Luksuzni brusevi u bronzanom i željeznom dobu Evroazije

Rad razmatra dosadašnja istraživanja izduženih kamenih bruseva s perforacijom za vješanje, s posebnim fokusom na pitanje njihove interpretacije. Pravi se razlika između jednostavnih, utilitarnih varijanti ove vrste bruseva i luksuznih, ceremonijalnih formi, koje su u središtu rasprave. Luksuzni primjerci najčešće se javljaju kao grobni prilozi, u vezi s metalnim oružjem, što uz njihovu praktičnu funkciju naglašava i njihovu simboličku ulogu kao obilježja ratnika. Utvrđeno je da se pojava ovih bruseva može datirati u prvu polovinu IV milenija pr. n. e. na području Sjevernog Kavkaza, istovremeno s pojavom prvih bodeža od arsenaste bronze. Njihov daljnji razvoj tokom III i II milenija pr. n. e. odvijao se prvenstveno na prostoru Mezopotamije i zapadnog Irana, dok su u to vrijeme u srednjoj i zapadnoj Evropi prisutni sporadično. Tek u I mileniju pr. n. e. njihova prisutnost u ovim područjima postaje učestalija, u vezi s tzv. kimerijskom invazijom koja je potekla sa prostora sjeverno od Kavkaza i dosegla Panoniju i srednju Evropu. Završna faza pojave luksuznih bruseva povezuje se sa Skitima i njihovim širenjem preko stepskih područja istočne Evrope

Ancient and Medieval Archaeology Studies · Ancient Near East History · Eurasian Exchange Networks