Strategie deprecjonowania w internetowym dyskursie o dzieciach

Artykuł dotyczy języka obraźliwego, w tym także hejtu i mowy nienawiści. Przedmiot badań stanowi dyskurs internetowy, którego tematem są negatywnie postrzegane dzieci. Autorka omawia sposoby wyrażania niechęci wobec dzieci na podstawie fragmentu dyskusji na Facebooku dotyczącej obecności dzieci w miejscach publicznych. Analizie poddaje 110 pierwszych negatywnie wartościujących dzieci i ich rodziców komentarzy, które zostały opublikowane pod postem Onetu Styl Życia z 4 lipca 2022: „Dwulatka wyła w pociągu przez 15 minut. Jak masz dzieci, to nie podróżuj” [LIST] Z gówniakami się nie podróżuje – rzucił mężczyzna w białej koszuli i marynarce...”. Post ten wzbudził ogromne zainteresowanie internautów, pojawiło się pod nim 12 tys. komentarzy, udostępniono go niemal 500 razy. Procedura badawcza polega na wyłonieniu: deprecjonujących strategii nazywania dzieci (bachor, bąbelek, kaszojad, brajanki i dżesiczki), tego, co się o dzieciach mówi (predykacje czasownikowe i przymiotnikowe), tego, co się mówi o ich rodzicach (deprecjacja metonimiczna) oraz postulatów związanych z obecnością dzieci w miejscach publicznych. Zaplecze teoretyczne rozważań stanowi lingwistyczna analiza dyskursu w ujęciu Waldemara Czachura, która, jako kategoria integrująca i otwarta, pozwala na łączenie różnych metod, umożliwiające szerszy ogląd problemu, tutaj zwłaszcza na wykorzystanie dorobku etnolingwistyki, pragmalingwistyki i krytycznej analizy dyskursu. Wnioski z przeprowadzonej analizy dotyczą społecznych inklinacji stosowania obraźliwego języka wobec dzieci. Nieumiejętność odróżnienia w dziecku tego, co biologiczne, od tego, co społeczne, posługiwanie się schematami myślowymi, uproszczeniami, uogólnieniami, hiperbolizacją, karykaturą czyni z dziecka dziwowisko. W dodatku utrata społecznego kontaktu z dzieckiem, nieznajomość jego natury sprawiają, że czytający takie wypowiedzi internauci mogą łatwiej przyjmować je jako własne poglądy. Samą zaś niechęć wobec całej grupy społecznej możemy potraktować jako uprzedzenie do niej, które niszczy możliwości porozumienia będącego fundamentem współdziałania i społecznej koegzystencji

Political science · Education and Cultural Studies · Intellectual Property Rights and Media · Social Issues in Poland