Molière po nipuańsku, czyli o nieobecności «Mizantropa» na scenach staropolskich
Bibliographic Data
| ID | 21368577 |
|---|---|
| Authors | Patryk Kencki (0000-0001-5650-6578, Institute of Art, corresponding author) |
| Year | 2023 |
| Volume | 72 |
| Issue | 1 |
| Pages | 103-138 |
| Publication date | 2023-03-09 |
| Peer Reviewed | Yes |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Pamiętnik Teatralny (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 0031-0522 • E-ISSN: 2658-2899 |
| Publisher | Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk (PUBLISHER) |
| DOI | 10.36744/pt.1387 |
| OpenAlex | W4323849782 |
| Language | EN |
| References cited | 4 |
Artykuł stanowi próbę wyjaśnienia przyczyn późnej recepcji Mizantropa w polskiej literaturze i teatrze. Autor analizuje udostępnione w aneksie dwie pierwsze próby przekładu krótkich ustępów z tej komedii – Franciszka Zabłockiego (1774) i Ignacego Krasickiego (1803), odwołując się do całej twórczości obu poetów. Stawia tezę, że na niewielkim zainteresowaniu Mizantropem w pierwszym okresie polskiej recepcji Molière’a zaważyły wyrafinowana forma i problematyka sztuki. Podejmuje próbę interpretacji dramatu, w której refleksję nad autorskim sposobem powiązania kategorii komizmu i metateatralności łączy z analizą jansenistycznego kontekstu Mizantropa. Rezultatem zestawienia tych perspektyw jest ujęcie tytułowego bohatera jako figury buntownika. Autor wskazuje także XVII i XVIII-wieczne polskie utwory dramatyczne, które w jakiś sposób korespondują z komedią Molière’a. Podkreśla odmienność rozwoju polskiej i francuskiej sfery widowiskowej i twierdzi, że staropolska kultura teatralna nie dawała możliwości przyswojenia komedii wysokiej, a niejednoznaczność charakteru Alcesta czyniła go bohaterem nieprzydatnym z punktu widzenia polskich oświeceniowych dramatopisarzy, którzy stawiali sobie za cel nawoływanie do poprawy obyczajów. W artykule połączono perspektywę historycznoteatralną i historycznoliteracką, wykorzystano również narzędzia z zakresu przekładoznawstwa, dramatologii i historii idei
Physics · Theology · Historical and Cultural Studies of Poland · Historical and Literary Analyses · Historical and Literary Studies · Philosophy
| Citation velocity | historical |
|---|---|
| Highly cited | No |