Hindu Tapınağında Kutsalın İnşası ve Metinsel Otorite Olarak Vāstu Şāstralar

Kutsal mekân kutsal olanın profan dünyada belirli bir noktada açığa çıkması ve görünürlük kazanmasıyla niteliksel olarak ayrışan mekân olarak tanımlanabilir. Bu mekân kutsalın kendini ifşa ettiği merkez işlevi görerek kozmik düzen ile insan arasında sembolik ve ontolojik bağ kurar. Bu bağlamda tapınaklar kutsalın dünyada görünür hâle geldiği, ritüel ve sembolik düzenin mekânsal olarak kurulduğu hiyerofanik yapılar olarak öne çıkar. Hindu geleneğinde tapınak tanrının yeryüzündeki ikametgâhı olmanın yanı sıra evrenin kozmik düzenini mimarî düzlemde temsil eden bir merkez niteliği taşır. Hindu tapınaklarının kutsallığı ritüel pratikler ve ikonografik unsurların yanında tapınak inşasını düzenleyen metinsel ve kozmolojik ilkeler aracılığıyla kurulur. Bu çalışma Hindu tapınağının kutsallığını şekillendiren Vāstu Şāstra geleneğini smṛti literatürü ve upaveda statüsü çerçevesinde ele almaktadır. Tapınak mimarisinin kozmik düzenle uyumlu biçimde inşa edilen kutsal bir mekân olarak nasıl meşrulaştırıldığını incelemektedir. Sonuç olarak Hindu tapınaklarının kutsalın sürekliliğini sağlayan metinsel otoriteyle temellendirilmiş merkezî yapılar olduğu ortaya konulmaktadır. Çalışmada dinler tarihi disiplininin metin odaklı ve betimleyici yöntemi benimsenmiştir. Vāstu Şāstra metinleri hermenötik yaklaşımla analiz edilmiştir

Hinduism · Population · Eurasian Exchange Networks · History and Cultural Heritage · Indian and Buddhist Studies