Birleşik Sözcüklerin İşlemlenmesi

İki Kök Sözcükten Oluşan Birleşik Sözcüklerin Durumu

Bibliographic Data

ID20495482
AuthorsHatice Şanlı (0000-0002-0456-9152, Bahçeşehir University), Serkan Uygun (0000-0002-0880-9280, Bahçeşehir University)
Year2026
Volume37
Issue1
Pages1-37
Publication date2026-06-29
Peer ReviewedYes
Open AccessYes
TypeARTICLE
VenueDilbilim Araştırmaları Dergisi (JOURNAL)
Journal identifiersISSN: 1300-8552 • E-ISSN: 2587-0939
PublisherJournal of Linguistics Research (PUBLISHER)
DOI10.18492/dad.1774303
OpenAlexW7166503194
LanguageTR
References cited80

Bu çalışma, Türkçede biçimbilimsel olarak karmaşık yapıya sahip birleşik sözcüklerin anadili Türkçe olan tek dilli konuşucular tarafından gerçek zamanlı olarak nasıl işlemlendiğini incelemektedir. Bu amaçla, kök haldeki birleşik sözcükler anlamsal olarak geçirimli (ör. babaanne) ve geçirimsiz (ör. karakol) olarak ikiye ayrılıp anlamsal geçirimliliğin biçimbilimsel işlemleme üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Maskelenmiş hazırlama yöntemiyle gerçekleştirilen sözcük tanıma testinde, birleşik sözcüklerin bileşenlerine verilen sözcük tanıma süreleri analiz edilerek bu sözcüklerin biçimbirimsel ayrıştırma mı yoksa bütünsel listeleme yoluyla mı işlemlendiği sorgulanmıştır. Bulgular; anlamsal olarak geçirimliliğin baş olmayan sözcükler hedef sözcük olduğunda herhangi bir etkisinin olmadığını, yani geçirimli ve geçirimsiz birleşik sözcüklerin biçimbirim bileşenlerine ayrıştırılarak işlemlendiğini göstermektedir. Öte yandan baş sözcüklerin hedef sözcük olarak kullanıldığı durumlarda ise anlamsal geçirimliliğin işlemleme örüntüsünü etkileyip farklı işlemleme modellerinin kullanılmasına neden olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar, birleşik sözcüklerin işlemlenmesinde anlamsal geçirimlilik ile baş sözcük arasında önemli bir ilişki olduğunu ve bu ilişkinin işlemleme örüntüsünü değiştirebildiğini göstermektedir

Human life · Cultural and Sociopolitical Studies · Educational Methods and Analysis · Linguistics and Cultural Studies

Tools

Open DOIOpen Access