Türk Sanatinda Dönüşüm Alegori̇si̇
Ani̇’den Yer Ejderi̇ Ve Balik Fi̇gürlü Kemi̇k Eser
Bibliographic Data
| ID | 20495995 |
|---|---|
| Authors | Ayşe Duran (0000-0002-5604-4809), Muhammet Arslan (0000-0002-5964-7007, Kafkas University) |
| Year | 2024 |
| Issue | 111 |
| Pages | 303-322 |
| Publication date | 2024-09-16 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Türk Kültürü ve HACI BEKTAŞ VELİ Araştırma Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1306-8253 • E-ISSN: 2147-9895 |
| Publisher | TÃ1⁄4rk KÃ1⁄4ltÃ1⁄4rÃ1⁄4 Açısından Hacı BektaÅ -ı Veli AraÅ tırmaları Uygulama ve AraÅ tırma Merkezi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.60163/tkhcbva.1462054 |
| OpenAlex | W4401063107 |
| Language | TR |
| Citations received | 3 |
| References cited | 2 |
Türkiye-Ermenistan sınırındaki Ani, farklı medeniyetlere ait pek çok taşınır-taşınmaz kültür varlığına ev sahipliği yapan önemli bir Orta Çağ yerleşimidir. Anadolu Türk-İslam şehirciliği ve Türk-İslam mimarisinin başlangıcını oluşturan Ani, el sanatlarında da dönemin ilk ürünlerini sergilemesi açısından özeldir. Bu çalışmada Ani Selçuklu Konutları kazısından çıkan, Türk sanatında figürlerin biçimlenişi ile birlikte oluşturduğu kompozisyon açısından ünik bir örneği oluşturan kemik eser incelenmiştir. Selçuklu Konutları kazısında 2021 yılında bulunan yer ejderi ve balık figürlü kemik eserde figürlerin dönüşüm anına yer verilmiştir. Yapılan araştırmalarda Avrasya sanat ortamına yayılmış hayvan üslubu örneklerinde benzer bir figür ve kompozisyon biçimlenişine ulaşılamamıştır. Bu nadir örneğin önemini ortaya koyabilmek açısından çalışmanın yönteminde; eserin tanıtımı, ikonografisi, hayvan üslubundaki yeri ve kullanım alanından oluşan başlıklar belirlenmiştir. Bunun yanı sıra kemik eserin Türk sanatında ejder ve balık figürlü örneklerle karşılaştırılması yapılmış, üzerinde yer alan ejder başlı figürün türü belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırmada bu figürün, Tulpar ve ejder-aygır gibi Türk efsanelerinde geçen kanatlı at betimlemeleri ile ortak unsurlara sahip olsa da temelde bu efsanelerden tamamen ayrıldığı görülmüş ve yer ejderi figürü ile önemli bağlantılarının bulunduğu anlaşılmıştır. Araştırma ile hayvan üslubunda nadir bir örneği oluşturan kemik eserin bilim dünyasına tanıtımını amaçlamıştır
Physics · Cultural and Sociopolitical Studies · Materials Science · Music Education and Analysis · Turkish Literature and Culture
| Citations per year | 3 |
|---|---|
| Citation span | 2025 - 2026 (2) |
| Highly cited | No |