Saeculum Christianum
Journal Data
| Type | JOURNAL |
|---|---|
| ISSN | 1232-1575 / 2720-0515 |
| Wikidata | Q9332699 |
| OpenAlex | S4210199135 |
| MAG | 4210199135 |
| Website | http://saeculum.christianum.uksw.edu.pl |
| Total publications | 262 |
| Coverage period | 1970 - 2025 |
| Country | PL |
| Language | EN |
| Access | Open Access |
| Indexing | DOAJ indexed |
| Impact factor | 0.029 |
This journal focuses on Christian studies, likely encompassing historical and theological perspectives. As religious studies and the anthropology of religion are related areas, it offers regular but not central intersection with anthropological inquiry
Ancient and Medieval Archaeology Studies · Ancient Mediterranean Archaeology and History · Archaeology and Historical Studies · Biblical Studies and Interpretation · Byzantine Studies and History · Central European Literary Studies · Classical Studies and Legal History · Eastern European Communism and Reforms · Education and Cultural Studies · Health, Work, and Social Studies in Poland
Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej „Piastowie w dziejach Polski” zorganizowanej przez Instytut Historii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Archiwum Główn…
W dniach 3–4 czerwca 2025 r. na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego i w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie odbyła się Ogólnopolska Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa „Piastowie w dziejach Polski”. Spotkanie zorganizowano z okazji 1000. rocznicy koronacji Bolesława Chrobrego i Mieszka II Lamberta. Obrady obejmowały pięć paneli tematycznych poświęconych dynastii Piastów w polityce, kulturze i religii oraz działalności społeczno-k…
Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki. Iluminacje w cysterskich kodeksach rękopiśmiennych w Polsce do końca wieku XV. Przykłady, charakterystyka i znaczenie
Artykuł dotyczy zdobnictwa cysterskich kodeksów rękopiśmiennych w Polsce do końca wieku XV w odniesieniu do restrykcji zapoczątkowanych przez św. Bernarda z Clairvaux. Pokazuje, iż mimo początkowego negatywnego podejścia Kapituły Generalnej do sztuki iluminatorskiej była ona obecna w różnym natężeniu w księgach rękopiśmiennych. Ukazuje powszechną tematykę miniatur zarówno w kodeksach sakralnych, jak i świeckich. A także omawia ich znaczenie jako …
Inwentarz pośmiertny księdza Jana Tymowskiego z 1667 roku
Inwentarz pośmiertny księdza Jana Tymowskiego z 1655 r., wpisany do księgi miejskiej Nowego Sącza, dokumentuje majątek duchownego pochodzącego z wpływowej rodziny. Zawiera zarówno kosztowności, ruchomości codziennego użytku, jak i przedmioty edukacyjne oraz religijne. Spis, wykonany według miejsc przechowywania, ukazuje zwyczaje materialne i gospodarcze mieszczaństwa XVII w., a także szczegóły życia osobistego i rodzinnego duchownego
Europejski moment polskiej chadecji – Stronnictwo Pracy 1943-1946
Celem artykułu jest wskazanie strukturalnych i ideowych podobieństw między Stronnictwem Pracy w Polsce a partiami chrześcijańsko-demokratycznymi w Europie Zachodniej (Francji i Włoszech) w okresie 1943-1946. W wymiarze strukturalnym można zauważyć, że powojenne partie chrześcijańsko-demokratyczne powstały w wyniku konsolidacji przedwojennych środowisk chadeckich oraz katolickich organizacji ruchu oporu, które przed wojną albo nie istniały, albo d…
Multidisciplinary research into the topography and landscape of Roman Rider (Danilo, Šibenik, Croatia) – first results of the excavations near St. Daniel’s church and new data on the medieval cemetery…
The village of Danilo, located in the southern part of Šibenik-Knin County, is known for several archaeological sites where research is conducted since 1951. Among these, at the location Šematorij/Stari Šematorij the remains of a large Roman building (villa?) and thermae dating back to the 1st or early 2nd century were discovered. The ancient roots of the village are evidenced by inscriptions mentioning the Roman city of Rider (Municipium Riditar…
Across the border: Some mutual influences on the life of the late medeval cities of Košice and Kraków
This study explores the mutual influences between two East-Central European medieval royal cities, Košice and Kraków, focusing on the adoption of specific models in urban administration and economic organization. Košice, an important trading center in the Kingdom of Hungary, maintained close ties with Kraków, the hub for merchants and capital of the Kingdom of Poland. The study analyzes migration patterns between the towns, the organization of ma…
On the road to safety-Part 1. The attitude of social elites towards peasant’s migrations from Croatia and Slavonia to the present- day Burgenland in the mid-16th century
The Ottoman raids on Croatian historical areas were documented as early as the beginning of the 15th century, their frequency significantly increased after the Ottomans seized the medieval Bosnian Kingdom in 1463. One significant outcome of the Ottoman incursions was the prevailing sense of insecurity and the subsequent displacement of the indigenous populace to safer regions. In the Burgenland region, the first recorded Croatian refugees emerged…
Wyższe Katolickie Studium Społeczne w Poznaniu (1928-1939). Zapomniana poznańska uczelnia
Wyższe Katolickie Studium Społeczne w Poznaniu było jednym z dwóch ośrodków dydaktycznych dla służb społecznych w Polsce w okresie międzywojennym na poziomie wyższym. Status uczelni uzyskało formalnie dopiero dwa lata przed wybuchem wojny, dlatego jest ledwie obecne w zachowanych wykazach i statystykach sporządzanych przez władze centralne. Studium kształciło kadry zakładów opiekuńczych i instytucji społecznych, przede wszystkim tych o prowenienc…
Prymicje dominikanów z Brzegu w późnym średniowieczu
Problem prymicji (pierwszych mszy) odprawianych przez nowo wyświęconych kapłanów jest słabo zbadany przez historyków. Wśród źródeł, które go oświetlają, są klasztorne księgi rachunkowe. W artykule wykorzystano informacje o prymicjach kilku zakonników z klasztoru dominikanów w Brzegu na Śląsku, zawarte w księdze dochodów i wydatków tego domu zakonnego z początku XVI stulecia
Sprawozdanie z konferencji naukowej „Migranci i migracje w nowożytnej Polsce”, 21 maja 2025 rok
21 maja 2025 r. na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie odbyła się konferencja naukowa „Migranci i migracje w nowożytnej Polsce”. Obrady obejmowały dwa panele poświęcone migracjom krajowym i transgranicznym oraz sesję doktorantów. Referenci analizowali mobilność ludności, duchowieństwa, studentów i mniejszości etnicznych w Polsce nowożytnej, uwzględniając aspekty społeczne, kulturowe i prawne. Konferencja umożliwiła interdyscy…
Świeccy a klasztor kanoników regularnych NMP na Piasku we Wrocławiu w średniowieczu
Kanonicy regularni, mimo iż należeli do wspólnot objętych klauzurą, posiadali liczne kontakty z osobami świeckimi. To im zawdzięczali większość swego majątku i dochodów. Hojność ze strony świeckich była efektem prowadzonej przez zakonników działalności duszpasterskiej. Mimo iż kościół klasztorny nie miał statusu parafialnego, kanonikom regularnym udawało się przyciągać wielu wiernych na odprawiane przez nich nabożeństwa, procesje i inne ceremonie…
Krzysztofa Hegendorfera „Racja studiowania” jako przykład recepcji renesansowej myśli pedagogicznej w Akademii Lubrańskiego
Abstrakt Celem opracowania jest ukazanie recepcji renesansowej szkolnej myśli pedagogicznej w rozprawie Krzysztofa Hegendorfera Racja studiowania z 1534 r., przeznaczonej dla uczniów Akademii Lubrańskiego. Przeprowadzona analiza wykazała, że głównym źródłem inspiracji była humanistyczna myśl Erazma z Rotterdamu, czerpana z różnych jego dzieł pedagogicznych, ale dostosowana do lokalnych potrzeb
Opisanie zaślubin i wesela ks. Janusza Radziwiłła z Marią Lupulówną
Tekst omawia polityczne i kulturowe znaczenie małżeństwa Janusza Radziwiłła z Marią Lupulówną w 1645 r., córką hospodara mołdawskiego Bazylego Lupula. Ślub i wesele, celebrowane w Jassach przez biskupa Piotra Mohyłę, były wyjątkowym przypadkiem koligacji litewskiego magnata z mołdawską księżniczką. Wydarzenie miało wymiar polityczny i propagandowy, ukazany w rękopisie zachowanym w Archiwum Radziwiłłów, a później opublikowanym w „Theatrum Europaeu…
Stanisław Lisowski (1880–1964) – kustosz polskiego dziedzictwa piśmienniczego
Celem artykułu jest przedstawienie S. Lisowskiego jako bibliotekarza, kustosza i bibliofila. Omówienie prowadzonych przez niego badań bibliograficznych oraz proweniencyjnych, stanowi punkt wyjścia do ukazania w szerszym aspekcie jego działalności na rzecz ochrony i rejestracji polskiego dziedzictwa piśmienniczego. Badania bibliologiczne, w kontekście zjawisk o charakterze politycznym i społecznym, stwarzają możliwość wszechstronnego i pogłębioneg…
The Office "Prudens virgo lampadae aptata"as signum distinctivum of the liturgy of Würzburg Cathedral from the 14th to the 16th century
The author analyzes the Offices of St. Catherine of Alexandria Prudens virgo lampadae present in six sources in Würzburg. It is the Office composed of elements borrowed from other traditions, and original elements. This Office is a characteristic feature of the liturgy of Würzburg Cathedral
Liczebność i finansowanie chorągwi wołoskich armii koronnej w pierwszych latach panowania Jana Kazimierza (1648-1655)
Artykuł analizuje wydatki na chorągwie wołoskie w pierwszych latach rządów Jana Kazimierza (1648-1655). Wykazano wzrost liczby tych jednostek wojskowych i wydatków na ich utrzymanie. Zweryfikowano panujące w historiografii opinie dotyczące ogólnej liczby i zaklasyfikowania poszczególnych jednostek jazdy lekkiej do chorągwi wołoskich. Uzyskane dane pozwoliły na precyzyjne ustalenie procentowego udziału jazdy wołoskiej w armii koronnej i jej budżec…
Problemy organizacyjne wyprawy dymowej w 1676 r. na przykładzie województw małopolskich
Autor artykułu przedstawia problemy związane z organizacją przez sejmiki prowincji małopolskiej piechoty dymowej w obliczu kolejnej ofensywy tureckiej na ziemie Rzeczypospolitej w 1676 r. Na podstawie memoriału króla Jana III Sobieskiego sejm koronacyjny zwołany w tym samym roku uchwalił konstytucję, która miała usprawnić formowanie wojska przez sejmiki, niwelując bolączki poprzednich wypraw łanowych i dymowych. W artykule starano się dowieść, że…
The international mercenary market in East-Central Europe: Soldiers form the Polish-Lithuanian Commonwealth in the service of the Transylvanian Prince (1679-1685)
During the final years of the Dutch-War (1672-1678), the French King Louis XIV cformed an alliance with the leaders of the Hungarian rebellion and the Transylvanian prince Michael Apafi I. The objective of this alliance was to create a military diversion on the eastern flank of the Habsburgs, enemies of France at the time. With the help of King Jan III Sobieski, French agents in the Polish-Lithuanian Commonwealth recruited an army of mercenaries …
Sprawozdanie z Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Migracje w średniowieczu w Europie Środkowo-Wschodniej i poza nią” zorganizowanej przez Instytut Historii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskie…
odbya si Midzynarodowa Konferencja Naukowa "Migracje w re- dniowieczu w Europie rodkowo-Wschodniej i poza ni" = "Medieval migrations in East-Central Europe and beyond".Organizatorem wydarzenia by Instytut Historii Uniwersytetu
Sprawozdanie z Debaty Fakultetów pt. „UKSW w czasie przemian. W 25. rocznicę powstania Uniwersytetu”, 2 grudnia 2024 r
jak wydarzenia polityczne i gospodarcze wpyny
Plan obrony Wielkopolski przed Szwedami w laudum średzkim z 28 kwietnia 1655 r. – standardowy akt sejmikowy czy plan wojskowy? Analiza uchwały, okoliczności jej wprowadzenia i konsekwencje
Gdy w 1655 r. Wielkopolska właściwa została zagrożona inwazją wojsk szwedzkich, jej przedstawiciele szukali pomocy u króla Jana Kazimierza. Jego stanowisko odnośnie do ewentualnej agresji szwedzkiej uwidoczniło się na zjeździe senatorów 12 marca 1655 r. w Warszawie. Stało się jasne, że monarchę bardziej interesuje sytuacja na froncie walki z Kozakami i Moskwą aniżeli pomoc zagrożonej Wielkopolsce. Zdając sobie sprawę z powagi sytuacji, Wielkopola…
Tzw. rejestr malborski z 1656 r. – nieznane źródło do dziejów szwedzkich rabunków w Rzeczypospolitej
Celem artykułu jest krytyczna edycja nieznanego dotychczas w historiografii rejestru przedmiotów wywiezionych z Rzeczypospolitej Obojga Narodów w czasie „potopu” szwedzkiego, obejmującego w głównej mierze powozy, jak również sprzęt jeździecki, m.in. ogłowia czy czapraki. Jest to drugi odnaleziony – obok rejestru z Warszawy (1656) – inwentarz łupów wojennych pochodzący z okresu wojen polsko-szwedzkich. Rejestr został przygotowany w 1656 r. w Malbo…
Nieznane materiały do dziejów powstania Kurpiów w 1738 roku z zasobu Tajnego Archiwum Państwowego Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego w Berlinie-Dahlem
czym wiadczy jego wpis w metryczce
Inventar Regestrae des samländischen Dekans Adalbert Deutschmanns aus dem 16. Jh. (Ordensbriefarchiv 27824)
Ziel dieses Artikels ist es, eine Sammlung von Inventaren und Rechnungen aus den Jahren 1513-1526 zugänglich zu machen, die als Regestra Decanatus Sambiensis Fratris Alberti Deutsman Canonici et Decani eiusdem Ecclesie bezeichnet werden. Diese Dokumentation spiegelt die schwierige Lage der katholischen Kirche in Königsberg und in der samländischen Diözese am Vorabend der Säkularisation wider. Sie stellt auch eine wertvolle Quelle für die Erforsch…
Jeńcy szwedzcy na Krymie i Budziaku w latach 1656-1661
Podczas działań wojennych w Polsce i Prusach Książęcych w 1656 r. posiłkowy oddział Tatarów dowodzony przez Subchan Ghazi agę wziął do niewoli kilkudziesięciu oficerów i podoficerów szwedzkich. Wśród nich znajdowali się generał major Israel Ridderrhielm, pułkownik Hans Engel i podpułkownik Koch. Artykuł omawia problematykę związaną z wykupieniem jeńców z niewoli tatarskiej ma podstawie zachowanych w Riksarkivet w Sztokholmie specyfikacji zawieraj…
No prominent publications on this page.
Przedstawiciele szlachty mazowieckiej w składzie dworu królewskiego za panowania Jana Olbrachta (1492-1501)
The article presents the members of the royal court of John Albert (1492-1501) hailing from the nobility of Mazovia. In 1495, the King incorporated into his Kingdom the region of Płock that was part of Mazovia, which resulted in the appearance at his royal court of representatives of influential magnate’s families who possessed their estates in the region of Mazovia. They were accepted into the circles of royal courtiers and granted honourable po…
Święci władcy Słowian południowych
The problem of the sanctity of rulers, lively discussed in science, especially in the times closer to us, due to the extent of the issue, was only signaled in the introductory part of the article. In the science to date, at least outside the Balkans, this question has been raised rather exceptionally and briefly. It deserves attention, however, since the phenomenon of the cult of the rulers, as far as medieval Slavdom is concerned, occurred in mo…
Starożytne miasta w basenie Morza Śródziemnego- w poszukiwaniu formy idealnej
Undoubtedly, one of the greatest achievements of antiquity in the Mediterranean basin is the origin and development of the city in a very broad sense; not only as the functional human settlement, but also the idea that found its place in philosophy. This article is a synthetic discussion of ancient Mediterranean urban planning in terms of its search of the ideal form of the city. Already in Mesopotamia and Egypt in the 4th - 3rd millennium BC the…
Między tradycją a nowoczesnością. Ikony rosyjskie w XIX w
The aim of this article is to address the polemics about the long-standing stereotype in the history of art that Russian iconic paintings of the 19th century were secondary and mediocre in artistic terms and, therefore, of little interest for researchers. The author tries to show that this stereotype was largely created by Russian intellectuals of the second half of the nineteenth century, who betray an extremely critical attitude to contemporary…
Działalność publiczna Tęczyńskich w XVII wieku. Kariery Gabriela (zm. 1617), wojewody lubelskiego i Andrzeja (zm. 1613), kasztelana bełskiego
The article presents the careers of two representatives of one of the oldest Polish magnate families – Tęczyński, coat of arms Topór, the elder sons of Andrzej (d. 1588), the governor of Krakow: Gabriel (d. 1617), the voivode of Lublin and Andrzej (d. 1613), the castellan of Bełz, living at the turn of the 16th and 17th centuries. It has been proven that after a long period of education outside the borders of the Commonwealth, which was interrupt…
Wojna o tron hospodarski w Mołdawii w latach 1615-1616 i jej wpływ na stosunki polsko-osmańskie
The Moldavian campaign in late 1615 and first half of 1616 caused a growing tension in the relations between the Republic of Poland and Ottoman Empire. The Turkish sultan was determined to defend his interests in Moldova. At the same time, the Polish king tried to gain the throne of Moscow. The Polish magnates, Michał Wiśniowecki and Samuel Korecki, married to daughters of Elisabeta Movilă, decided to put their brother-in-law, Alexander Movilă, o…
Proboszczowie parafii św. Wawrzyńca w Biegonicach w okresie staropolskim. Przyczynek do dziejów duchowieństwa Sądecczyzny
The article discusses issues related to the history of St. Lawrence parish in Biegonice in the Old-Polish period, through the prism of the clergy holding the office of parish priest. Thanks to a thorough scientific query in numerous archives, it was possible to identify a total of 29 clergymen holding the office of parson in Biegonice. Through thorough research, some additional data were obtained about some of them, thanks to which the community …
Działalność publiczna Jana Magnusa Tęczyńskiego (1579-1637), wojewody krakowskiego, ostatniego w rodzie senatora
Artykuł stanowi prezentację działalności publicznej Jana Magnusa Tęczyńskiego (1579-1637), wojewody krakowskiego, ostatniego senatora w rodzie Tęczyńskich. Dowiedziono, że po długim okresie nauki i podróży zagranicznej oraz służbie w wojsku cesarskim, od 1605 r. rozpoczął on aktywną działalność publiczną. W latach 1605-1620 pełnił urząd podczaszego królowej, a następnie dowodził wystawionymi na własny koszt oddziałami wojskowymi 1606-1611. W 1620…
Aktywność senatorów litewskich podczas sejmów z pierwszego okresu panowania Jana III Sobieskiego (1676-1683) i ich stosunek do najważniejszych problemów państwa w świetle wotów senatorskich
W artykule tym przedstawiono aktywność senatorów litewskich podczas pierwszych pięciu sejmów walnych w czasach Jana III Sobieskiego (1676-1683). Jak się okazało, dużo częściej przyjeżdżali oni na sejmy i wotowali niż ich koronni koledzy. Ogółem frekwencja tej grupy wynosiła ok. 42%, a wota wygłosiło 24%. Zaprzecza to tezie o stopniowym spadku udziału członków izby wyższej w obradach parlamentu na przestrzeni XVII w. Analiza wotów senatorskich pok…
Senatorowie litewscy na sejmach z lat 1664-1667
Celem jest pokazanie, czy i na ile senatorowie litewscy wykazywali w okresie wydarzeń tzw. rokoszu Lubomirskiego aktywność na sejmach i czy ów konflikt był dla nich sprawą najistotniejszą. Jak wyglądała frekwencja senatorów litewskich w stosunku do koronnych i jaki był wśród nich układ sił między stronnikami dworu i opozycją? Czy miało to wreszcie przełożenie na ich zachowanie i jakie? W efekcie doszedłem do wniosku, że słabo angażowali się oni w…
Polityka księżnej Gryzeldy w Ordynacji Zamojskiej w latach 1666-1669
Księżna Gryzelda Wiśniowiecka przejęła Ordynację Zamojską pod koniec 1665 r. Opierała się na stabilnym zapleczu politycznym. Jednocześnie starała się jednak zjednać sobie mieszkańców Ordynacji. Na jej terenie cały czas funkcjonowała propaganda. Dwór księżnej prowadził także ograniczoną kontrolę powstającej na terenie Ordynacji korespondencji. Potwierdzeniem prowadzenia przez G. Wiśniowiecką stabilnych rządów jest jej stosunek do arendarzy. Wszelk…
Konwokacja senatu w 1608 roku
Po zakończeniu w połowie października 1607 roku zjazdu rokoszowego pod Warszawą, rozpoczęły się wielomiesięczne zabiegi o doprowadzenie do pacyfikacji kraju. Dążyli do tego tak rokoszanie jak i regaliści, jednak obie strony starały się narzucić własne warunki. Przywódca rokoszu Mikołaj Zebrzydowski chciał, aby pojednanie odbyło się na konwokacji senatu, na której miało nie być monarchy. Dążył więc do pomniejszenia autorytetu Zygmunta III. Król po…
Tadeusz Karszo – Siedlewski – senator II RP
W latach 1939-1945 zginęło lub zmarło blisko 300 parlamentarzystów II RP, w tym 155 senatorów. Jednym z nich był Tadeusz Karszo-Siedlewski (1893 – 1939), herbu Ogończyk, senator IV i V kadencji (od 1935 r.), przed wojną znany przemysłowiec. Brał udział w wojnie 1920 r. za co otrzymał Krzyż Virtuti Militari. Był też działaczem gospodarczym, m.in. członkiem Rady Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów „Lewiatan”, od 19…
Między dworem królewskim a senatem. Nominacje osób z kręgów dworskich na godności senackie za panowania króla Jana Olbrachta
Po śmierci króla Kazimierza Jagiellończyka (zm. 1492), za panowania którego doszło do ukształtowania dwuizbowego sejmu walnego koronnego składającego się z senatu i izby poselskiej, obsada godności senackich stanowiła kluczowe kryterium przy nominacjach na godności biskupie oraz najwyższe urzędy stosowane przez jego następcę, Jana Olbrachta (1492-1501). Wykorzystywał on politykę personalną do wywierania wpływu na kształt senatu poprzez obsadzenie…
Senat jako stan sejmowy w czasach Jana III Sobieskiego
Artykuł omawia wybrane elementy w funkcjonowaniu senatu jako stanu sejmowego w czasach Jana III Sobieskiego. W omawianym czasie frekwencja senatorska była wyższa niż w czasach Wazów. Senatorowie tradycyjnie brali udział w pracach sądu sejmowego, deputacjach i sesjach prowincji, wzrasta ich rola w spisywaniu projektów konstytucji, powstających wówczas w czasie konkluzji. Angażowanie się senatorów w bieżące spory polityczne nie sprzyjało zachowaniu…
Death of the saint Clement. The new evidence concerning tradition about Saint’s
Zgodnie z późnoantyczną tradycją cesarz Trajan zesłał papieża Klemensa na Krym, aby pracował w kamieniołomie położonym w pobliżu Chersonezu Taurydzkiego. Według legendy Papież poniósł męczeńską śmierć w miejscu wygnania, wrzucony do morza z kotwicą u szyi. Wiarygodność tego świadectwa była często kwestionowana. Autorzy niniejszego artykułu starają się argumentować, że niektóre elementy wyżej wspomnianej tradycji mogły zawierać rdzeń prawdy. Badan…
Kościół katolicki wobec reform szpitalnictwa u schyłku I. Rzeczypospolitej
In individual cases of hospitals, we can see a far-reaching convergence of views, especially when this did not significantly affect the interests of groups or institutions. However, there were extremely fierce disputes over the proposals that undermined the monopolistic position of the Church and its income. During the Four-Year Sejm, anticlerical tendencies intensified. The Authorities of the Four-Year Sejm tried to solve the problem of hospital…
Klasztory kapucynów w strukturze urbanistycznej barokowych miast Śląska
Po wojnie trzydziestoletniej w miastach śląskich rosnące znaczenie miały zespoły klasztorne. Przebudowywano te przynależne do dawnych zgromadzeń i wznoszono utworzonych w czasach nowożytnych. Wyróżniały się przede wszystkim budynki jezuitów. W zupełnie inny sposób odznaczały się klasztory kapucynów. Tylko dwa z nich zachowały się do dziś, o pozostałych można jednak zebrać podstawowe informacje. Uwidacznia się konsekwentny sposób zakładania konwen…
Inwentarze parafii Racławice z 1940 i 1954 roku
A. Tatarkiewicz, Mater in statu nascendi. Społeczne i medyczne aspekty zdrowia reprodukcyjnego kobiet w starożytnym Rzymie, Poznań 2018, ss. 210
Kult siedmiu archaniołów w średniowiecznej Nubii na tle kultu siedmiu planetarnych bogów w basenie Morza Śródziemnego
Prace polskich archeologów w Sudanie, trwające od tzw. „Kampanii Nubijskiej” (1961-1964), stale wzbogacają wiedzę o chrześcijańskiej Nubii. Nowe badania nie tylko zmuszają do korygowania wiedzy na temat Nubii, ale także do świeżego spojrzenia na średniowieczne chrześcijaństwo. Ciekawym wątkiem nubijskiej angelologii są świadectwa kultu siedmiu archaniołów potwierdzone w inskrypcjach, a także w malarstwie i architekturze. W przypadku Nubii nie zac…
Dialog międzyreligijny w sztuce wczesnopiastowskiej
Nie ma źródeł historycznych ani świadectw archeologicznych czy numizmatycznych lub przedstawień artystycznych, które potwierdzałyby tradycyjną wizję szerokiej i skutecznej chrystianizacji całego kraju wkrótce po konwersji Mieszka I. Zatem, podobnie do współczesnego państewka zachodniosłowiańskich Obodrytów i do jedenastowiecznej Szwecji, chrześcijańska dynastia Piastów rządziła państwem zamieszkanym w przeważającej części przez pogan. Wydaje się,…
Praktyki religijne króla Jana Olbrachta w świetle rachunków nadwornych
Rachunki królewskie Jana Olbrachta (1492-1501) zachowane w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie zawierają szereg niewykorzystanych informacji dotyczących praktyk religijnych, które gorliwie wypełniał następca Kazimierza Jagiellończyka. Podtrzymał on tradycje pobożności (pietas regia) ukształtowane w czasach poprzednich królów z dynastii Jagiellonów. Jan Olbracht odbył pielgrzymki do najważniejszych polskich sanktuariów oraz hojnie wspierał ja…
Agnieszka Pawłowska-Kubik, Rokosz sandomierski 1606-1609. Rzeczpospolita na politycznym rozdrożu, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2019, ss. 522
Rokosz sandomierski -zwany też często rokoszem Zebrzydowskiego -od dawna wzbudzał uzasadnione zainteresowanie polskiej historiografii.Stało się ono szczególnie intensywne w okresie XIX-wiecznych debat nad przyczynami upadku państwa polsko-litewskiego
Społeczność świętolipska w XVIII w. na podstawie ksiąg metrykalnych
W dotychczasowych badaniach, poświęconych Świętej Lipce, koncentrowano się przede wszystkim na samej świątyni i pielgrzymkach, natomiast w niewielkim stopniu podejmowano kwestie związane z dziejami miejscowości i jej mieszkańców. By wypełnić tę lukę dla XVIII w. podjęto się analizy zachowanych ksiąg metrykalnych. Przeprowadzona kwerenda dostarczyła nowych informacji o miejscowej ludności. Zaprezentowano je w formie zestawień tabelarycznych i wysn…