Dîvân-I Hi̇kmet'te Duygu Bi̇ldi̇ren Deyi̇mler Ve Çağdaş Türk Lehçeleri̇ne Yansimalari
Bibliographic Data
| ID | 20496115 |
|---|---|
| Authors | Kenan Semiz (0000-0003-3524-3339, HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ), Сенбек Утебеков (0000-0003-3557-6758, HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ, AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ) |
| Year | 2024 |
| Issue | 109 |
| Pages | 327-354 |
| Publication date | 2024-03-28 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Türk Kültürü ve HACI BEKTAŞ VELİ Araştırma Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1306-8253 • E-ISSN: 2147-9895 |
| Publisher | TÃ1⁄4rk KÃ1⁄4ltÃ1⁄4rÃ1⁄4 Açısından Hacı BektaÅ -ı Veli AraÅ tırmaları Uygulama ve AraÅ tırma Merkezi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.60163/tkhcbva.1396624 |
| OpenAlex | W4392230033 |
| Language | TR |
| Citations received | 3 |
| References cited | 10 |
Makalede Dîvân-ı Hikmet’in St. Petersburg, Mısır, İstanbul, Kökşetav şehirlerinde ve ünlü Türkolog Emel Esin’in özel kitaplığında bulunan beş nüshasında karşılaşılan birleşik yapılı mental fiiller olarak da değerlendirilen deyimler üzerine bilimsel bir tahlil yapılmıştır. Anlam bakımından duygu bildiren, yapı bakımından ise birleşik fiil biçimindeki kalıplaşmış bu birimlerin önce beş nüshadaki tespiti; ardından da tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki kullanımları üzerine ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır. Karşılaştırma esnasında öncelikle deyimlerin yapısal yönü dikkate alınmış ancak leksik-semantik anlamları da ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu şekilde hikmetlerle diğer tarihî eserlerde ve çağdaş Türk lehçelerinde kullanılan ve yapısal yönden aynı veya benzer deyimlerin anlam benzerlikleri, birbiriyle ilişkileri ve farklılıkları üzerinde durulmuştur. Öncelikle duygu bildiren deyimler sentaktik ve yapısal açıdan Farsça ve Türkçe kökenli olarak sınıflandırılmıştır. Köken bilgisini ortaya koymak üzere deyimlerin bünyesinde yer alan kelimelere göre ‘insan organ isimleriyle kurulmuş deyimler’, ‘vücut salgılarıyla kurulmuş deyimler’, ‘soyut isimlerle kurulmuş deyimler’, ‘iki fiilin sıralanmasıyla kurulmuş duygu bildiren deyimler’ ve ‘dėk, yaŋlıġ gibi benzetme edatlarının yardımıyla kurulmuş deyimler’ gibi alt başlıklarda incelenmiş ve bilimsel analiz yapılmıştır. Sonuçta da duygu bildiren birleşik fiil görünümündeki 42 deyimin nüshalara dağılımları ve deyimlerin ÇTL’deki görünümüne göre sayısal verilere ulaşılmıştır
Art · Humanities · Cultural and Sociopolitical Studies · Linguistics and Cultural Studies · Psychology · Turkish Literature and Culture
| Citations per year | 3 |
|---|---|
| Citation span | 2025 - 2026 (2) |
| Highly cited | No |