Badania onomastyczne a nowa humanistyka

Artykuł dotyczy możliwości poszerzenia zakresu badań z zakresu onomastyki o założenia nowej humanistyki, które stanowią: przeciwstawienie się specjalizacji ograniczonej do jednej ściśle wyodrębnionej dyscypliny lub subdyscypliny naukowej; interdyscyplinarność i transdyscyplinarność badań naukowych, holistyczność ujęć, co umożliwia nowe spojrzenie na zjawiska związane z kulturą, historią, literaturą czy sztuką; oparcie na nowoczesnym instrumentarium badawczym, takim jak analiza big data, sztuczna inteligencja czy programowanie komputerowe; zastosowanie nauki w praktyce, dążność do wykorzystania odkryć i wniosków w celu rozwiązywania realnych problemów społecznych i kulturowych. Koncepcję wskazania aliansów onomastyki i nowej humanistyki oparto na propozycji Ryszarda Nycza, który w obrębie nowej humanistyki wyróżnia: humanistykę cyfrową, humanistykę zaangażowaną, humanistykę kognitywną, posthumanistykę i humanistykę artystyczną. W każdej z tych domena nowej humanistyki wskazano możliwości prowadzenia badań nad nazwami własnymi. Przeprowadzone obserwacje prowadzą do konkluzji: 1. wnioski wynikające z badań nad nazwami własnymi są nie tylko ważne dla nauki jako konstruktu abstrakcyjnego, ale także dla praktyki, 2. onomastyka powinna być traktowana przede wszystkim jako subdyscyplina lingwistyki i szerzej – humanistyki, stanowiąca źródło wiedzy o kulturze, 3. oprócz opisu i interpretacji zjawisk odnoszących się do samego języka i komunikacji, onomastyka powinna dążyć do formułowania wniosków diagnostycznych i perspektywicznych, naświetlających aktualne problemy człowieka i świata, a także uwrażliwiających na nie, 4. koniecznym założeniem jest pielęgnowanie i pogłębianie otwarcia metodologicznego onomastyki na inne subdyscypliny, dyscypliny i dziedziny nauki, jej zorientowanie na postawione pytanie a nie na narzędzia, które miałyby zostać użyte do udzielenia odpowiedzi, 5. refleksja onomastyczna w obrębie poszczególnych domen nowej humanistyki potwierdza czasami ich krzyżowanie się, a tym samym komplementarność i szansę na ujęcie holistyczne danego problemu

Central European Literary Studies · Language and Culture · Philosophy · Polish-Jewish Holocaust Memory Studies