The Examination of Nagorno Karabakh's Issue in the Context of the Rıght to Self-Determınatıon in the Scope of Legal Hıstory

Kafkasya’nın güney bölgesinde yer alan Dağlık Karabağ, 1917 yılındaki Bolşevik İhtilali’nden bugüne dek siyasi ve askeri çekişmelerin arasında kalmıştır. Bölgede kendi etnik çoğunluğunun bulunduğunu iddia eden Azerbaycan ve Ermenistan arasında çeşitli ateşkesler yapılsa da 20 yıldan fazladır süregelen savaşın konusu olmuş ve bölgeye ilişkin self determinasyon hakkı, uti possidetis juris ve ülkesel bütünlük ilkesi çerçevesinde çeşitli savlar ortaya atılmıştır. Ermenistan, bölgedeki yerlilerin ve Ermenilerin kendi kaderini tayin hakkını savunurken Azerbaycan ise ülkesel bütünlük çerçevesinde Dağlık Karabağ’ın kendisine bağlı özek bölge olduğunu iddia etmektedir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından verilen dört karar Azerbaycan lehine olmuş, ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) de 2005 yılı başvuru tarihli Dağlık Karabağ bölgesini esas alan bir davasına ilişkin 2015 yılında verdiği kararında, Ermenistan’ın Dağlık Karabağ üzerindeki etkinliğini gerekçeleriyle ortaya koymuştur. İki ülke arasındaki sınırın belirlenmesine ilişkin saldırılara yönelik olarak yıllar boyunca çeşitli ateşkesler imzalanmış ancak imzalanan ateşkesler, çeşitli gerekçelerle taraflarca ihlal edilmiştir. 27 Eylül 2020 tarihi ise Azerbaycan tarafından daha sonraları Vatan Savaşı olarak adlandırılacak ve Karabağ bölgesi ile yakınlarındaki işgal altındaki illeri Ermeni silahlı kuvvetlerden arındırmak için başlayacak 44 günlük savaşın ilanı olmuştur. 10 Kasım 2020 tarihinde savaş, Ermenistan'ın işgal ettiği bölgelerden geri çekilmesini taahhüt etmesi ve Şuşa'dan çıkması ile neticelense de tam bir ateşkesten söz edilememiştir. Azerbaycan, yıllardır süregelen işgal sorununun ortadan kalkması neticesinde bu tarihten beri hem Ermenistan ile ilişkilerin normalleşmesi hem de iki ülke arasındaki sınırın belirlenmesine yönelik hazırlanmış beş maddelik bir barış belgesi sunmuştur. Ancak günümüz itibariyle iki ülke arasında işgal sonrası sürecin yürütülmesi veya sınırların belirlenmesine yönelik imzalanmış bir anlaşmadan veya ateşkesten bahsetmek mümkün değildir. Çalışma, Dağlık Karabağ’ın tarihçesinden başlayarak bölgede hak iddia eden taraf devletlerin iddialarını tarihsel bir bakış açısıyla ele almakta ve bölgeye uluslararası hukukun temel ilkelerinden olan self determinasyon hakkı ve uti possidetis juris ilkesi çerçevesinde bütüncül bir bakış açısı getirerek meselenin günümüze yansımasını hukuki çerçevede incelemektedir

Humanities · Political science · Cultural and Sociopolitical Studies · Diverse Cultural and Social Studies · Ottoman and Turkish Studies · Philosophy

• Western Sahara (Advisory Opinion)

  Feinäugle Clemens•Max Planck Encyclopedia of Public…•2007

  Add to list