Res Historica
Journal Data
| Type | JOURNAL |
|---|---|
| Publisher | Wydawnictwo UMCS (PL) |
| ISSN | 2082-6060 / 2449-8467 |
| OpenAlex | S4210230146 |
| MAG | 4210230146 |
| Website | https://journals.umcs.pl/rh |
| Total publications | 432 |
| Coverage period | 2016 - 2025 |
| Country | PL |
| Language | EN |
| Access | Open Access |
| Indexing | DOAJ indexed |
| Cited by | 1 |
| Impact factor | 0.025 |
| h-index | 1 |
Res Historica is a history journal. Social and cultural history with ethnographic or theoretical scope is explicitly listed as a cognate social-science or humanities venue with regular anthropological intersection. This journal fits that description
Ancient and Medieval Archaeology Studies · Archaeology and Historical Studies · Balkans: History, Politics, Society · Byzantine Studies and History · Central European Literary Studies · Central European national history · Classical Antiquity Studies · Classical Studies and Legal History · Eastern European Communism and Reforms · Education and Cultural Studies
Serfs’ Obligations in the Eastern Part of Southern Podlasie in the 19th Century
The manorial-serfdom system was predominant in Southern Podlasie until the early 1860s. Very few villages were based on the monetary rent system. Most of the local landowners showed little interest in investing in new technologies, and they associated improvement in their prosperity with the exploitation of the mandatory labor of peasants. Therefore, the latter were burdened with numerous obligations. The primary one was a fixed weekly corvée, wh…
Peasant Portraits. Rural Self-Representations in the German Lands Since the Middle Ages
This article examines self-representations of peasant communities in the German lands since the Middle Ages. It focuses on two well-documented contexts of collective expression: key political ideals in the records of imperial villages (i.e., rural polities without an intermediate territorial lord) on the one hand, and shared cultural meanings emerging from numerous writings as well as objects deposited in the tower spheres of prominent buildings …
The Folwark and the Fate. A Sketch on Adolf Dygasinski's Rural Works
This article is an attempt to interpret selected texts by Adolf Dygasiński, which depict life on a farm in the second half of the 19th century from the perspective of agricultural workers. In Dygasiński's view, the farm appears as a distorted and dehumanised social space, characterised by omnipresent violence. The extremely difficult conditions prevailing there undermine interpersonal bonds, prompting the characters to cast various representative…
The Topos of Utopianism in Posters Dedicated to the Countryside in Central and Eastern Europe in the 1950s
The concept of utopia is explored by scholars from various disciplines, including literary theorists, political scientists, cultural analysts, educators, historians, and art historians who often refer to it as the Arcadian myth. In Central and Eastern Europe, posters depicting rural life and published during the 1950s were created exclusively in the style of Socialist Realism. This artistic method was employed to portray an idealized, fictional i…
The Rural Community in the Estates of the Order of the Holy Sepulcher of Miechów in the XII–XVIII Centuries – Introductory Remarks
The purpose of this article is to analyze the position of the peasant population in the estates of the Order of the Holy Sepulcher until the collapse of the Polish state in 1795. The development of the order and its territory was possible thanks to numerous endowments, the location of villages under German law and the purchase of villages around Miechów thanks to which the Miechów key, consisting of twenty-six villages, was formed by the 16th cen…
The Role Model of the Village wójt in Southern Poland Until the End of the Eighteenth Century in the Light of Oaths of Office
Research on role models in Polish historiography has a long tradition, but until now it has usually focused on the representatives of the elite and upper classes: monarchs, queens, bishops, knights and nobles. The author of this study set out to identify the ideal model of a rural mayor in southern Poland until the end of the 18th century, using the content of official oaths as his source material. The choice of source was due to the performative…
The Peasantry's Stance on Education in the Russian-Polish Kingdom during the Late 19th and Early 20th Centuries
Acquiring elementary education by peasants in the Kingdom of Poland in the second half of the 19th and early 20th centuries was determined by many factors. The most important of these was the policy of the Russian state towards education which treated the school as a tool for inculcating loyalty to the state. On the other hand, the school was not always perceived by the peasants themselves as a necessary institution. This was caused, among other …
Peasants and Monsters in Third-Century Gaul. Rethinking the Jupiter Columns
In his panegyric for Emperor Maximian, delivered on April 21, 289, the Gallic rhetor Mamertinus draws a significant parallel between the Giants defeated by Jupiter and Hercules, and the Bagaudae, rebellious peasants of Gaul subdued by the imperial armies led by Maximian Herculius. Although Mamertinus belonged to the wealthy and educated urban elite, who typically regarded peasants with disinterest or contempt, it is plausible that his imagery was…
Social Reality and the Tasks of the Roman Farmer. Agriculture as a Frame of Morality
Farming activities defined the Roman cultural matrix and played a crucial role in the construction of the empire. Aware of this, Roman patricians associated the rural world with the values of the Republic itself, promoting depictions of farmers as ideal citizens based on the imagery of agricultural labour. This paper aims to describe and analyse the symbolic language of morality through the image of the farmer in Latin literature, using the actua…
The Rural Population and the Birth of the Small Intelligentsia in the Early 19th Century Czech Lands (using the Budweis Diocese as a Case Study)
Schooling and education became a prerequisite for the emergence of modern society, a necessary condition for the success of national emancipation, and a path to creating a modern Czech intellectual elite, many of whose members were also recruited from the countryside. For the sons of rural craftsmen and peasants, a future career as a clergyman, teacher, or subaltern clerk was a safe way to join the ranks of the future small-town or rural elite. M…
Wasted Opportunity? A Contribution to Sports in the State Police in the Years 1924–1939
This text is devoted to selected aspects of the use of sport by the Polish National Police in the years 1924–1939. The article was created primarily on the basis of archival sources held at the Archive of New Records in Warsaw and in the state archives in Lublin, Łódź and Poznań. Based on the above materials, issues related to the initiation of the sports movement in the ranks of the State Police, methods of physical activation of police officers…
American Universalism and Poland in Central-Eastern Europe in the 20th Century
The article presents the importance of liberal universalism in the policy of the United States in relation to selected political and territorial problems of Poland and Central-Eastern Europe. From the end of World War I until the fall of the „Iron Curtain”, the U.S. tied the condition of its own liberal-democratic system with the spread of progressive, democratic and liberal values around the world. This liberal ideal of „emancipation of humanity…
Signs from the 9th Century, Inspired by Greek Letters, Found on the Vistula
In 1986 during the archaeological excavations by the Institute of Archaeology of the University of Warsaw directed by professor Jerzy Gąssowski at the site of Podebłocie, three small fragmentary objects of clay were found. On these so-called ‘tablets’ there are signs which are similar to the letters of Greek alphabet (ill. 2,3,4). Finds of that kind, unexpected in that area, excited a lot of interest of Polish mediaevalists
Matrilocal Marriages in the Polish Villages in the 15th Century. The Case of the Union of Marcin Ruszel with Elżbieta from Dobrska Wola (Lublin Land)
Patrilocal marriages were definitely predominant in the medieval Polish villages. Equipped with money and movables, a woman would leave her family home and move in with her husband. This was determined not only by the traditional norms governing peasant communities, but also by the dominant patriarchal family model. Matrilocalism pertained to a situation where there was no male heir in the bride's family. In that case, the spouse could count on t…
The Cracovian Burgher Kasper Suski de casa Castiglione (d. 1589) as an Estatesman in the Duchy of Zator
The son of the royal stonemason Nicolas Castiglione (d. 1545), who came from Florence to Kraków, Kasper entered into family connections with the nobility of Zator and Oświęcim through the purchase in 1554 of Sucha and Stryszawa, and then through his marriage in 1556 with Jadwiga, daughter of Stanisław Słupski and Anna née Grzymułtowska. In spite of Adam Kamiński's thorough study, the figure of Kasper as a bourgeois as well as a goldsmith from Kra…
The Effects of Limiting the Role of the Self-Government of the Nobility in the Lithuanian-Belarusian Lands in the Light of Changes in the Composition of the Nobility Courts in 1832–1855
The article consists of two parts. The first part presents the legal and constitutional changes and the process of assimilation of the judicial system in the north-western gubernias of the Russian Empire after the fall of the November Uprising. It also addresses the new rules imposed on the self-government of the nobility and the extent of Tsarist intervention in the staffing of court officials in the inter-insurrectionary period. The second part…
New Aureus of Roman Empress Herennia Etruscilla Found in Gąski (Kuyavia, Poland)
The article concerns a hitherto unpublished coin find from Gąski (Inowrocław County, Gniewkowo distr.), discovered in 2009 by archeologists from the Adam Mickiewicz University in Poznań. Aureus in the barbarised type was struck during the reign of Emperor Trajan Decius for his wife, Herennia Etruscilla. The coin has a hole typical of aureus found in Barbaricum, indicating its extra-monetary use. It belongs to a group of only a few coins of this t…
Josephine J. Mehlberg. Philosopher – Humanitarian – Mathematician
The paper describes the life and work of Pepi Spinner, Janina Suchodolska, and Josephine Mehlberg. Alongside multiple other findings, the article confirms the earlier identification of the three persons as one and the same woman. Pepi Spinner was Kazimierz Twardowski’s student and collaborator. Janina Suchodolska, as a spurious countess, worked during WWII in the structures of the Main Welfare Council and brought help to the prisoners of the Nazi…
Carpathian Sich – Origins, Fate and Legacy. The Armed Wing of the Carpathian Ukraine
Carpathian Sich, paramilitary, and sometimes military formation of autonomous Carpathian Ruthenia – Carpathian Ukraine was established 11 September1938, but grew up on the basis of pre-existing organization. Carpathian Sich quickly built up their political and military structures, in which he helped the influx of volunteers from Galicia and abroad. In strictly military played a major role Staff refugees and immigrants from Eastern Galicia, usuall…
Maritime Symbols on Herod the Great’s Coins as an Evidence of His Naval Power and Ambitions
The article is an analysis of the symbolism on coins of Herod the Great connected with the sea, thanks to which I try to answer questions whether Herod conducted any maritime policy, in particular, whether had warships. In my research I examine also available written and archaeological sources, as well as I make the comparative analysis of Herod’s coinage with coins issued by other Judean rulers and with coins of other ancient kings, on which mar…
The Struggle of the Towianski Family Over the Inheritance Following the Death of Cardinal Michał Stefan Radziejowski in 1705
After the death of the Primate of Poland, Michał Stefan Radziejowski, in 1705, the members of Towiański family became involved in court proceedings, which continued until the 1720s, concerning the deceased's inheritance and settlements with legacies. The reason was to make Katarzyna Konstancja née Niszczycka Towiańska, the voivode of Łęczyca, the depositary of movable and immovable goods, and the one responsible for paying sums and issuing legaci…
Gentes senatoriae Imperii Romani – Annii Italici Honorati
he purpose of this article is to present the history of the senatorial family of Annii Italici Honorati and its representatives: L. Annius Italicus Honoratus (father), L. Annius Italicus (Gavidius) [Torqu?]atus (son), Annius Honoratus (son), Annia Italica (daughter), L. Annius Italicus Rutilianus (grandson). The key figures were homo novus L. Annius Italicus Honoratus and patricius L. Annius Italicus (Gavidius) [Torqu?]atus. Within two generation…
The Christology of Liberatus of Carthage (Relationship to Neo-Chalcedonism)
Liberatus – archdeacon of the Carthaginian Church lived in the 6th century through the intensification of Christological controversies during the reign of Emperor Justinian and the theological dominance of neo-Chalcedonism in Constantinople and other centers of the empire. In his only known contemporary work, Breviarium, he attempted to defend the so-called „Three Chapters”, condemned by the imperial edict and the decision of the Second Council o…
Relief with Caracalla and Julia Domna from National Museum in Warsaw – a Proposal of the Interpretation
The article proposes a new interpretation of the relief with depictions of Caracalla and Julia Domna from the National Museum in Warsaw. The scene finds references in earlier Roman iconography, and therefore refers to a recognizable system of communication, although as a result of certain stylistic treatments, differences in its functioning may be suspected. The pieces of weaponry gathered on the tropajon refer to the Dacians, which allows hypoth…
Lay Confraternity of the Canons Regular of the Holy Sepulchre of Jerusalem (1099–1187)
The article concerns the identification of the lay confreres of the Canons Regular of the Holy Sepulchre of Jerusalem. During the analysis, the identity of at least twenty-four confraternity members was established, both men (16) and women (8). The confraternity members of the Jerusalem’s Canons Regular of the Holy Sepulchre were recruited from all Latin strata of Outremer society, and among them, it is possible to identify members of the royal f…
Strategie uhistoryczniania filmowego świata przedstawionego i narracji filmowej w kinie historycznym. Analiza zjawiska na wybranych przykładach
Różnorodne sposoby wyposażania filmu w różnego rodzaju oznaki historyczności w artykule są nazywane strategiami uhistoryczniania filmowej narracji oraz filmowego świata przedstawionego. W związku z faktem, że w ramach respektowanej w tekście koncepcji film historyczny jest opowieścią przedstawiającą bliższą lub dalszą przeszłość, jedną z najistotniejszych oznak historyczności filmowej opowieści jest w tym przypadku efekt ekranowego przesunięcia w…
Egzulanci kijowscy, bracławscy i czernihowscy wobec polityki Jana III Sobieskiego w latach 1687-1691
Artykuł omawia stanowisko polityczne szlachty ukrainnej z sejmików egzulanckich województw kijowskiego, bracławskiego i czernihowskiego w latach 1687-1691. Zgromadzenia te obradowały wspólnie we Włodzimierzu. Na podstawie akt sejmikowych z sejmików przedsejmowych i relacyjnych można zanalizować postawę polityczną szlachty z trzech województw i ich stosunek do króla i jego polityki podczas trzech kolejnych sejmów (1688, 1688-1689, 1690). Badania d…
Kapela przy kolegium jezuickim i jej udział w życiu religijnym Sandomierza w XVII–XVIII wieku
Jezuickie kapele w znacznym stopniu przyczyniły się do rozwoju muzyki wokalnej i instrumentalnej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Początki kapeli w Collegium Gostomianum sięgają lat dwudziestych XVII w. Jednym z głównych jej celów było uświetnianie nabożeństw w kościele św. Piotra i Pawła w Sandomierzu oraz uroczystości organizowanych przez jezuitów i ich podopiecznych. Występowali w najważniejsze święta roku liturgicznego i święta zakonne, na …
Śmierć M. Licyniusza Krassusa: Pomiędzy mors aurata a Bachantkami Eurypidesa
Pogrom rzymskich legii w bitwie pod Karrami (Carrhae) jest zazwyczaj postrzegany jako punkt zwrotny rzymskiego imperializmu. Jest to jednak pogląd nowożytny. Z punktu widzenia historiografii łacińskiej narracja o porażce służyła przede wszystkim uzasadnianiu kolejnych antypartyjskich posunięć militarnych lub dyplomatycznych. Z tego powodu łacińscy autorzy na plan pierwszy wysunęli temat zemsty. Co prawda najstarsze przekazy o bitwie i śmierci M. …
Odstępstwa od wzorca duchownego w okresie potrydenckim. Wybrane przykłady z ksiąg wizytacyjnych archidiakonatu gnieźnieńskiego
Artykuł ma na celu ukazanie przykładów duchownych, których zachowanie stanowiło odstępstwa od wzorca wypracowanego przez sobór trydencki. Sobór ten określił zasady przestrzegania w praktyce określonych ideałów teologicznych, formalnych, moralnych, materialnych, jak również obowiązujący aparat kontroli. Artykuł opisuje sytuację na wybranym terenie (archidiakonat gnieźnieński) w okresie, gdy wprowadzano w Polsce zalecenia reformy. W pracy zostało o…
‘Maksimum informacji’ – ‘minimum materiałów’: Polityka gromadzenia w działalności Dyrektora Wydziału Archiwów Państwowych i Naczelnych Dyrektorów Archiwów Państwowych (1945–1989)
Polityka gromadzenia archiwaliów w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w okresie 1945–1989 była uwarunkowana wieloma czynnikami. Znajdowały się wśród nich postawy dyrektora Wydziału Archiwów Państwowych i Naczelnych Dyrektorów Archiwów Państwowych, na które wpływ miały ich poglądy polityczne, wykształcenie, doświadczenia zawodowe oraz wiedza o archiwach. Polityka gromadzenia miała ścisły związek z realiami politycznymi i wartościowaniem akt. W omawi…
Michał Hanel ze Lwowa – lekarz i poseł Jagiellonów
Niniejszy artykuł jest próbą prezentacji postaci i awansu społecznego Michała Hanela, nobilitowanego obywatela Lwowa, doktora medycyny Uniwersytetu Bolońskiego, nadwornego lekarza króla Czech i Węgier Władysława II Jagiellończyka, a także archiprezbitera kościoła NMP w Budzie i prepozyta kościoła św. Stefana w Ostrzyhomiu. Kariera Michała Hanela w strukturach dworskich i hierarchii kościelnej jest przykładem silnych związków miedzy królestwami Po…
Postrzeganie ciała w średniowieczu w świetle kronik polskich
Celem artykułu jest próba ukazania postrzegania ciała w średniowieczu przez pryzmat kronik polskich. W tym celu przeanalizowano Kronikę Galla Anonima, Kronikę Polską Wincentego Kadłubka, Kronikę Wielkopolską oraz Kronikę Jana z Czarnkowa, pod względem występowania wzmianek, dotyczących ciała, zarówno w wymiarze ilościowym, metaforycznym, symbolicznym, jak i werystycznym. Co prawda kroniki stanowią źródło ukazujące mentalności swoich czasów, jedna…
O chronologii rządów namiestniczych Władysława Opolczyka w Polsce
W dotychczasowych badaniach spotykane są różne propozycje datacji rządów namiestniczych Władysława Opolczyka w Polsce. Starsza historiografia opowiadała się za datacją późniejszą (1378, 1379). J. Dąbrowski przyjmował rok 1377, po wyprawie litewskiej, a w najnowszej literaturze mowa jest o przełomie 1377/1378 r., a ponadto kwestionowany jest związek nominacji księcia z rezygnacją z regencji Elżbiety Łokietkówny. Mnogość propozycji wynika z braku ź…
Rachunki wojskowe hetmana wielkiego litewskiego Pawła Jana Sapiehy z lat 1655–1662
Hetman wielki litewski Paweł Jan Sapieha w latach 1655–1662, w okresie wojen Rzeczypospolitej z Moskwą i Szwecją, wydał z własnej szkatuły na cele wojskowe 1,985,520 złotych. Pieniądze te zostały w większości przeznaczone na zaciągi wojskowe i wypłatę żołdu. Było to spowodowane zmniejszeniem wpływów podatkowych do skarbu, ponieważ duże obszary państwa polsko-litewskiego znalazły się pod okupacją moskiewską i szwedzką. Celem artykułu jest analiza …
‘Wolni z wolnymi, równi z równymi’: Polacy i Ukraińcy w tle konwersji mitu jagiellońskiego. Doświadczenia historiografii polskiej początku XX wieku
Mit jagielloński jest stosunkowo dobrze opracowany w historiografii polskiej. Wyjątek stanowi pierwsze dwudziestolecie XX w., kiedy to doszło do kolejnych jego konwersji i przyspieszenia migracji z dyskursu historiografii do dyskursu pamięci. W tle tych procesów dokonywał się (warunkowany politycznie) swoisty awans problematyki polsko-ukraińskiej, która dotychczas była zdominowana relacjami polsko-litewskimi. Niniejszy artykuł ma na celu rozwinię…
Struktura etniczna i wyznaniowa Dworu Imperatorskiego w epoce panowania Imperatora Mikołaja II
The article is devoted to the national and religious structure of the Court of Emperor Nicholas II (1894–1917). Due to the peculiarities of the state system, the Institute of the Court was an integral part of the government apparatus, and its members were the most elite group of the society in the Russian Empire of the late 19th – early 20th centuries. Summarizing of the personal data of 2,341 courtiers, which were identified in the course of the…
Limitanei w Historia Augusta. Czy wzmianki o armii przygranicznej można wykorzystać do datowania Historia Augusta
Historia Augusta jest najbardziej enigmatycznym źródłem, które powstało w późnym antyku. Jego autor ukrył czas, w którym powstało, oraz użył 6 różnych pseudonimów. Sugeruje w swoich biografiach, że pisał za panowania tetrarchów lub Konstantyna Wielkiego, w rzeczywistości nastąpiło to dużo później. W Historia Augusta zostały wymienione cztery razy jednostki limitanei . Były to oddziały przygraniczne, które zostały wydzielone w rzymskiej armii w cz…
Dywizja Strzelców na Kubaniu i w Odessie jako element Armii Polskiej we Francji (1918–1919)
Artykuł opisuje historię 4 Dywizji Strzelców dowodzonej przez generała Lucjana Żeligowskiego. Powstała ona jesienią 1918 r. na Kubaniu w południowej Rosji. Podlegała początkowo dowództwu rosyjskiej Armii Ochotniczej, lecz niebawem stała się częścią Armii Polskiej we Francji. Po podpisaniu we wrześniu 1918 r. umowy pomiędzy rządem francuskim a Komitetem Narodowym Polski – 4 Dywizja Strzelców została podporządkowana dowództwu wojsk sprzymierzonych …
O ‘przymiotach towarzyszy albo kierowników’ wyjazdów edukacyjnych młodzieży w epoce nowożytnej – w świetle literatury apodemicznej i wskazówek rodzicielskich
Od początku XVI do końca XVIII stulecia zwyczaj wysyłania młodych ludzi w szeroko rozumianych celach edukacyjnych występował na terenie całej prawie Europy. W trwających nieraz kilka lat podróżach młodym peregrynantom towarzyszył mniejszy lub większy, w zależności od możliwości finansowych i rangi rodziny, orszak. Najważniejszą rolę wśród osób wchodzących w skład tego orszaku stanowił ochmistrz lub preceptor. To on na czas podróży w pewnym sensie…
Egzulanci kijowscy, bracławscy i czernihowscy wobec polityki Jana III Sobieskiego w latach 1692–1695
Artykuł omawia stanowisko polityczne szlachty ukrainnej z sejmików egzulanckich województw kijowskiego, bracławskiego i czernihowskiego w latach 1692–1695. Zgromadzenia te obradowały wspólnie we Włodzimierzu. Na podstawie akt sejmikowych z sejmików przedsejmowych i relacyjnych można zanalizować postawę polityczną szlachty z trzech województw i ich stosunek do króla i jego polityki podczas trzech kolejnych sejmów (1692–1693, 1693, 1695). W omawian…
Poszukiwanie korzeni polskiej historii wizualnej
Współczesna humanistyka, ulegając modom, zapomina niekiedy o dawniejszym dorobku. Autor poszukuje w polskiej historiografii refleksji nad wizualnością i to zarówno jako przedmiotem badań, jako formą przedstawiania przeszłości, dokumentacją, jak i jako kwestią epistemologiczną, przywołując na początku zmysłowy charakter poznania historycznego u Lelewela. U Lelewela właśnie znajduje jeszcze odwołania do tradycji dawniejszych. Podążając za pracami M…
Zmiana kulturowa i zmiana etniczna we wczesnym średniowieczu – przykład Europy Środkowo-Wschodniej w kontekście współczesnych badań biologicznych dawnych populacji naszego kontynentu
Celem autora niniejszego tekstu jest ujawnienie poważnej różnicy, jaka pojawiła się pomiędzy tradycyjnymi interpretacjami dziejów Europy Środkowo-Wschodniej, obecnymi w pracach historyków i archeologów a nowymi danymi przynoszonymi przez badania DNA dawnych populacji tego obszaru. Te pierwsze, opierając się o wyniki prac archeologów, wskazujących na zmiany kulturowe, zakładają gruntowną wymianę populacji, jaka miałaby nastąpić we wczesnym średnio…
Rola Polskiej Akademii Umiejętności w budowaniu prestiżu odrodzonej II Rzeczypospolitej
W artykule ukazano znaczenie Polskiej Akademii Umiejętności w budowaniu prestiżu odrodzonego w 1918 roku państwa polskiego. Artykuł dotyczy w głównej mierze pierwszych lat niepodległości, w których Akademia podjęła się działań, mających na celu zyskanie nauce polskiej międzynarodowej renomy. Operacjonalizując problem analizowano zakres i charakter współpracy PAU z władzami RP – w szczególności z Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Artykuł powstał …
Biogramy namiestników Arabii (ok. 356–363 n.e.). Próba reinterpretacji listów retora Libaniusza
Celem artykułu jest addenda et corrigenda biogramów namiestników Arabii, z najlepiej oświetlonego źródłami okresu, tj. przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych IV stulecia n.e. Bazę źródłową stanowią przede wszystkim listy retora Libaniusza, adresowane do namiestników Arabii. Są to teksty niełatwe w interpretacji, choć poddane już gruntowanej analizie (głównie: O. Seeck, W. Ensslin, G. Sievers, P. Petit, M. Sartre), wciąż pozwalają na oryg…
Kraje bliskie – kraje dalekie. Polsko-szwajcarskie analogie wolnościowe w XIX/XX w
Rewolucja francuska stała się inspiracją do zrywów wolnościowych nie tylko w samej Francji, ale także poza jej granicami. Ideały wyrażone w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela animowały ruchy rewolucyjne i narodowowyzwoleńcze także w Szwajcarii oraz na ziemiach polskich w przeciągu całego długiego wieku XIX. Historiografia obu krajów skłonna jest przypisywać Szwajcarii szczególną rolę dla polskiej myśli niepodległościowej, jako kraju będącego o…
Twórcy i użytkownicy książki w listach dedykacyjnych lubelskiej Drukarni Jezuickiej
List dedykacyjny stanowi istotny element ramy wydawniczej dawnej książki drukowanej. Był narzędziem, przy pomocy którego jej autor bądź wydawca zamierzali osiągnąć określone, istotne dla nich cele. Często występował również w wydawnictwach lubelskiej Drukarni Jezuickiej. Analiza treściowa tego rodzaju tekstów pozwala poznać grono autorów i adresatów oraz łączące ich relacje, środowiska z których się wywodzili, powody aktywności pisarskiej. Zamies…
‘Pogranicze w ogniu’ – filmowy obraz polskiego dwudziestolecia międzywojennego, jako element dyskursu publicznego
Prezentowany tekst, którego kanwą jest dwudziestocztero odcinkowy serial historyczny pt. ‘Pogranicze w ogniu’ to analiza dyskusji, jaka do dnia dzisiejszego toczy się na temat tego serialu, ale i obrazu Drugiej Rzeczpospolitej. Naczelną przesłanką było pokazanie miejsca i znaczenia w dyskursie publicznym dwudziestolecia międzywojennego – epoki, która nieodłącznie kojarzy się z Józefem Piłsudskim, a która współcześnie uległa znacznej mitologizacji…
Kasper Sipowicz, Prześladowania religijne w Kraju Warty. Represje wobec Polaków i duchowieństwa polskiego a polityka wyznaniowa rządu III Rzeszy 1939-1945, Księży Młyn Dom Wydawniczy, Łódź 2016, 217 s…
Kasper Sipowicz, Prześladowania religijne w Kraju Warty. Represje wobec Polaków i duchowieństwa polskiego a polityka wyznaniowa rządu III Rzeszy 1939-1945, Księży Młyn Dom Wydawniczy, Łódź 2016, 217 ss
Rodzina Stein – od legendy do realności
Przedmiotem zainteresowania w niniejszym artykule jest historia rodziny Stein. W tekście przedstawione zostały unikalne dane genealogiczne o siedmiu pokoleniach rodu. Rodzina Stein, zgodnie z legendą, przeniosła się do katolickiej Polski w drugiej połowie XVI w. po zwycięstwie Reformacji w Niemczech. Przedstawiciele rodziny Stein służyli władcom Polski, Rosji i Austrii. W danym artykule uwaga zostaje skupiona na rosyjskiej gałęzi rodu, w której m…
Refleksje nad historiografią i teorią rewolucji
Głównym celem artykułu jest analiza historii pojęcia rewolucji i zmian w ramach teorii rewolucji. Teoretyzowanie na temat radykalnych zmian społecznych od początku napotykało podstawowe problemy związane z omawianym zjawiskiem. Szereg pytań nie znalazło ‘ostatecznej’ odpowiedzi: Czym rewolucja różni się od innych zmian społecznych? Czy rewolucja ma początek i koniec? Czy rewolucja jest skutkiem przypadku czy konieczności? Dlaczego do rewolucji do…