“Irk” kavramının tarihsel gelişimi ve adli antropolojide kullanımı
Bibliographic Data
| ID | 19405643 |
|---|---|
| Authors | ÜNLÜTÜRK Özge (Teknoloji Arastirma ve Gelistirme Endustriyel Urunler Bilisim Teknolojileri San Tic, corresponding author) |
| Year | 2015 |
| Volume | 0 |
| Issue | 29 |
| Pages | 93-116 |
| Publication date | 2015-01-01 |
| Peer Reviewed | Yes |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Antropoloji (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 0378-2891 • E-ISSN: 2687-4296 |
| Publisher | Antropoloji (PUBLISHER) |
| DOI | 10.1501/antro_0000000313 |
| OpenAlex | W2917389312 |
| Language | EN |
| References cited | 10 |
Antropolojik anlamda popülâsyonlar arasındaki fenotipik benzerliklerle yapılan sınıflandırmaya dayanan ırk kavramı, şekillenmeye başladığı 17. yüzyıldan itibaren tartışmalara konu olmuştur. Bu çalışmada da ırk kavramının dünyada ve Türkiye’de ortaya çıkışı ile daha spesifik olarak adli antropolojide kullanımı literatür taramasıyla irdelenmiştir. 18. yüzyılda sömürgeci yayılma sırasında karşılaşılan yeni halkların daha aşağı uygarlıklar olduğunu rasyonalize ederek onları kontrol altına almak için bilimsel bir düzleme oturtma çabası antropoloji biliminin doğmasına önayak olmuştur. Bu karşılaşmada yeni karşılaşılan “ilkel” insanın derisinin rengi insanların sınıflandırılmasında ilk “bilimsel” kıstas olmuştur. Daha sonra bu kriterler çeşitlenmiş, antropolojik yöntemlerin gelişmesiyle birlikte deri rengi yanında kafa ölçüleri de önemli birer sınıflandırma özelliği olarak kullanılmıştır. Giderek “ırkçılık” zemininde ilerlemeye başlayan ırk fikirleri 20. Yüzyılın başlarında genetik biliminin gelişmesiyle kan grupları, hormon düzeyleri, kalıtımsal özellikler gibi başka alanlardaki kriterlerle de desteklenmeye başlanmıştır. 20. Yüzyılın sonlarına gelindiğinde yüzlerce ırk tarifi yapılmaktaydı. Türkiye’de de dünyadakine benzer şekilde Cumhuriyetle birlikte antropoloji bilimi ırk üzerine yapılan çalışmalarla kurumsallaşmıştır. İlk dönem antropologların çabası Türk “ırk”ının Avrupa ile olan benzerliğini ispatlamak olmuştur. Ancak bugün dünyada halkının tamamen homojen olduğu çok az yer vardır ve göçler vasıtasıyla gen havuzu karışmış durumdadır. Bu nedenle de biyolog ve antropologların çoğu insanlara uygulanan biyolojik ırksal kavramları onlarca yıl önce reddetmiştir. Ancak günümüzde spesifik bir alan olan adli antropoloji, sınıflandırmayla uğraşmaktan ziyade kriminal olaylarda pozitif identifikasyon yapabilmek için “ırk” kavramını kullanmaya devam etmekte ve cinsiyet, yaş, boy tahmini ile birlikte ırk tayini de yapmaktadır. Pratik olarak özellikle siyah ve beyaz popülasyon arasında yoğunlaşan bu ayrımda kültürel ifadesinden dolayı ırk kavramına mesafeli yaklaşılsa da, yerine geçecek kapsayıcı bir kavram bulunamadığı için kullanılmaya devam edilmektedir
Art · Humanities · Physics · Theology · Cultural and Sociopolitical Studies · Linguistics and Cultural Studies · Ottoman and Turkish Studies · Philosophy
Racism and Sexual Oppression in Anglo-America
Origin of racial characteristics in man
Multiple discriminant function analysis of sex and race in the postcranial skeleton
Assessment of race from the pelvis
Racial and sexual differences in hair weight
Understanding race and human variation
Racial differences in anthropometric traits in school children of Bahia, Brazil
Forensic diagnosis of race-General race vs specific populations
Forensic anthropology and the concept of race
Racial Differences in Skin-Colour as Recorded by the Colour Top
| Citation velocity | historical |
|---|---|
| Highly cited | No |