Izolacja spotęgowana – kilka pytań na temat oddziałów dla tzw. więźniów niebezpiecznych

Przedmiotem artykułu jest próba scharakteryzowania tzw. oddziałów dla więźniów niebezpiecznych poprzez określenie ich miejsca i roli w polskim systemie penitencjarnym. Punktem wyjścia dla rozważań podjętych w tekście jest podanie w wątpliwość trafności sformułowania więzień niebezpieczny. Autor rozważając jego zasadność stara się scharakteryzować termin zarówno w kontekście etymologicznym jak i moralnym wychodząc z przekonania, że nie został on określony w żadnym oficjalnym akcie prawnym. W tym celu autor tekstu przybliża odbiorcy swoje wątpliwości odnośnie używania określenia niebezpieczny wobec ludzi. Problemy etymologiczne wynikają głownie z trudności określenia zasobów cech, które powinny się ten termin składać, przede wszystkim takich jak trwałość w czasie i obiektywne zakwalifikowanie. Co więcej, z treści artykułu wynika, iż uznanie człowieka za niebezpiecznego może nastąpić dopiero po popełnieniu przez niego czynu o takim charakterze. Z kolei w kontekście etycznym – takie nazewnictwo narusza powszechną w dyskursie społecznym retorykę poszanowania godności człowieka i uznania wyjątkowości i indywidualności każdej jednostki. Tekst Z. Lasocika tłumaczy i analizuje, czym jest oddział dla niebezpiecznych w sensie faktycznym (specjalnie wydzielony teren na terenie zakładu karnego) oraz wyobrażeniowym (poczucie hiperizolacji zarówno przez osadzonych niebezpiecznych jak i personel Służby Więziennej). Autor nie waha się nazywać taki oddział więzieniem w więzieniu. Podstawę materiału empirycznego zaprezentowanego w artykule stanowi analiza przeprowadzonych przez autora badań w latach 2007-2008 w ramach projektu badawczego pt. Wstępna ocena funkcjonowania oddziałów dla „więźniów niebezpiecznych”. Projekt miał na celu poddanie analizie doświadczenia dziesięciu osadzonych wybranych pod względem długości stażu przynależności do kategorii więźniów uznanych za szczególnie niebezpiecznych. Podstawę empiryczną stanowiło zbadanie akt wybranych osadzonych oraz przeprowadzone z nimi wywiady. Zagadnienia poruszane w projekcie dotyczyły przede wszystkim społecznych skutków hiperizolacji, przyczyn kwalifikacji osadzonych do tej kategorii, postępowania wobec więźniów niebezpiecznych oraz ich relacji z bliskimi i Służbą Więzienną. Kluczowym ustaleniem prezentowanym w artykule jest określenie roli oddziału dla niebezpiecznych w polskim systemie penitencjarnym. Wnioski zaprezentowane przez autora tekstu ukazują wprowadzenie w Polsce oddziałów dla więźniów niebezpiecznych jako rewolucję nie do końca zakończoną sukcesem. Uwydatniając jej słabe strony, Z. Lasocik zwraca uwagę przede wszystkim na niezgodność efektów końcowych z wcześniejszymi założeniami powołania oddziałów i niewystarczające konsultacje ze specjalistami w tym zakresie. Według autora artykułu zabieg ten, mimo iż rzeczywiście doprowadził do intensyfikacji wpływów do budżetu polskiego więziennictwa, nie przełożył się w żaden sposób na wzmożoną pracę socjalną, kulturalną czy oświatową z więźniami. Środki finansowe przyczyniły się jedynie do technicznych usprawnień tego typu obiektów, takich jak zakup sprzętów elektronicznych. Co więcej, w tego typu oddziałach nie podejmuje się żadnych pozytywnych oddziaływań na osadzonych gdyż nie zakłada się, iż kiedykolwiek przestaną być oni uznawani za niebezpiecznych. Nie istnieją też żadne opracowane zasady postępowania z więźniami niebezpiecznymi, którzy mieliby w przyszłości opuścić zakład karny. Trafna obserwacja autora prowadzi do wniosku, iż osadzeni w oddziałach dla niebezpiecznych nie są uwzględnieni w procesie resocjalizacji

Context (archaeology · Criminology · Dignity · Feeling · Legitimacy · Linguistics · Political science · Politics · Prison · Punishment (psychology · Rhetoric · Sociology · History · Law · Philosophy · Polish Law and Legal System · Polish Legal and Social Issues · Psychology · Social Psychology