Aydın’ın İncirliova ve Muğla’nın Yatağan İlçelerinde Kaya Yüzeyine Yapılmış Bizans Dönemine Ait Bir Grup Duvar Resmi
Bibliographic Data
| ID | 21675729 |
|---|---|
| Authors | Hatice Özyurt Özcan (0000-0003-0826-3633, Muğla University, corresponding author) |
| Year | 2023 |
| Volume | 32 |
| Issue | 2 |
| Pages | 865-887 |
| Publication date | 2023-12-31 |
| Peer Reviewed | Yes |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Sanat Tarihi Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1300-5707 • E-ISSN: 2636-8064 |
| Publisher | Sanat Tarihi Dergisi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.29135/std.1298983 |
| OpenAlex | W4391039174 |
| Language | TR |
| References cited | 14 |
Aydın’ın İncirliova ilçesine bağlı Dereağzı köyünün yukarısında Ballıkaya ve Muğla İline bağlı Yatağan ilçesinin Yava köyü sınırları içinde kaya yüzeyine yapılmış dört resimli yüzey tespit edilmiştir. Aydın, Ballıkaya’da oldukça sarp bir alanda bulunan mağaranın girişinin sağ tarafında, sıvalı yüzeyinin üzeri mavimsi-gri bir fondan oluşan panonun içerisine tek figür olarak cepheden ve ayakta Başmelek Mikhail resmedilmiştir. Melek bir tunik üzerine, önü işlemeli bir zırh giymiştir. İki yana yayılmış açık kanatları yere kadar uzanan melek, bir eliyle omzuna dayanan kılıcı, diğeriyle kını aşağıya doğru tutmaktadır. Yatağan’da tespit edilen resimlerin ilki halk arasında Resimli Kaya olarak anılan anıtsal kaya kütlesinin güneybatısında yer almaktadır. Sıvasız yüzeye yapılmış olan resimler, doğu-batı doğrultusunda uzanan iki şerit üzerinde yer almaktadır. Üst şeritte tanımlanabilen ilk sahne Yahuda’nın ihanetidir. Tasvirin orta bölümünde ayakta, birinin gövdesi cepheden, diğerininki yandan resmedilmiş iki figür yer almaktadır. Soldaki İsa’yı, sağdaki Yahuda’yı temsil eden bu figürlerin birbirine yaslanmış başları cephedendir. Tasvirin devamına İsa’nın Çarmıha Gerilmesi resmedilmiştir. Kompozisyonun orta kısmında, çarmıhta İsa, Meryem ve Yahya yer almaktadır. Alt şeritte içinde büst formunda aziz, piskopos ya da kilise babalarına ait portelerin resmedildiği altı madalyan yer alır. Yatağandaki üçüncü resim, Resimli Kaya Kütlesinin kuzeyinde, taş bloklarının oluşturduğu Rozetli Mağara olarak adlandırdığımız küçük bir mekândadır. Sıva üzerine yapılmış resimlerde figüre yer verilmemiştir. Mekân içinde doğal yolla oluşmuş kubbemsi formun etrafı siyah, ince bir çizgiyle çerçevelenerek içerisi açık yeşil renkli kalın dairesel bir bordürle sınırlandırılmıştır. Dairesel çerçevenin sol dış köşesinin alt bölümünde, uzun yeşil yapraklı bir lale motifi yer almaktadır. Yatağan’daki dördüncü resimli yüzey, Resimli kayanın kuzeybatısında, Nişli Kaya olarak adlandırdığımız kaya kütlesinin batı yüzünde bulunan derin bir nişin içindedir. Nişin içi sıvanarak, tek sahneli bir resimle bezenmiştir. Sahnenin ortasına, Meryem ve kucağında çocuk İsa resmedilmiştir. Rozetli Mağara haricindeki resimlerin, üslupsal ve ikonokrafik özelliklerinden hareketle Orta Bizans dönemi içinde yapıldığı Resimli Kaya’nın 1. grup resimlerinin 2. evresinin de yine bu dönem içerisinde yenilendiği anlaşılmaktadır. Rozetli kayada yer alan resimlerin ise, üslup ve motif seçimleri İkonoklazma dönemine işaret etmektedir
Art · Crystallography · Humanities · Physics · Archaeology and Historical Studies · Byzantine Studies and History · Chemistry · Eurasian Exchange Networks
| Citation velocity | historical |
|---|---|
| Highly cited | No |