Çocukluk Çağı Travmaları Ruminasyon ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük İlişkisinde Erken Dönem Uyum Bozucu Şemaların Aracı Rolü
Bibliographic Data
| ID | 21678997 |
|---|---|
| Authors | Merve Karaburun (0000-0002-4589-5069, Bursa Technical University, corresponding author) |
| Year | 2026 |
| Volume | 24 |
| Issue | 2 |
| Pages | 882-901 |
| Publication date | 2026-06-30 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1304-4796 • E-ISSN: 2146-2844 |
| Publisher | Celal Bayar University Journal of Social Sciences (PUBLISHER) |
| DOI | 10.18026/cbayarsos.1749634 |
| OpenAlex | W7166865296 |
| Language | TR |
| References cited | 2 |
Bu çalışmada, çocukluk çağı travmaları (ÇÇT), ruminasyon ve belirsizliğe tahammülsüzlük (BT) ilişkisinde erken dönem uyum bozucu şemaların (EDUŞ) aracı rolü incelenmiştir. Araştırma kapsamında veriler, 18-35 yaş aralığındaki (Ort= 25.63, SS= 5.64 ) 554 genç yetişkinden, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33), Young Şema Envanteri, Kısa Form Ruminasyon Ölçeği ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ile elde edilmiştir. Veri analizinde Jamovi ve R yazılımları kullanılmış; anlamlılık düzeyi p < .05 olarak belirlenmiştir. Aracı değişken analizleri ölçeklerin toplam puanı kullanılarak, bootstrap (%95 GA) yöntemiyle test edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; ÇÇT’nin EDUŞ üzerindeki etkisi anlamlı (β = 1.786, p < .001) ve güçlüdür. EDUŞ ise ruminasyonu anlamlı düzeyde yordamakta ve açıklamaktadır (β = 0.061, p < .001). Benzer şekilde EDUŞ BT’yi de anlamlı biçimde yordamaktadır (β = 0.064, p < .001). Bu bulgular, ÇÇT’nin hem ruminasyon hem de BT üzerindeki etkilerinde EDUŞ’un aracı rol oynadığını göstermektedir. Bu bağlamda, EDUŞ’un belirlenmesi ve dönüştürülmesine yönelik psikoeğitim ve terapi programları, bireylerin ruminatif düşünce kalıpları ve BT düzeylerini azaltmada etkili olabilir
Data collection · Statistical analysis · Validation test · Anxiety, Depression, Psychometrics, Treatment, Cognitive Processes · Child and Adolescent Psychosocial and Emotional Development · Posttraumatic Stress Disorder Research
| Highly cited | No |
|---|