Türk Dünyası Araştırmaları
Journal Data
| Type | JOURNAL |
|---|---|
| ISSN | 0255-0644 |
| OpenAlex | S4387280449 |
| MAG | 4387280449 |
| Total publications | 131 |
| Coverage period | 2022 - 2026 |
| Language | TR |
| Impact factor | 0.075 |
Türk Dünyası Araştırmaları translates to 'Turkish World Studies,' indicating a focus on area studies. Depending on its content, it could include social, cultural, or historical research relevant to anthropology. It is a cognate area studies venue with regular intersection
Byzantine Studies and History · Culinary Culture and Tourism · Cultural and Sociopolitical Studies · Cyprus History, Politics, Society · Eurasian Exchange Networks · Families in Therapy and Culture · Fiscal Policy and Economic Growth · Global trade and economics · Historical Turkish Studies · History and Cultural Heritage
İran’da Bulunan Kahramân-Nâme’ni̇n Türkçe Elyazma Nüshasinin Tanitimi
İran Türkleri gerek halk edebiyatı ürünleri gerekse inanç sistemleri bakımından Anadolu kültürünün şekillenmesine ve zenginleşmesine önemli katkılar sağlamıştır. Horasan Erenleri, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde belirleyici bir rol üstlenmişlerdir. Kahramân-nâme veErselan-nâme gibi eserler, İran ile Anadolu’nun ortak kültürel mirasını yansıtan ve Türk-İslam edebiyatının gelişiminde önemli bir yere sahip olan edebi ürünlerdir. Tü…
Yillari Arasinda Macarlarin İtalya’ya Saldirilari
Karolenj İmparatorluğu’nun dağılmasının ardından Avrupa genelinde ortaya çıkan merkezi otorite boşluğu, X. yüzyılın ilk yarısında Macar saldırılarının Orta Çağ Avrupası üzerinde yoğunlaşmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışma, Macarların İtalya’ya yönelik saldırılarına odaklanmakta, Macarların ilk büyük askerî harekâtı olan 899 Brenta Savaşı ile başlayıp Doğu Francia Kralı I. Otto tarafından kesin yenilgiye uğratıldıkları 955 Lechfeld Savaşı ile s…
Cumhuri̇yet Dönemi̇ Türk Ocaği Tarafindan Açilan Bi̇r Eği̇ti̇m Kurumu
20. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı Devleti’nde art arda meydana gelen savaşlardaki kayıplar, yalnızca cephede savaşan askerlerle sınırlı kalmamıştır. Cephe gerisindeki sivil nüfus da ciddi mağduriyetler yaşamış; savaşın yıkıcı etkileri sonucunda geride çok sayıda öksüz, yetim ve sahipsiz çocuk kalmıştır. Bunun üzerine savaş mağduru korunmaya muhtaç çocukların topluma kazandırılma düşüncesi gündeme gelmiş ve beraberinde çeşitli sosyal kurumların …
‘Alî Şi̇r Nevâyî’ni̇n Ḫazâ’yi̇nü’l-Ma‘ânî’si̇ni̇n Diş Yapi Bakimindan Tanitilmasi
Milletlerin geçmişinde derin izler bırakan sanatçılar vardır. Bu sanatçılar sayesinde kültür eserleri yaşatılır ve gelecek kuşaklara aktarılır. Çağatay dönemi şairlerinden ‘Ali Şir Nevâyî de bu sanatçılardan biridir. Onun dil şuuruyla kaleme aldığı eserleri başta Türkistan olmak üzere tüm Orta Asya’da ve Anadolu’da şöhret bulmuştur. Nevâyî’nin bu güçlü kalemi sadece nesirde değil, şiirde de kendini göstermiş ve yazdığı divanlarıyla Çağatay Türkçe…
Unesco’nun Takteke–orteke–buz-Baz Kukla Sanatinin Ortakliğini Gözden Kaçiran Teki̇l Tesci̇li̇ne Eleşti̇rel Bakiş
Bu çalışma, Türk dünyasında farklı adlarla yaşatılan dağ keçisi kuklası geleneğini Kırgızistan’da Takteke, Kazakistan’da Orteke ve Kuzey Afganistan’da Buz-Baz yapısal, işlevsel ve kültürel boyutlarıyla karşılaştırarak ortak kökenli bir sahne sanatı olarak değerlendirmektedir. Araştırma, UNESCO’nun Orteke’yi 2022 yılında tek bir ulusal unsur olarak tescil etmesi ve başvuru dosyasında Takteke ile Buz-Baz gibi benzer teknik yapıya sahip gelenekleri …
Türki̇ye’ni̇n Türk Dünyasi Askerî Ve Güvenli̇k İli̇şki̇leri̇
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel, askerî ve stratejik alanlarda geliştirilen derin iş birliğinin diğer Türk devletleri açısından önemli bir model teşkil edebileceğini savunan bu çalışma bağlamında; dikkat çeken en önemli örneklerden biri İkinci Karabağ Savaşı’dır. Bu savaşta, Türkiye’nin Azerbaycan’a diplomatik açıdan desteği, askerî danışmanlığı, teknik yardımı ve uluslararası sağladığı siyasi dayanışma ile zafer elde…
Toplum 6.0 Ekoloji̇k Devri̇m Bağlaminda Türk Boylarinin Ortak Atasözleri̇nde Geleneksel Ekoloji̇k Bi̇lgi̇ni̇n Aktarimi
21. yüzyılda insansız teknolojilerin hâkimiyetindeki Toplum 5.0 (Süper Akıllı Toplum) biçimi yaşanmaktadır. İnsanlık; İlk Çağ filozoflarının insanın doğanın bir parçası olduğu fikrine karşılık Aydınlanma çağında Bacon ve Descartes’in insanı merkeze alan görüşleri paralelinde evrenin kendi hizmetinde olduğunu düşünerek doğal kaynakları süratle tüketmeye başlamıştır. Bu durum Toplum 6.0 Ekolojik Devrim Süper Bilgi Toplumunun temellerini atan olumsu…
Kirgizi̇stan’da Yaşayan Göktürkler (Türk Atalar)
Tarihte Türk adını ilk devlet geleneğinde sürdüren Göktürkler, başta Ordos bölgesini ve kadim tarihi olan Orta Asya bozkırlarını yurt olarak seçmiş; Çin ve Uygur gibi devletlerin yanında Kırgız Hanlığı ile de siyasi çekişmeler yaşamıştır. Göktürklerde Gök Tanrı inancı hâkim iken, hükümdarların da Tanrı’dan kut aldığı gerçeği vardı. Kök (gök) adı ise eski Türkçe’de mavi anlamını vermekteydi. Türk halkının sözlü geleneği olan destanlara yansırken, …
Şuşa’da Türk-İslam Mi̇mari̇ Mi̇rasi
Türk mimari kültürü, tarih boyunca yalnızca yapı üretim biçimlerini değil, aynı zamanda toplumların kimliğini, inanç dünyasını ve estetik anlayışını yansıtan önemli bir alan olmuştur. Bu kültür, Anadolu’dan Orta Asya’ya, Balkanlar’dan Güney Kafkasya’ya kadar geniş bir coğrafyada izlerini bırakmıştır. Karabağ bölgesi, özellikle Şuşa şehri, bu mirasın canlı biçimde hissedildiği alanlardan biridir. XIX. yüzyılda Karabağ’da etkili olan mimar Kerbelay…
Beki̇r Çobanzade’ni̇n Şi̇i̇rsel Mani̇festosu
Dil, bir milletin kimliğini belirleyen en temel yapı taşlarından biridir. Kültürel mirasın aktarımında ve bireyin kendini bir topluma ait hissetmesinde kilit rol oynayan dil, millet olmanın başlıca göstergelerindendir. İnsan düşüncesini şekillendiren dil, bireyleri ortak bir bilinç etrafında buluşturarak onları bir millet hâline getirir. Bu bağlamda Türk dili, tüm Türk topluluklarının tarih boyunca kültürel ve siyasi etkileşimlerini sağlayan orta…
Kazak Halkinin Herodot’u; Aleksey İrakli̇yevi̇ç Levşi̇n
XIX. yüzyıl Rus tarihinin önemli simalarından biri olan A. İ. Levşin, Rus İmparatorluğu’nun doğu politikalarında etkin rol oynamış bir devlet adamı, tarihçi ve etnograf olarak öne çıkar. Özellikle Orenburg Sınır Komisyonu’nun kurulmasıyla birlikte imparatorluğun Kazak bozkırlarına yönelik askeri, idari ve kültürel nüfuzunu artırma çabalarının hız kazandığı bir dönemde, Levşin’in çalışmaları bu sürecin hem bilimsel hem de ideolojik altyapısını olu…
Bi̇r Mâveraünnehi̇r Tari̇hi̇ Olarak Bâbürnâme'de Mezhebî Tasavvurlar
Bâbürnâme, soy şeceresi bakımından Türk İslâm geleneğinin önde gelen şahsiyetlerinden biri olan devlet adamı Bâbür Şâh'ın, yaşadığı dönemin siyasî, içtimaî, dinî ve iktisadî olay ve olgularını tarafsız bir gözle gözlemleyerek kaydettiği en güvenilir kaynaklardan birisidir. Bâbürnâme'nin analizi ve değerlendirilmesi, Türk İslâm tarihi ve kültürümüze yüksek seviyede katkılar sağlayacak niteliktedir. Bu çalışmada, eserde dikkat çeken dinî ve mezhebî…
Arasi Dönemde İstanbul Ve Ankara'da Bi̇r Çevresel Sorun Olarak Gürültü Ki̇rli̇li̇ği̇
İnsan, dünya üzerinde yaşamını idame ettirirken canlı ve cansız çevresiyle bir takım etkileşimlerde bulunur. İnsanın çevresiyle kurduğu etkileşim biçimi, onun ve diğer canlıların, dünya üzerindeki yaşamlarını temelden etkileyen önemli bir unsur olmuştur. Yaşamını sürdürebilmek adına ekosisteme müdahale eden insanın her bir adımı, ekosistemde başlangıçta kısa süreli değişimler yaratmıştır. 18. yy.da ise bu değişimi yaratan en önemli olaylardan bir…
Kocaeli̇- İzmi̇t Bağçeşme Namazgah Şehi̇tli̇ği̇nde Bulunan Mezar Taşlari
Türkler bilinen ilk dönemlerden beri ölülerine karşı saygı içerisinde olmuşlar ve bu saygılarının göstergesi olarak kurgan tipi mezarlar ve balbal diye tabir edilen taş heykeller yapmışlardır. İslamiyet’in kabulüyle birlikte kurganların yerini türbeler, balbalların yerini ise mezar taşları almıştır. Mezar taşları kitabelerinde yer alan bilgilerin yanında süsleme, malzeme vb. özellikleriyle yapıldıkları dönemin sanatı ve kültürü hakkında geniş bil…
Osmanli’da Mi̇lli̇yetçi̇li̇k Akimlari
Bu makale, Osmanlı İmparatorluğu’nda milliyetçilik akımlarının toplumsal değişimle olan ilişkisini tarihi yönden bayraklar üzerinden incelemektedir. Araştırma, sosyolojik nitel betimleyici yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiş ve dönemin ideolojik dönüşümlerine odaklanılmıştır. Çalışmada “tarihsel-sosyolojik analiz”, “ikonografik yöntem” ve “doküman analizi” gibi yaklaşımlar da kullanılmıştır. Osmanlı’da bayrakların yalnızca birer sembol değil, a…
İtti̇fak İli̇şki̇leri̇ Ve Savunma Sanayi̇i̇ne Dai̇r Neoklasi̇k Reali̇st Bi̇r Değerlendi̇rme
Devletlerin ulusal güvenliği sağlama yönündeki öncelikli araçlarından biri, askeri kapasitenin artırılmasıdır. Bu doğrultuda devletler, askeri güçlerini geliştirmek amacıyla çeşitli stratejiler benimseyebilirler. Bazı ülkeler, askeri ihtiyaçlarını satın alma, hibe gibi dışa bağımlı yöntemlerle karşılarken; bazıları ise kendi kendine yeterli olmayı hedefleyen yerli üretim politikalarına yönelir. Büyük güçler genellikle köklü savunma sanayii altyap…
Türki̇ye'de Kamu Bütçesi̇nden Yapilan Sosyal Yardimlarin Bölgesel Geli̇r Dağilimina Etki̇si̇ni̇n Anali̇zi̇
Çalışmanın amacı; Türkiye’de kamu bütçesinden finanse edilen sosyal yardım harcamalarının bölgesel gelir dağılımı üzerindeki etkisinin tespit edilmesidir. Çalışmada 2014-2023 yılları arası dönem için kurulan 4 farklı model, 26 bölgeyi kapsayan İstatistiki Bölge Birimi Sınıflaması (İBBS) 2 düzeyi verileri kullanılarak dinamik panel veri analizi yöntemiyle araştırılmıştır. Analiz sonucunda; kişi başı sosyal yardımlar bölgesel gelir dağılımı üzerind…
Türk Ulusal Ki̇mli̇ği̇ Ve Cumhuri̇yet Dönemi̇ndeki̇ Mi̇lli̇ Ki̇mli̇k İnşasi
Kendini tanımlama ve ifade etme şekli olarak kimlik kavramı yüzyıllardan beri gelen insanların yaşamında geçmişten günümüze yer edinen bir arayış ve cevaplanması gereken bir soru olmuştur. İnsanoğlu var olduğundan beridir nereden geldiğini ve mazisinin dayanağını merak etmiş ve bu soruya yanıt aramıştır. Bu süreç ve hislerden dolayı olsa gerek kendini bir yere ait hissetme ihtiyacı geliştirmiştir. Bu makalede; Türk kimliği ve ulus kavramlarının k…
Çarlik Rusya’si Raporlarina Göre Türki̇stan’daki̇ “Türk Ajanlari” Faali̇yetleri̇ Üzeri̇ne Bi̇r İnceleme
19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında Çarlık Rusyası, Türkistan’daki Türk-Müslüman halkların Osmanlı ile olan dinî ve kültürel bağlarını koparmak amacıyla manevi sömürgeleştirme politikaları geliştirmiştir. Bu dönemde Cedi dçilik hareketi geniş bir etki alanı kazanırken, Osmanlı’dan gelen din adamları Rus makamlarınca “Türk ajanı” olarak damgalanmış ve faaliyetleri sıkı denetim altına alınmıştır. Özellikle dinî eğitim, basın kültürü ve…
Yüzyilda Marmara Adasi Ve Çevresi̇nde Gerçekleşti̇ri̇len Emlak Ve Arazi̇ Satiş İşlemleri̇ne Dai̇r Bi̇r Değerlendi̇rme
Kadı sicilleri, Kadı defterleri veya Osmanlı mahkeme kayıtları gibi çeşitli şekillerde ifade edilen şer’iyye sicilleri, Osmanlı Devleti’nin en önemli hukukî belgeleri olarak kabul edilmiştir. Osmanlı şehir tarihi çalışmaları için paha biçilemez bir kaynak olan bu belgeler sayesinde bir şehrin sosyal dokusu, eğitimi, ekonomisi ve kültürel yapısına dair muazzam bilgilere ulaşmak mümkün olmuştur. Bu çalışmada, 18. yüzyılda Galata Kazası sınırları da…
Yillari Arasinda Doğu Türki̇stan Toplama Kamplarindaki̇ İnsan Hak İhlâlleri̇
Çalışmamızda, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Doğu Türkistan’da kurduğu toplama kamplarında 2017-2023 yılları arasında yaşanan insan hakları ihlâlleri incelenecektir. Bu ihlâller arasında yaşama hakkı, organ hırsızlığı, doğum kontrolü, işkence, eşitlik ve sağlık hakkı ile siyasî ve dini özgürlükler yer almaktadır. Çin hükümeti, Doğu Türkistan’da aşırılık ve bölücülük suçlamalarıyla bireyleri yargısız olarak toplama kamplarında alıkoymakta ve uluslararas…
Gürci̇stan Si̇yasal Hayatinda Türkler
Ekim Devrimi ile Rus Çarlığının sona ermesi, Güney Kafkasya’da ilk olarak üçlü federasyon daha sonra ise üç ayrı millî cumhuriyetin kurulmasına kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Bölgedeki Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan cumhuriyetleri, kendilerini İtilaf Devletlerine diplomatik temaslarla de facto (fiilen) ve de jure (hukuken) olarak tanıtmaya çaba sarf ederlerken aynı süreçte iç politikalarında da demokrasinin temellerini atmaya çalışmışlardır. G…
Beyli̇kler Dönemi̇nde Ortaya Konan Kur'an Tercümeleri̇ni̇n Di̇li̇ Hakkinda
Selçuklu Devletinin yıkılmasından sonra bu devletin hâkimiyet sınırları içinde kurulan beyliklere Anadolu Beylikleri adı verilmektedir. Bunlar Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde Türkmen beyleri tarafından kurulmuşlardı. Kurulan her beylik yıkılan Selçuklu Devletinin yerini almak istediğinden birbirleriyle sürekli bir mücadele halinde bulunuyorlardı. Aralarında bu mücadele devam ederken bilimsel çalışmalara da önem veriyorlar, yönetimleri altındaki …
Enerji̇ Güvenli̇ği̇ Bağlaminda Türkmeni̇stan Enerji̇ Di̇plomasi̇si̇
Sovyetlerin dağılması ile bağımsızlığını kazanan Türkmenistan, Türkistan’nın en zengin rezervlere sahip ülkelerinden biridir. Özellikle doğal gaz rezervleri ile küresel enerji pazarını etkileyebilecek bir potansiyele sahip olmasına karşın iç ve dış politikadaki tercihler nedeniyle uzun yıllar enerji alanında etkin bir politika yürütülememiştir. Ülkenin ilk Cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov’un otokratik yönetimi ve 1995 yılında alınan karar ile dış…
Güney Azerbaycan Aydinlarindan Ali̇ Tebri̇zli̇’ni̇n Di̇l Ve Edebi̇yat Ki̇tabi
1925 Pehlevi darbesine kadar Türk hâkimiyetinde olan İran coğrafyası; bu tarihten sonra Fars yönetimine geçti. Bu dönemden itibaren İran’daki Türkler üzerinde asimilasyon ve Farslaştırma politikası yürütülmeye başladı. Bu asimilasyon, konuşulan Türk dilinin yasaklanmasıyla kalmamış, yer adlarının değiştirilmesi, Türk hâkimiyeti döneminden kalan yapıtların yok edilmesi gibi çeşitli yönlerde uygulanmıştır. Pehlevi sülalesi, Türkçenin yasaklanmasıyl…
No prominent publications on this page.
Ahkâmü’l-Külli̇yye ʿalâ Tahvîl-İ Si̇ni̇’l-ʿâlem’de İlm-İ Ahkâm-I Nücûm Teri̇mleri̇
Suna ve İnan Kıraç Vakfı Elyazması Koleksiyonu'nda ŞR_433 numarayla kayıtlı Ahkâmü’l-Külliyye ʿalâ Tahvîl-i Sini’l-ʿÂlem'de, her birinin kendine has bir tabiatı bulunan gök cisimlerinin kırânât temelli çeşitli birleşme, karşılaşma ve konumlanmaları sebebiyle ortaya çıkması muhtemel evrensel boyuttaki olay ve durumlar anlatılmaktadır. Bu çalışmada Ahkâmü’l-Külliyye ʿalâ Tahvîl-i Sini’l-ʿÂlem adlı eserde yer alan ilm-i ahkâm-ı nücûm terimleri, teri…
Artvi̇n Yaylacilik Kültüründe Kadinin Yeri̇ Ve Yerel Ekoloji̇k Bi̇lgi̇
Doğu Karadeniz Bölümü’nde iklim ve yeryüzü şekillerinin kısa mesafede değişmesi ve yerel halkın bu koşullara uyarlanması sonucu çeşitli kültürel ögeler gelişmiştir. Yükselti farkı ve geçim şekline bağlı olarak köyler ile yaylalar arasında süregelen mevsimlik hareketlilik olan yaylacılık bunlardan biridir. Bu durumda, kırsal geçim şekillerinden olan yaylacılıkta aileler iş birliği yapmaktadır. Geleneksel yaylacılıkta, genellikle yaz döneminde yayl…
Başlangiçtan Günümüze Kadar Rusya’da Tagar-Taştik Kültürü Çalişmalari
Tagar-Taştık kültürü Güney Sibirya bölgesinde var olan bir Tunç Çağ (Erken Demir Çağ) kültürüdür. Bu kültür çevresinin, aynı bölgede bulunan farklı dönemlere ait ve komşu coğrafyalardaki diğer kültür evreleriyle benzer şekilde Türk kültürü ile alakalı olduğu düşünülmektedir. Bu bakımdan bahsedilen kültür çevreleri için Erken dönem Türk arkeolojisi demek yanlış olmaz. Son yıllarda yapılan önemli girişim ve çalışmalar haricinde çeşitli zorluklar ve…
Türk Cumhuri̇yetleri̇’ni̇n Bölgesel Güvenli̇k Kaygilari Bağlaminda Uluslararasi Örgütlerle İş Bi̇rli̇ği̇
Sovyetler Birliği’nin parçalanması sonucu bağımsızlıklarına kavuşan Türk Cumhuriyetleri siyasi, askerî, ekonomik, etnik, dinî ve sosyal nitelikte bir dizi ciddi iç ve dış güvenlik tehdidiyle karşı karşıya kalmıştır. Bu devletler ve coğrafya 1990’lı yıllardan bu yana uluslararası ilişkiler çalışmalarının dikkat çeken tartışma konularından birisi hâline gelmiştir. Türk Cumhuriyetleri’nin kapsadığı Türkistan bölgesi; Rusya, Çin, Hindistan, Pakistan,…
Konya/ Yunak/ Beşişik Köyü Yörükleri̇ni̇n Ağzinda Fono-Semanti̇k Başkalaşmaya Uğrayan Bi̇r Keli̇me
Tarihi ve çağdaş Türk lehçelerine ve ağızlarına dair çok fazla fonetik, morfolojik, etimolojik, sentaks ve semantik çalışmalar yapılsa da fono-semantik çalışmalara pek fazla ağırlık verilmemiştir. Fono-semantik çalışmalarda aynı kelimede ortaya çıkan ses ve anlam değişmelerinden hangisinin daha önceki devirde oluştuğunun tespit edilip edilememesinden ziyade kelimelerde meydana gelen ses olayları ile kelimelerin anlamlarının da değişmesi hususu üz…
Hamdullah Müstevfî-Yi̇ Kazvînî’ye Göre Kazvîn’i̇n Tari̇hî Coğrafyasi Üzeri̇ne Bazi Notlar
Hamdullah Müstevfî-yi Kazvinî’nin XIV. asırda kaleme aldığı Tarih-i Güzide ve Nüzhetü’l-Kulûb adlı eserleri Kazvin şehrinin tarihîni, coğrafyasını ve kültürünü anlatan önemli kaynaklardır. Söz konusu eserler, Orta Çağ’da Kazvin’in tarihî coğrafyasını çizebilmek adına ehemmiyet arz etmektedir. Hem İslam coğrafyacılarının hem de sonraki asırlarda bölgeyi ziyaret eden seyyahların verdiği tutarlı bilgiler İran’ın kadim şehirlerinden biri olan Kazvin’…
Bozkir Türk Kültüründe Kutlu Yiş Ve Ku-Tu
Eski Çağ medeniyetlerinin birçoğu yaşam alanlarında karşılaştıkları ve kendileri açısından esrarengiz, güçlü veya olağanüstü olarak tanımladıkları varlıkları mitolojik birer unsur olarak görmüş ve onların birtakım gizli güçlere sahip olduğuna inanmışlardır. Çoğu halk inanışlarının bir ürünü olarak karşımıza çıkan bu mitolojik varlıkların, sahip oldukları güçler sayesinde insanlara iyilik yapabildikleri gibi kötülüklerinin de dokunabileceğine olan…
Durmuş Hocaoğlu’nun Türk Aydinina İli̇şki̇n Görüşleri̇
Disiplinler arası çalışmaları ile tanınan Durmuş Hocaoğlu, ağırlıklı olarak fizik, fizik felsefesi, tarih ve tarih-siyaset üzerine çalışmıştır. Eserlerinde gerekli gördüğü her konuyu ele almakta, üslubu, entelektüel kimliği ve karakteri dikkat çekmektedir. Hocaoğlu, aydınların nasıl olması gerektiği, Türkiye'de nasıl oldukları, eksiklikleri ve yapılması gerekenler konusunda birçok makale yayınlamıştır. Hocaoğlu güncel, toplumsal ve siyasi konular…
Rus Tehdi̇di̇ne Karşi İstanbul Boğazi’nin Güvenli̇ği̇ Ve Tahki̇mi̇ Meselesi̇ne Dai̇r Bazi Tespi̇tler (1774-1789)
Kutsal İttifak karşısında mağlup olan Osmanlı Devleti, imzaladığı Karlofça ve İstanbul antlaşmalarıyla Avrupa’da üstünlüğü Avusturya’ya bırakırken Azak’ı da Rusya’ya terk etmiştir. Böylece ülkenin kuzeyi ile İstanbul Boğazı tehlikeye girmiştir. Azak’ı elde ederek Karadeniz’de donanma inşa eden Rusya, askeri gücüyle Rumeli ve Doğu Anadolu’yu tehdit ederken Boğazlar ve İstanbul için de tehlikeli bir güç olmuştur. Küçük Kaynarca Antlaşması ile bağım…
Hunca İ-Chi̇h-Hsi̇eh, Göktürkçe İ-Hsi̇-Chi̇, Eski̇ Uygurca İ-Ti̇-Chi̇en Sanlariyla Ötüken Yurt Adinin Köken Ve Anlami
Makalede Hunların İ-chih-hsieh, Göktürklerin İ-hsi-chi, Uygurların İ-ti-chien hükümdar unvanları üzerinde durulmuş, Hunca unvanın *İgis, Göktürkçe unvanın *İsig, Uygurca unvanın *İdigen olduğu ortaya konulmuştur. Bunların hepsi “Tanrısal, İlahi; kutsal” anlamındadır. Hunca *İgis sanı Ahmed Yesevî ve Nevaî’de geçen İge “sahip; Rab”dandır. Göktürkçe *İsig sanı Yunus Emre’de geçen ısı, isi “sahip”, Nevaî’de geçen ısı “sahip”tendir. Uygurca *İdigen s…
Azerbaycan Gence Hanliği
1747’de Nadir Şah’ın ölümünden sonra Azerbaycan’da merkezi devlet yapısı ortadan kalktı. Bu durumda Azerbaycan beyleri İran’dan ayrılarak kendilerini bulundukları bölgenin bağımsız hanı ilan etiller. Ancak Azerbaycan hanları iç ve dış güçlerin de etkisiyle tek çatı altında birleşemediler. Azerbaycan hanlarının kendi aralarında siyasi birlik kuramamasından istifade eden Çar Rusya’sı ise, bu durumu fırsat bilerek, “böl ve yönet” misali başta Gence …
Hokand Edebi Muhiti’nde Kadınların Yeri (Dilşad Barna Ve “Tarih-İ Muhacirân” Eseri Örneğinde)
XIX. yüzyılın başlarında Türkistan sahasında yaşanan siyasi kriz, ekonomik bakımdan gerileme ve düşüşe geçmesine rağmen edebiyat ve tarih yazıcılığında yükselme görülmüş, Hokand Hanlığı bünyesinde bir edebî ekol şekillenmiştir. Yönetici tabakanın himayesinde, siyasi otoritenin maddi ve manevi desteği sayesinde gelişen Hokand Edebî Muhiti’nin önemli özelliği kadın şairlerin, ediplerin ve tarihçilerin de sosyal-kültürel hayatta aktif faaliyet göste…
Medya İçeriklerinde İdeolojinin Etkisi
Medyanın yalnızca verdiği haberlerle değil haberi veriş şeklinde de ideolojik bir üretim söz konusudur. Medyanın söylemini sahiplik yapısı ve iktidar gibi dış etkenlerin yanında muhabirin ideolojisi, kültürü, cinsiyeti gibi birçok faktör etkilemektedir. Bu sebeple hangi konuların haber olduğu kadar nasıl sunulduğu da oldukça önemlidir. Türk Dünyasının bir parçası ola Türkiye ve Azerbaycan ilişkileri hem devlet politikası hem de halk nezdinde kard…
Fikri Mülkiyet Hakları ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki
Son zamanlarda literatürde ekonomik büyümenin önemli bir belirleyicisi olarak ekonomik özgürlükler ve demokrasi önemli bir yere sahiptir. Kurumsal yapı içinde yer alan fikri mülkiyet haklarının hukuki teminat altına alınması iktisadi büyümeye önemli katkı verdiği düşünülmektedir. Bu çalışmada fikri mülkiyet hakları korumasının iktisadi büyümeye etkisi G-8 ülkeleri ve Türkiye ölçeğinde araştırılmıştır. Çalışmada panel veri analizi kullanılmış ve y…
Türkiye'de Bir Ekonomik Güvenlik Tehdidi Olarak Kamu-Özel İşbirliği Projeleri
Uluslararası ilişkiler bakımından ekonomik güvenlik kavramı oldukça geniş bir çerçeveye sahiptir. Uluslararası ticaret, makro ekonomik değişkenler, küresel suç, sınır aşan doğal kaynaklar, uluslararası ekonomik alanlar, çevresel sorunlar bu çerçeveye dahil edilebilmektedir. Kısacası, bir ülkenin makroekonomik dengelerine yönelik dış veya iç her türlü tehdit bir ekonomik güvenlik sorunu olarak algılanabilmektedir. Bu çalışmada, tüm dünyada kamu hi…
Uluslararası Politikada Dijital Diplomasinin Yeri
Bu çalışmada, dijitalleşen bir dünya düzeni içerisinde uluslararası politikaya yeni bir enstrüman olarak dahil olan dijital diplomasinin yeri araştırılacaktır. Dijital, 21.yüzyılda hayatın her alanına dahil olan ve söz konusu alanları, çeşitli açılardan etkileyen önemli bir parametredir. Bu durumun bir sonucu olarak diplomasi ve uluslararası politika, dijitalleşme sürecinden önemli ölçüde etkilenmektedir. Dahası gelecekte söz konusu etkinin artar…
Süleymani̇ye Kütüphanesi̇ Hafi̇d Efendi̇ 139'a Kayitli Ahvâl- I Kiyamet Eseri̇ndeki̇ Gerçeküstü Varliklarin Anali̇zi̇
Kıyamet inancı, zamanın düz bir hat şeklinde ilerlediğini benimseyen semavi dinlerde bulunmaktadır. Bu inancı benimseyen semavi dinlere göre, evrenle birlikte içinde bulunulan zaman da kıyamet diye adlandırılan evre ile sonlanır ve yeni bir alemle beraber sonsuz zamana geçilir. Diğer toplumlar gibi Osmanlı toplumunun da dünyanın sonu ve dünya sonrası hayatla yoğun olarak ilgilendiği görülmektedir. Kıyamet ve kıyamet sonrasını bir bütün olarak ele…
Doğu Akdeni̇z’i̇n Yeni̇ Jeopoli̇ti̇ği̇ Ve Kibris
Kıbrıs adası tarih boyunca Akdeniz deniz ticaretinin güvenliği açısından önemli bir üs olmuştur. Kıbrıs sorunu dünya için daha çok Akdeniz deniz yollarının güvenliği açısından öncelik taşımıştır. Kıbrıs açıklarında keşfedilen denizlerdeki enerji kaynakları Kıbrıs’ın jeopolitik önemini daha da artırmıştır. Gerek enerji konusunda gerekse güvenlik konularında Doğu Akdeniz’in artan önemi karşısında Kıbrıs’ta kalıcı barışın sağlanması hayati önem arz …
Osmanli Devleti̇’nde Si̇vi̇l Topluma İli̇şki̇n Bi̇r Değerlendi̇rme
Osmanlı devletinde birçok kamusal hizmeti sunan vakıflar hayatın önemli bir parçası olmuşlardır Vakıfların sivil toplum özelliği taşıyıp taşımadığı tartışılırken, gönüllük esasına göre faaliyet göstermeleri günümüz sivil toplum örgütlerine benzer şekilde sosyal politika tarafı olmaları gibi belli başlı hasletlerden dolayı sivil toplum örgütü özelliği taşımaktadır. Kültürel bir kurum olarak da değerlendirilen vakıflar tarihsel süreçte ahilik teşki…
Özgürlükçü Ekonomi̇ni̇n Hukuki̇ Ve Ekonomi̇k Bi̇leşenleri̇
Ekonomik büyümenin temel çıktısı olan refah düzeyinin artışı ekonomik özgürlüklerin var olduğu bir ortamda mümkün olmaktadır. Çünkü ekonomik özgürlük insanların başta ekonomik açıdan olmak üzere hayatlarının her alanında özgürce karar verebilmelerine zemin hazırlamaktadır. Böylece özgürlük ortamı oluşturularak diğer özgürlüklerin de beslenmesiyle yaşam kalitesi de iyileştirilmektedir. Ekonomik özgürlükler birçok kavramla birlikte düşünülen komple…
Bursa/Hüdâvendi̇gâr Vi̇lâyeti̇’ni̇n Taninmiş Si̇masi Bedreddi̇n Mahmut Bey-Pars Bey Ve Pars Bey Ai̇lesi̇
Pars Bey ailesi, Bursa Umurbey’in (hatta ondan önce kurulmuş olan Kozca Köyü’nün) tarihinde ve idaresinde önemli bir yeri olan 600 yıllık geniş bir aile olup, Pars Beyler Sülalesi olarak tanınan ve II. Murat döneminde Pars Bey olarak yaşamış Şeyh Abdullah oğlu Bedrüddin (Bedreddin Mahmut Bey’e dayanır. Pars Bey/Abdullah oğlu Bedreddin Mahmut Bey, I. Murat zamanında ve Sultan’ın yakın dostu olan ve sarayda görev yapan Pars Bey, Abdullah oğlu Bedre…
Yüzyillar Osmanli Devleti̇nde Düzeni̇n Islahi Ya Da Modernleşme Perspekti̇fleri̇
Bu makalede, 16. Yüzyılın ortalarından itibaren; Osmanlı toplumunun “erkân-ı erbaa” denilen (ümera, reaya, tüccar ve ulema) dört temel unsuru ile "seyfiye (ordu), kalemiye (bürokrasi), ilmiye ve hânedan" gibi yine dört temel kuvvet üzerine kurulmuş olan devlet ve toplum düzenindeki bozulmalar hakkında 17.-18. Yüzyıllar Osmanlı fikir ve düşünce dünyası içinde oluşan devlet düzenin Islahı ya da Modernleşme Perspektifleri karşılaştırmalı olarak değe…
İşgalci̇leri̇n Mi̇lli̇ Mücadele'yi̇ Kadrosuz Birakma Çabasi
Malta sürgünleri, Osmanlı Devletini Birinci Dünya Savaşı süresince idare eden çoğu İttihat ve Terakkici üst düzey siyasi, askeri ve kültürel kadroların, Osmanlı Devletinin yenilgisi ve ertesinde 30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında işgalcilerce tutuklanarak Malta adasına sürgün edilmesi olayıdır. Malta’ya sürgün edilen isimlere bakıldığında; harp boyunca Osmanlı Devleti’ni idare etmiş etkili siyasetçiler, harbin ateş çemberinde…
Kuzey Kafkasya Hunlarindaki̇ Zi̇lgi̇bi̇s’i̇n, Dağistan Hazarlarindaki̇ Seli̇fân’in, Juan Juan, Göktürk, Eski̇ Uygurlardaki̇ Hsi̇e-Li̇-Fa Sanlarinin Çözümleri̇, Köken Ve Anlamlari
Makalede üç sözcük (unvan) üzerinde durulacaktır. Birincisi Kuzey Kafkasya Hunlarında 521’de saptanan Zilgibis, ikincisi Dağıstan Hazarlarında 916, 943’te saptanan Selifân, üçüncüsü Çin kayıtlarındaki Juan Juan, Göktürk, Uygur unvanı olan hsie-li-fa’dır. Bu üç unvandan birincisinin Türkçe *δilgib, ikincisinin Türkçe *Silbän, üçüncüsü olan hsie-li-fa’nın ise Türkçe *silbäg olduğu kanıtlarıyla ortaya konulmuştur. Üçüncü unvan olan *silbägin çözümü …
Bi̇ri̇nci̇ Beş Yillik Sanayi̇ Plani Çerçevesi̇nde Paşabahçe Cam Ve Şi̇şe Fabri̇kasi’nin Kuruluşu Ve İlk Yillari
Bu çalışmada Paşabahçe Cam ve Şişe Fabrikası’nın kuruluşu; Cumhuriyet Arşivi, Fabrika’nın yıllık faaliyet raporları ve dönemin gazeteleri başta olmak üzere çeşitli kaynaklardan yararlanılarak anlatılmış, ilk yıllarındaki faaliyetleri ve özellikle II. Dünya Savaşı sırasında karşılaştığı birtakım güçlükler konu edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin 1923 İzmir İktisat Kongresi’nden itibaren benimsediği özel sektör girişimcilerine öncelik tanıyan ve li…