Inteligentne systemy wspomagania decyzji w procesie podejmowania decyzji prawnych – wybrane zagadnienia z perspektywy teoretycznoprawnej
Bibliographic Data
| ID | 21390776 |
|---|---|
| Authors | Paweł Kłos (0000-0002-9517-8199, Maria Curie-Skłodowska University, corresponding author) |
| Year | 2025 |
| Volume | 87 |
| Issue | 2 |
| Pages | 37-56 |
| Publication date | 2025-06-30 |
| Peer Reviewed | Yes |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 0035-9629 • E-ISSN: 2543-9170 |
| Publisher | Adam Mickiewicz University Poznan (PUBLISHER) |
| DOI | 10.14746/rpeis.2025.87.2.03 |
| OpenAlex | W4412996707 |
| Language | EN |
| References cited | 17 |
Wzrost złożoności relacji społecznych oraz gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji skłaniają do ponownej refleksji nad rolą inteligentnych systemów wspomagania decyzji (intelligent decision support systems [IDSS]) w procesie wydawania decyzji prawnych. Celem artykułu jest ustaleniu, w jakim zakresie i pod jakimi warunkami IDSS mogą – jako narzędzia komplementarne – zwiększać efektywność i poprawność rozstrzygnięć, nie naruszając konstytutywnej roli człowieka w interpretacji prawa. W badaniach wykorzystano: analizę decyzyjną, pozwalającą uchwycić dynamikę zjawisk prawnych; metodę logiczno-językową do oceny poprawności argumentacji; oraz analizę porównawczą regulacji (m.in. AI Act) i rozwiązań praktycznych z Estonii i Chin. Systemy wspomagania decyzji już dziś mogą przejmować proste, powtarzalne sprawy, odciążając sądy i ograniczając przewlekłość postępowań. W sprawach złożonych wymagających ważenia dowodów systemy powinny pełnić jedynie funkcję doradczą z obowiązkową weryfikacją przez sędziego. Ze względu na ograniczoną przejrzystość algorytmów konieczne jest ścisłe monitorowanie jakości danych i wdrożenie mechanizmów odpowiedzialności. W sprawach nieskomplikowanych optymalny wydaje się hybrydowy model „maszyna w pierwszej instancji – człowiek w drugiej instancji”. Nadmienić należy, że efektywne wykorzystanie IDSS wymaga równoległego rozwoju kompetencji cyfrowych prawników oraz szczegółowych regulacji sektorowych
Business · Artificial Intelligence in Law · Comparative and International Law Studies · Multi-Agent Systems and Negotiation
| Citation velocity | historical |
|---|---|
| Highly cited | No |