bosna’ya gönderilmiştir. Bu neslin büyük ceddi olan Pîr Mansûr, Hz. Peygamber’in (s.a.s.) amcası Hz. Abbâs’ın neslindendir. Muhtemelen XI. yüzyılın ilk yarısında Eğil civarına gelen Pîr Mansûr’un torunu Pîr Bedir, Eğil Kalesi’ni fethetme…
Khammanene Strategiasinin Helleni̇sti̇k Dönem Kappadokia Kralliği’ndaki̇ Yeri̇, Kaman-Kalehöyük Kültleri̇ni̇n Buluntular Üzeri̇nden Değerlendi̇ri̇lmesi̇
Hellenistik Dönem Khammanene Strategiasının, Kırşehir ili, Kaman ilçesine bağlı Çağırkan beldesi sınırlarında yer alan, Kaman-Kalehöyük'ün de içerisinde bulunduğu bölgeyi kapsadığı antik kaynaklarda aktarılmaktadır. Kappadokia Krallığı'nın kuzeybatı sınırını oluşturan Khammanene Strategiası, Strabon'a göre, Kappadokia'nın Pontos sınırında ve Tauros'a kadar uzanan dağlık bir bölgedir. Kuzey-Güney ve Doğu-Batı yönlerinde ulaşım kolaylığı sebebiyle …
Tbmm’ni̇n Açilişindan 1922’ye Mi̇llî Mücadele Dönemi̇nde Nafi̇a Vekâleti̇
Millî Mücadele dönemi, Türkiye’nin siyasi ve askerî olduğu kadar ekonomik ve altyapısal açıdan da yeniden yapılanma sürecine girdiği kritik bir dönem olmuştur. Osmanlı Devleti’nden devralınan ekonomik sıkıntılar, savaşın yarattığı tahribat ve yabancı sermayenin ulaştırma üzerindeki hâkimiyeti, Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetinin öncelikli çözmesi gereken sorunlar arasındaydı. Bu süreçte 1920’de kurulan Nafia Vekâleti, özellikle karayolları v…
Nutuk Ve Türk Devri̇mi̇
Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda yenilmesi, artık bu devletin ömrünü doldurduğunu açıkça göstermiştir. İşgale uğrayan Anadolu toprakları, Kurtuluş Savaşı ile kurtarılmıştır. Ardından Cumhuriyet ilan edilerek bir dizi halinde devrimler gerçekleştirilmiştir. Ancak bu süreç oldukça sancılı bir şekilde gerçekleşmiştir. Mustafa Kemal Atatürk 1927 yılında Nutuk’unu okuyarak bu sürecin bir açıklamasını yapmıştır. Bu açıklama hem bir hesap so…
Interview
Alan Mikhail is the author of five books and editor of another. His work has helped to establish the field of Middle East environmental history, positioned the Ottoman Empire at the center of global early modern history, and creatively scrutinized the place of the archive in the making of past and present. He is currently working on the intertwined histories of Islam and colonial America
Seyyah Bi̇r Osmanli Âli̇mi̇
Osmanlı Devleti’nde sınırların dışına seyahat kültürü XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren gelişme göstermeye başlar. Fakat Osmanlı seyyahlarını çoğunlukla cezbeden yer Batı Dünyası’dır. XIX. yüzyılın sonlarında Osmanlı toplumunun Uzak Doğu’ya ilgisi artsa da bu coğrafyayı ziyaret eden seyyahların sayısı çok azdır. İlmiye sınıfına mensup Mehmed Ali Efendi seyahat amacıyla Batı Afrika ve Uzak Doğu’daki pek çok bölgeyi hem de birden fazla kez z…
Tek Parti̇ Dönemi̇’nde İzmi̇r’de Cumhuri̇yet Halk Parti̇si̇
Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan tarihsel seyirde daima önemli bir şehir olarak bilinen İzmir, bu önemini Cumhuriyet döneminde de sürdürmüştür. Cumhuriyet’in sembol şehirlerinden olan İzmir gerek nüfusu gerekse diğer özellikleri bakımından Türkiye’nin diğer illerine nazaran farklı bir yerde durmakta, çoğunlukla İstanbul’un ardından gelmektedir. Bu durumda, Tek Parti Dönemi siyasetinde İzmir ayrı bir öneme sahip olmuştur. İzmir’i…
Bi̇ri̇nci̇ Dünya Savaşinda Osmanli Ci̇hadinin Afgani̇stan’da Yansimalari
İlan edilen son ve başarısız Osmanlı cihadının tüm İslam âleminde olduğu gibi Afganistan’da da zayıf yansımaları oldu. Büyük Harp yıllarında kapalı bir devlet olan Afganistan, İngiltere’den aldığı senelik nakdî yardımlarla ayakta durabiliyordu ve İngiltere’nin adeta arka bahçesiydi. Bu sebeple bir Türk-Alman ittifakına girmesi mümkün değildi. Zaten nizamî bir ordusu yoktu ve Peştun, Dari, Afridi vs kabile hayatına dayanan Afganistan, feodal bir s…
Horasan’in Coğrafi̇ Sinirlarini Beli̇rleme Ve Hari̇talandirma
Coğrafya gerek fiziki yapısı ve gerekse iklim koşulları dolayısıyla üzerinde barındırdığı insanı ve dolayısıyla toplumu biçimlendiren en önemli unsurların başında gelmektedir. İbn Haldun’un coğrafyanın tarih üzerinde etkisine dair teorisi aşikardır. Modern tarihçilerden Frye, klan, aşiret, kabile askeri ve diğer toplumsal örgütlemelerin coğrafyaya göre şekillendiğini ifade etmektedir. Tarih bir mekan üzerinde seyrettiğinden dolayı tarihsel coğraf…
Osmanli Basininda Dünyanin İki̇ Ucu
19. yüzyıl boyunca kutupların keşfine yönelik olarak yürütülen çalışmalar ve gelişmeler dünyada olduğu kadar Osmanlı basınında da önemli bir yer tutmuştur. Dönemin gazete ve dergilerinde kutuplarla ilgili çok yönlü haberlere yer vermişlerdir. Haberlerde öne çıkan, detaylarına yer verilen konular arasında bu kutup keşiflerinin başında bulunan seyyahlar hakkında bilgiler, onlara eşlik eden heyetler ve mürettebat, seyahat için kullanılan araçlar, yo…
Hami̇de Hatun Vakfi’nin Safranbolu’nun Sosyo-Ekonomi̇k Hayatindaki̇ Rolü
Vakıflar, tarih boyunca gelişim seyrine çeşitli din, kültür ve medeniyetlerin katkılar yaptığı, temelinde iyilik yapma, yardımlaşma-dayanışma gibi insanî ihtiyaç ve değerlerin yer aldığı insanlığın ortak ürünüdür. Osmanlı devletinde şehirlerin ve mahallelerin imarı ile ulaşım ve ticaretin sağlanmasında vakıfların rolü yadsınamaz. Ayrıca vakıflar, donanmaya yardım boyutuyla askerî alanda; yoksul ve kimsesiz çocukların eğitim masraflarının karşılan…
Ankara Ahi̇leri̇ Yöneti̇mi̇nden Önce Türki̇ye Selçuklu Şehzadeleri̇ni̇n Ankara’daki̇ Faali̇yetleri̇ Ve Mücadeleleri̇
Türkiye Selçukluları zamanında Ankara şehri, Selçuklu şehzadelerinin birbirleri ile mücadele ettikleri önemli bir mekân olmuştur. Tarihi kaynaklarda bu mekânın Türk hakimiyetine giriş tarihi belli değildir. Buna rağmen 1073-1101 yılları şehirde ilk Türk hakimiyetinin görüldüğü yıllar olur. Selçuklu şehzadelerinden Sultan I. Kılıç Arslanoğlu Melik Arap, 1110 yılından sonra şehre gelir ve burada Selçuklu hakimiyetini tesis eder. Ankara şehri 1124-1…
Earthquakes and Archaeological Heritage Sites
Earthquakes are among the most destructive disasters worldwide, and they have had aserious impact on many civilizations and cultural heritage sites throughout history. Archaeological sites, in particular, are highly vulnerable to the effects of earthquakes, which could threaten their integrity. Turkey is a home to numerous important archaeological heritage sites, but as being one of the countries with a high earthquake risk, these sites are also …
Mucur İlçesi̇ni̇n İdari̇ Yapisi (Osmanli’dan Günümüze Kadar)
Mucur’un tarih öncesi dönemlere uzanan bir tarihi vardır. Eski Hitit Krallığı, Frigler, Pers Krallığı, Makedonyalılar ve Kapadokya Krallığı hakimiyetinde kalan Mucur, Bizans İmparatorluğu hakimiyetinden sonra, uzun yıllar Anadolu Selçuklu Devleti idaresi altında bulunmuştur. Bu devletin zayıflaması üzerine Eratnaoğulları, Karamanoğulları, Kadı Burhaneddin Ahmet Devleti ve Dulkadiroğulları’ndan sonra Fatih döneminde Osmanlı idaresi altına girmişti…
Osmanli Devleti̇’ni̇n Mi̇lli̇ İkti̇sat Poli̇ti̇kasi Arayişi Bağlaminda Aydin Vi̇layeti̇ Seyyar Zi̇raat Ve Rençberli̇k Sergi̇si̇
Osmanlı Devleti’nde 20. yüzyıl başları, siyasi ve iktisadi düşünce değişimlerinin hız kazandığı bir dönem olmuştur. Özellikle II. Meşrutiyet’in ilanından sonra bu değişimler toplum tabanında etkisini göstermeye başlamıştır. Bu dönemde açılan sergiler arasında Aydın Vilayeti Seyyar Ziraat ve Rençberlik Sergisi, hem ilk demiryolu ziraat sergisi olması hem de köylünün zirai makineleri öğrenip kullanması bakımından diğer sergilerden farklıdır. Üsteli…
Sultan Mui̇zzeddi̇n Muhammed Dönemi̇nde Gurlu/Gakhar Münasebetleri̇
Afganistan’ın dağlık kesimlerinde Gur denilen bölgede yaşayan Gurlular ile Kuzey Hindistan’ın Pencap eyaletinin dağlık kesimlerinde yaşayan Gakhar kabilesi, birbirinden çok farklı olsalar ve farklı kökenden gelseler de benzer yanları da bulunan milletlerdir. Yaşadıkları coğrafyaya ve genlerinden gelen niteliklere binaen savaşçı ve mücadeleci yapıdaki bu iki halk, dönemin süper güçleri Gazneliler ve Selçukluların zayıflaması neticesinde Gur devlet…
Geç Osmanli’da Ti̇yatroya Tepki̇leri̇n Gölgesi̇nde Şehzadebaşi’nda Kâgi̇r Ti̇yatro Bi̇nalarinin İnşa Süreci̇
Osmanlı döneminde 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında sansür uygulamaları ve halkın tiyatroya olan tepkilerinin gölgesinde tiyatro binalarının inşaatları gerçekleştirilmiştir. Tepkiler ve sansüre rağmen tiyatro seyircisi tiyatroya gitmekten vazgeçmemiş ve özellikle 1886 yılından itibaren Şehzadebaşı tiyatroları Ramazan eğlenceleri ile özdeşleşen ve Ramazan gecelerinin en vazgeçilmez mekânları haline gelmiştir. Şehzadebaşı bölgesinde g…
Malazgi̇rt Savaşi’nin İslam Savaş Hukukuna Göre Değerlendi̇ri̇lmesi̇
Türk tarihinin mihenk taşlarından olan Malazgirt Meydan Muharebesi gerek tarihi gerek askeri gerekse ekonomik bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Galibiyetin sebep, sonuç ve önemi ile ilgili söylenebilecek onca cümlenin ardından olayın matematiği ile ilgili değerlendirmeyi İslam savaş hukuku nazarından da yapmak gerekir. İslam ülkesine saldırı, zulmü ortadan kaldırıp hakkı çiğnenene yardım etmek, tebliği engelleyenleri bertaraf etmek, dine yöneli…
Ankara İti̇lafnâmesi̇’nden Lozan Antlaşmasi’na, Lozan’dan Günümüze Türki̇ye-Suri̇ye Siniri
Mondros Mütarekesi sonrası Anadolu’da işgallerin başlaması üzerine Millî Mücadele başlamış; bu mücadele, Güney Cephesi’nde Fransız ordusuna karşı verilmiştir. Bu süreçte Ankara Hükûmeti, Fransızlarla yaptığı görüşmelerde Türkiye-Suriye hududunu Misâk-ı Millî çerçevesinde belirlemek istemiş; neticede 20 Ekim 1921 tarihli Ankara İtilâfnâmesi imzalanmıştır. Her ne kadar anlaşmada belirlenen sınır, Türkiye açısından geçici görülse de Lozan Antlaşması…
Siradişi Bi̇r Tesadüf
Bizans tasvir karşıtlığı ve İslam tasvir karşıtlığı birbirinden tamamen farklı iki olgudur. İçerisinde birçok unsur ve dinamiği barındıran Bizans İkonoklazm hareketi köklerini dayandığı Greko-Romen gelenekten almaktadır. Bizans’ta başlayan bu hareketi, İslam dininin etkilediği iddia edilse de bu oldukça sorunlu bir önermedir. İslam dini ortaya çıkmadan çok önce de Bizans toplumunda zaten tasvir karşıtı bir tutum bulunmaktaydı. III. Leo döneminde …
Şamani̇zm’de Doğaya Yüklenen Anlam
Göçebe Bozkır Kültürünü hayat tarzı edinen Türkler için doğa her zaman vazgeçilmez bir unsur olmuştur. Doğa ile iç içe yaşayan ve her türlü ihtiyacını doğadan karşılayan bir toplumun inancı da buna göre şekillenecektir. Şamanizm inancının Türkler tarafından benimsenmesiyle birlikte doğaya birtakım kutsiyetler de atfedilmeye başlanmıştır. Türkler, doğada var olan dağ, ay, güneş, ağaç, taş ve su gibi varlıkların bir ruhunun (iyesinin) olduğuna inan…
No prominent publications on this page.
Yillari Arasinda Antalya’nin Nüfusu Ve Demografi̇k Yapisi
Türkiye'nin güneyinde yer alan Antalya, Akdeniz kıyısındaki merkezi ile Türkiye'nin en önemli turizm şehirlerinden biridir. Antalya'nın kuzeyinde Burdur, Isparta ve Konya; Doğusunda Karaman ve Mersin, batısında da Muğla bulunmaktadır. Türkiye’de demografik olarak ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır. 1927 yılından sonra ise 1935 yılında nüfus sayımı yapılmış ve ardından her beş yılda bir nüfus sayımı tekrarlanmıştır. Bu çalışmada hem Akdeniz…
Kibris Hava Harekâti
Kıbrıs, tarihi süreç içerisinde birçok devlet ve toplumun egemenliği altına girmiştir. Bu süreçte 1571 yılında Osmanlı egemenliği altına giren ada, 1878 Ayastefanos Antlaşmasının değiştirilmesi karşılığında İngiltere’nin yönetimine bırakılmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında karşıt cephede yer alan İngiltere, Kıbrıs adasını topraklarına kattığını açıklamıştır. Osmanlı devleti bu durumu protesto etmiş ancak herhangi bir müdahalede bulunamamıştır…
Atatürk Dönemi̇ Türk Havacilik Faali̇yetleri̇ Ve Havacilik Faali̇yetleri̇ni̇n Geli̇şi̇m Süreci̇
İnsanoğlunun en önem verdiği isteklerin başında uçmak vardır. 11. yüzyıldan itibaren kuşlar taklit edilerek uçmak istenmiştir. Özellikle medeniyetin ilk kurulduğu topraklar olan Anadolu’da uçmak isteği ilk kez burada yaşamış mucitler tarafından denenmiştir. 18. ve 19. yüzyıllara geldiğimizde ise artık motorlu uçakların ilk örnekleri denenmeye başlanmıştır. Osmanlı Devleti bu gelişmelere duraklama ve yıkılma döneminde tanık olduğundan ekonomik seb…
Ii. Mahmud Dönemi̇ Nakşi̇bendi̇ Tekke Ve Zavi̇yeleri̇ne Yapilan Yardimlar (1808-1839)
Osmanlı Devleti’nin ilk dönemlerinden itibaren tekkeler ibadetlerin yanında hastane, eğitim, barınma, misafirhane veya spor faaliyetleri gibi birçok alanda hizmet vermiş ve nüfuzları giderek artmıştır. Tekkelere gelen misafirlerin çokluğu, şeyhler arasındaki maddi anlaşmazlıklar ve gereksiz harcamalardan kaynaklı zaman zaman tekkeler gelir ve giderler noktasında sıkıntılar yaşamıştır. Sıkıntıların baş göstermesiyle beraber araya gerek devlet gere…
Osmanlı’da Bilim
Miri Shefer Mossensohn’un Bilim Tarihi adlı kitabının tanıtımını amaçlar
Unutulan Gazete Marko Paşa
1946-1950 yılları arasında en çok satılan ve en çok basılan gazete olma unvanını taşıyan Marko Paşa'nın hikayesidir
Kemalpaşazâde Sai̇d Bey’i̇n Usûl-İ Mai̇şet-İ İnsân Adli Ri̇salesi̇ Ve Türk Etnografya Tari̇hi̇ndeki̇ Yeri̇
Bir Osmanlı aydını olan Kemalpaşazâde Said Bey, entelektüel kişiliğini hukuk, sosyoloji, dil ve edebiyat alanlarında ustaca sergilemiş, çeşitli insan topluluklarına olan ilgi ve merakını da yabancı dillere ve basına olan hâkimiyeti vesilesiyle birkaç risalesinde ortaya koymuştur. Bunlardan biri de Usûl-i Maişet-i İnsân adlı risalesidir ve bu risale, antropoloji ve etnografya bilgisi içermesinin yanı sıra insan topluluklarının sanat, müzik, dans v…
Beyli̇kler Dönemi̇ni̇n Anadolu’nun Türkleşmesi̇ne Katkilari
Sosyal ve siyasi açıdan bakıldığında Anadolu coğrafyasında tarihin her döneminde hareketlilik olmuştur. Selçuklular 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’yu fethederek burada Türkiye Selçuklu Devleti’ni (1075-1308) kurdular. 1243 yılındaki Kösedağ Bozgunu ise Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol hâkimiyetine girmesine neden oldu. Bu tarihten sonra Moğolların Anadolu’yu sık sık istila etmesi, Anadolu Selçuklu Devleti’nin 1308 yılında yıkılması ve…
Ci̇han Harbi̇’nden Sonra İti̇laf Devletleri̇ni̇n Mardi̇n Sancaği’ni İşgal Gi̇ri̇şi̇mleri̇
Büyük Savaş başlamadan önce Mardin, Nusaybin ve Cizre kentlerinin hem Mardin sancağının hem de Kuzey Mezopotamya’nın ticaretinde önemli yerleri vardı. Bu çalışmada Mütareke Dönemi’nde sancak merkezi Mardin’in yanı sıra, sancağın Cizre, Resulayn ve Derbesiye gibi diğer yerleşim yerlerinin de İtilaf Devletlerince işgal teşebbüsleri incelenmiştir. İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke…
Dağlik Karabağ Savaşi’nin Çözümü Bağlaminda Türki̇ye Ve Rusya
SSCB döneminde, Moskova yönetiminin uyguladığı sert politikaların etkisiyle Sovyet Cumhuriyerlerinin arasında etnik çatışmalar, dondurulmuş sorunlar haline gelmiştir. SSCB’nin son lideri Gorbaçov’un uygulamaya koyduğu Glasnost (Açıklık) ve Perestroyka (Yeniden Yapılanma) politikaları, dondurulmuş sorunların yeniden gündeme gelmeye başlamasına sebep olur. SSCB, dağılma sürecine girince Transdinyester, Abhazya, Güney Osetya, Donbass (Donetsk ve Lug…
İran Seferleri̇ Sirasinda Ankara Kazasindan Toplanan Avariz Vergi̇leri̇ (Şerʻi̇yye Si̇ci̇lleri̇ne Göre)
Bir savaş karşısında gereken olağanüstü harcamaları karşılamak üzere Divan tarafından konulan; miktarı, zamanı ve çeşidi önceden bilinemediği için kanunnamelere geçirilmeyip, ancak sefer ilanında padişah fermanıyla toplanan vergilere “avarız” adı verilmiştir. Avarız vergileri çok çeşitlidir. Avarız, nüzül, sürsat, imdâd-ı seferiyye, imdâd-ı hazariyye, menzil giderleri, ordu için temin edilen hayvanlara yapılan masraflar, paşalar için harcanan par…
Kuzeydoğu Anadolu’nun İskân Tari̇hi̇ Üzeri̇ne Bazi Gözlemler
Türkiye’nin Kafkaslara açılan kapısı olan Kuzeydoğu Anadolu Tarih Öncesi Çağlardan günümüze kadar yerleşime sahne olmuştur. Kuzeydoğu Anadolu’nun tarih öncesi ve tarihi çağları ile ilgili olan bu çalışma, bölgenin sahip olduğu coğrafi konumundan dolayı ayrı bir önem kazanmaktadır. Bölge coğrafyası, tarih öncesi çağlarda insanların yaşaması için gerekli olan tarım alanları, su kaynaklarını bünyesinde barındırmaktadır. Çalışma Erzincan, Erzurum ve …
Ii. Meşruti̇yet Dönemi̇nde Hayvan Haklari (1908-1918)
Orta Asya Türkleri hayatta kalma mücadelesinde hayvanlardan büyük destek almıştır. Doğada hayvanlarla birlikte yaşama zorunluluğu zamanla kendini gönüllülük esasına bırakmış, İslamiyet’in kabulüyle hayvanlara muamele dinin kutsal bir gereği olarak değerlendirilmiştir. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra batılılaşma çabaları çerçevesinde Avrupa ülkeleri rol model alınarak Osmanlı Devleti’nde de hayvanlar şehirden uzaklaştırılmaya başlanmıştır. Bu ey…
Çağatay Hanliği Dönemi̇nde Moğollar Arasinda İslami̇yet
Çingiz Han’ın 1227 yılında ölümünden sonra hayatta olan en yaşlı oğlu olarak Çağatay Han (1227-1241) tarafından kabaca Maveraünnehr topraklarını ihtiva eden bölgede büyük bir devlet teşekkül ettirilmişti. Moğol kabile kanunları (Yasa)’nın korunması ve uygulanmasından sorumlu olan Çağatay Han, hayatı boyunca İslam ve akidelerine karşı olmuş ve Müslümanları dinî bakımdan son derece müşkül durumda bırakmıştı. Diğer taraftan İran’daki akrabaları İlha…
Türki̇ye’de Merkez Sağ Parti̇leri̇n Geli̇şi̇mi̇, Örgütleni̇şi̇ Ve Ayrişmasi (1960-2002)
Türkiye’de siyasi partiler yelpazesinin en önemli parçalarından birini “Merkez Sağ” diye nitelendirebileceğimiz partiler oluşturur. Bu ayrım, Osmanlı-Türk modernleşmesinin başlangıcına kadar götürülebilecek önemli bir ayrımın devamıdır. Merkez Sağ, özellikle modernleşmeci ve bir anlamda yukarıdan aşağıya doğru biçimlenen ve Cumhuriyet sonrası büyük ölçüde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile temsil olunan bir değişimci/devrimci devlet geleneğinin ka…
İngi̇li̇zleri̇n Hi̇ndi̇stan Amri̇tsar Katli̇aminin Sebep Ve Sonuçlari Üzeri̇ne Bi̇r İnceleme
Bu çalışma İngiltere ́nin kolonilerinden birisi olan Hindistan ́da 1919 yılında yaşanmış ve tarihe Amritsar katliamı olarak geçmiş olayları ele almaktadır. Katliamın yaşanmasına sebep olan gelişmeler, katliam günü yaşananlar ve sonrasında gelişen olayların tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Aralarında Müslümanlarında olduğu otuz bine yakın insanın kapalı bir alanda on dakikadan fazla yaylım ateşi altında bırakıldığı görülmüştür. Katliamı gerçekleşt…
Memlûklerde Sultan Şaban Dönemi̇ Büyük Emi̇r İsyanlari
MEMLÜKLERDE SULTAN ŞABAN DÖNEMİ BÜYÜK EMİR İSYANLARI Songül Akyurt Özet Dünyanın neresinde olursa olsun devleti yöneten kişinin çocuk yaşta ve tecrübesiz olması başta vezirler, büyük devlet adamları ve emirlerin devlet yönetimine karışarak hükümdarlar üzerinde tahakküm kurmalarına hatta yönetimi bile ele geçirmelerine neden olmuştur. Bu durumun en güzel örneklerinden biri de 1250-1517 yılları arasında Mısır, Suriye, Hicaz ve Güneydoğu Anadolu’da…
Eği̇rdi̇r Gölü Coğrafi̇ Deği̇şi̇mi̇ Öncesi̇ Kemerli̇ Kamusal Önder Azi̇z Tri̇fon
Bu makale, tarihi coğrafya araştırması olup amacı, tek tanrılı inancı doğrultusunda hal-kına kamusal bir önder olan Aziz Trifon’un, doğduğu ve mezarının bulunduğu köyün, günümüzdeki yerini belirlemektir. İnancı yüzünden 250 yılında ölüme mahkum edilen ve Anadolu’da yaşamış olan Aziz Trifon, Roma imparatorluğu Asya Valisi Aquilin’in önünde kendisini tanıtırken, “Yurdum Apameia yakınındaki Kampsada” demiştir. Kampsada hakkında yazılmış inceleme yaz…
Tari̇h Yaziciliğinda Bi̇r Sorun Olarak Taraflilik
Tarih toplumların yaşadıklarını ve gerçekleştirdiklerini tasvir eden bilim olarak karşımıza çıkmaktadır. Onun sayesinde insan geçmişini bilmekle kalmaz, geçmişini ve bugününü göz önünde bulundurarak geleceğini inşa etmek olanağına sahip olabilmektedir. Bunun için de tarihi olguların iyi bir şekilde araştırılması, okunması ve yorumlanması gerekmektedir. Her sosyal bilimde olduğu gibi tarih yazıcılığında da birçok sorunlarla karşılaşmak mümkündür. …
Şarlman’in Endülüs Emevi̇ Devleti̇’ne Karşi Di̇plomati̇k Savaşi Marca Hispanica Operasyonu
Emevi ordusunun, Charles Martel liderliğindeki Franklara yenilmesi araştırmacılar tarafından İslam dininin yayılışının Hristiyanlarca durdurulması olarak değerlendirilmiştir. Bu savaşı takiben Karolenj ve Endülüs Emevi Devletlerinin çekişmesi, İslam-Hristiyan çatışmasının batıdaki temelini oluşturmuştur. Fakat Karolenj ve Endülüs Emevi Devletleri arasındaki rekabet, İslam-Hristiyanlık çatışmasının önceki yıllarının aksine daha sakin ve savaştan u…
Bozkir Kavi̇mleri̇nde Sosyal Ve İkti̇sadi̇ Hayat
Orta Asya coğrafyasında yaşayan bozkır kavimlerinin kendilerine has olarak meydana getirdiği bozkır kültürüne dair yazılı ve arkeolojik birçok kaynaktan bilgi edinebilmektedir. Bozkır kavimlerinden kasıt başlangıçtan Uygur dönemi sonuna kadar olan Orta Asya menşeli Türk kavimleridir. Bozkır coğrafyasında kendilerine has üstün Türk kültürünün gelişimini sağlayan ve tarihî süreçte dağıldıkları farklı coğrafyalarda bu kültürü zenginleştirerek yaşata…
Göbekli̇tepe’deki̇ C Ve H Semboli̇zmi̇ Üzeri̇ne Bi̇r Kurgu Denemesi̇
Geçtiğimiz on yıllarda arkeolojik kazılar sonucu ortaya çıkartılan veriler, tarihsel sürece ilişkin düşüncelerde büyük değişimlere neden olmuştur. Bu kapsamda özellikle Göbeklitepe, Karahantepe, Marmaray, Beşiktaş ve benzeri erken dönem kazıları insanlık tarihi için hiç beklenmedik yeni sonuçlar ortaya koymuştur. Hiç şüphesiz Göbeklitepe, yoğun sembolik anlatımı ile diğer alanlardan çok daha ayrıcalıklı bir öneme sahiptir. Yazının henüz kullanılm…
On Yedi̇nci̇ Asirda Osmanli-İsveç Münâsebetleri̇ne Bi̇r Bakiş
Osmanlı İmparatorluğu ile İsveç Krallığı arasındaki ilişkiler yeniçağ boyunca sınırlı kalmıştır. Her ne kadar ilk temaslar on altınca yüzyılda kurulmuş olsa da, Osmanlı İmparatorluğu’na gelen İsveçli ziyaretçilerin sayısı sonraki asırda dikkate şayan seviyede artmıştır. Mevcut çalışma 1620’ler ile 1670’ler arasında Osmanlı İmparatorluğu’nu ziyaret eden İsveçli seyyah ve diplomatların bir dökümünü yaparak, meşhur İsveç Kralı XII. Karl’ın (Demirbaş…
Lardan Günümüze İç Anadolu Bölgesi̇nde Menarş Yaşinda Görülen Deği̇şi̇m
Büyümenin ve olgunlaşmanın takip edilebilmesi, çocuk ve ergenlerin sağlıklı gelişimi için büyük önem taşımaktadır. Menarş yaşı da genç kızlarda olgunlaşmanın takibi açısından çok önemli bir belirteçtir. Bu takibin yapılmasında genellikle uluslararası standartlar kullanmaktır. Bölgesel ve etnik farkları göz önünde bulundurduğumuzda, her toplumun kendi referans değerlerinin belirlenmesi ve güncel tutulması gerekmektedir. Ülkemizde bölgesel olarak d…
Mi̇lli̇ Havaciliği Kurma Yolunda Berli̇n Büyükelçi̇si̇ Kemaletti̇n Sami̇ Paşa’nin Gi̇ri̇şi̇mleri̇
Türkiye’de cumhuriyetin ilanı sonrası kalkınma hamlelerinden birisi de hava harp sanayii alanında gerçekleştirilmeye çalışılmış ve Millî Hava Harp Sanayii kurmak hedeflenmiştir. O dönemde Türkiye’nin mevcut teknolojik ve ekonomik durumu böyle bir sanayii oluşturmaya yeterli olmadığından bu eksiklik bu noktada ileri ülkelerle iş birliği ile giderilmeye çalışılmıştır. Bu konuda tercih edilen ülke de Almanya olmuştur. Almanya ile I. Dünya Savaşı son…