Doğu’dan Batı’ya Bir Anlatı Yolculuğu

Yaygın görüşe göre, kaynağını Sindbâd-nâmelerden alan Yedi Bilge hikâyeleri, dünyagenelinde farklı kültürlerde manzum veya mensur biçimlerde ve çeşitli adlarla temsiledilen ortak bir anlatı geleneğini oluşturmaktadır. Bu makalede, Kırım Karaycasıile yazılmış ve İbrani harfleriyle kaleme alınmış özgün bir Yedi Bilge hikâyesi ilkkez bilim dünyasına tanıtılmaktadır. Söz konusu metin, Batı grubu anlatıları arasında yer alan ve The Seven Sages of Rome başlığıyla bilinen ana versiyonun Historia Septem Sapientum adlı alt versiyonuna dâhil bir örnektir. Çalışmamızda, Yedi Bilgehikâyelerinin kökenleri ve tarihsel gelişimi hakkında literatürdeki çeşitli görüşlertartışılmış; Karay Türkçesiyle yazılmış versiyonun bu gelenek içindeki yeri belirlenmiştir. Helezonik (dönüşlü) bir olay örgüsüne sahip olduğu tespit edilen hikâyeninçerçeve anlatısı ve iç hikâyeleri, diğer Yedi Bilge versiyonlarıyla karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca anlatıya yön veren yedi sembolizmi, sayı ve bilge motifibağlamında değerlendirilmiştir. Karay Türkçesiyle yazılmış bu versiyonun içerdiğidilsel ve kültürel unsurlar, hem bu dilin söz varlığına katkıda bulunmakta hem deKaray toplumunun kolektif hafızasında yer eden değer ve sembollerin çözümlenmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışmada veri toplama tekniği olarak doküman analizikullanılmış, metin odaklı incelemede ise betimsel içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular, hikâyenin hem anlatı geleneği içindeki konumunu hemde Karay toplumu özelinde taşıdığı anlamları ortaya koymayı amaçlamaktadır

Art · Humanities · Cultural and Sociopolitical Studies · Linguistics and Cultural Studies · Turkish Literature and Culture