Ölümü İstemekle Yaşamaya Zorlanmak Arasında
Ötanazi ve Biyoiktidar İlişkisi
Bibliographic Data
| ID | 21677458 |
|---|---|
| Authors | Veli Özkurt (0000-0003-2482-1156, Isparta University of Applied Sciences, corresponding author) |
| Year | 2026 |
| Volume | 25 |
| Issue | 2 |
| Pages | 729-745 |
| Publication date | 2026-04-30 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Gaziantep University Journal of Social Sciences (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1303-0094 |
| Publisher | Gaziantep University Journal of Social Sciences (PUBLISHER) |
| DOI | 10.21547/jss.1753118 |
| OpenAlex | W7159788005 |
| Language | TR |
| References cited | 12 |
Bu makalede ötanazinin biyoiktidarın devamı mı yoksa özerklik arayışı mı olduğu üzerine sorunsal bir hat kurgulanması amaçlamaktadır. Foucault’nun biyoiktidar olarak bahsettiği modern iktidarlar, bireylerin bedenleri ve yaşamları üzerindeki denetim ve düzenleme gücünü ölüm üzerinde de sergilemektedir. Biyoiktidarın “yaşatma” teknolojileri, yaşam ve ölüm süresini uzatırken bireyin kendi yaşamı ve ölümünü yönetme hakkını elinden almaktadır. Bu anlamda ölüm hakkı, özerk ve salt bir bireysel karar olmaktan çıkıp iktidarın himayesine girmektedir. İktidarın ölüm üzerindeki denetleme ve düzenlemelerine karşın ötanazi talebi ve savunuculuğu ise bir direniş alanı olarak görülebilir. Ötanazi, bireyin bedeni, yaşamı ve ölümü üzerindeki en son özgürlük ve özerklik arayışı olarak okunabilir. Böyle bir perspektiften bakıldığında ölüm yalnızca yaşamın değil, iktidarın sınırını da sorgulatır. Fakat ne olursa olsun bireyin ötanazi kararı, iktidarın normatif düzenlemelerine takılır. Bireylerin ötanazi talebi ve savunuculuğu her ne kadar iktidara bir meydan okuma olarak görülse de iktidar çoğu defa bu başkaldırıyı kendi refahı doğrultusunda bastırır. Biyoiktidar, bireyin ölme isteğine karşın onu istemediği bir hayatı yaşamaya mecbur kılar. Böylece normlarla kuşatılmış, makbul vatandaşlık ve makbul yaşamların öne çıkarıldığı bir toplumsal düzende bireylerin bedenleri ve yaşamları standardize edilirken ölümleri de standardize edilir. Makbul bir vatandaşın makbul yaşam sürmesi beklendiği gibi makbul şekilde de ölmesi beklenir. Birey iktidarı, bedeninin her hücresinde ve yaşamının her anında ensesinde hissetmesi yanında, ölüm döşeğindeyken de onun varlığını son nefesinde hisseder. Yaşatma ve üretkenci iktidar anlayışı içinde iktidarın inisiyatiflerinden bağımsız bir ölüm yasaklanır, yasağı arzulayan bireyler ise marjinalize edilir. Kısacası, biyoiktidarın denetleme ve düzenleme teknolojileri, bireysel isteklere galip gelir
Autonomy · Biopower · Citizenship · Normative · Right to die · Social control · Gender Studies and Social Issues · Islamic Thought and Society Studies · Media Discourse and Social Analysis
| Highly cited | No |
|---|