Osmanlı’da nostaljik bir mimari anlatı
“Usûl-i mimârî-i Osmânî”
Bibliographic Data
| ID | 21679944 |
|---|---|
| Authors | Sedat Akdoğmuş (0000-0001-7683-4157, Samsun Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, corresponding author) |
| Year | 2026 |
| Issue | 51 |
| Pages | 1-19 |
| Publication date | 2026-04-12 |
| Peer Reviewed | Yes |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | İDEALKENT (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1307-9905 • E-ISSN: 2602-2133 |
| Publisher | IDEALKENT (PUBLISHER) |
| DOI | 10.31198/idealkent.1841261 |
| OpenAlex | W7153844128 |
| Language | EN |
| References cited | 5 |
Bu çalışmada, 1873’te Ethem Paşa ve ekibi tarafından Viyana Uluslararası Sergisi için hazırlanan Usûl-i Mi‘mârî-i Osmânî adlı eser, nostalji kavramı çerçevesinde, kültürel ve ideolojik bir mimari anlatı olarak incelenmiştir. Söz konusu eserin, Osmanlı mimarlığını belgeleyen teknik bir kaynak olmasının yanı sıra, geçmişin seçili unsurlarını temsili bir biçimde yeniden kurgulayan nostaljik bir söylem ürettiği ileri sürülmektedir. Nostalji kavramına ilişkin kuramsal çerçeveyi ise Svetlana Boym’un “yeniden kurucu nostalji” kavramsallaştırması ile Uğur Tanyeli’nin geçmişin seçici biçimde yeniden inşasına vurgu yapan tanımı oluşturmaktadır. Bu teorik çerçeve, eserin yalnızca geçmişe yönelik bir duygu üretim biçimi olarak nostaljiye değil, aynı zamanda Osmanlı mimarlığını ‘öz’ niteliğinde tanımlayan biçimsel öğeleri seçerek belirli bir tarih ve kimlik anlatısı kurmasına da odaklanmayı mümkün kılmıştır. Çalışmanın yöntemi, metin çözümlemesi ve söylem analizini eksen alır. Tarihsel tasvirler, biçimsel repertuvarlar ve karşılaştırmalar üzerinden nostaljik temsiller belirlenmiştir. Analizlerle beraber 16. yüzyıl klasik döneminin Mimar Sinan’ın temsil ettiği ideal üzerinden, Osmanlı mimarlığının “zirve” noktası olarak yeniden tanımlandığı gösterilmiştir. Sonuçta eser, Osmanlı mimarlık kimliğini süreklilik, aidiyet ve direniş kavramları etrafında nostaljik bir şekilde yeniden üreten ideolojik bir kültürel metin olarak değerlendirilmiştir
Diverse Cultural and Social Studies · History and Cultural Heritage · Nostalgia and Consumer Behavior
| Citation velocity | historical |
|---|---|
| Highly cited | No |