Shaman Figures in Adalıkuzu Petroglyphs of Güdül District, Ankara
Bibliographic Data
| ID | 21680910 |
|---|---|
| Authors | Başaran Doğu Göktürk (0000-0002-5069-1220, Harran University, corresponding author) |
| Year | 2022 |
| Volume | 17 |
| Issue | 17 Issue 6 |
| Pages | 1533-1568 |
| Publication date | 2022-01-01 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Journal of Turkish Studies (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1308-2140 • E-ISSN: 1308-2140 |
| Publisher | İntaç Eğitim Danışmanlık Organizasyon Araştırma İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.7827/turkishstudies.64196 |
| OpenAlex | W4313379349 |
| Language | DE |
| References cited | 2 |
Sanatın başlangıcı kabul edilen eserler içerisinde sayılan kaya resimleri, bazı insan toplulukları tarafından bir gelenek olarak yapımı yüzyıllarca devam ettirilmiştir. Meydana getirilen ilk resimlerin konusunu ağırlıklı biçimde hayvan figürleri oluştursa da, zaman içerisinde antropomorfik veya zoomorfik şeklinde tüm dünya literatürüne geçen ve genel olarak “şaman” kabul edilen figürler resimler içinde kendisine yer bulmuştur. Şaman tasvirleri boyar maddelerle meydana getirilmiş resimler haricinde, kaya yüzeyinin şekillendirilmesiyle oluşturulan petrogliflerde daha yoğun biçimde uygulanmıştır. İşte bu petrogliflerin bir bölümü Ankara’nın Güdül ilçesi kırsalında da tespit edilmiştir. Bölgedeki petroglifler içerisinde insan, süvari, aslan, at, geyik, keçi, kurt vb. hayvan türlerinin yanında, bitki/ağaç, damga, şekil, yazıt vb. farklı şekildeki birçok betimlemeyle birlikte şaman figürleri de bulunmaktadır. Adalıkuzu idari sınırlarına giren üç kaya resim alanı içerisinde bulunan, kıyafetleri ve gövde duruşları, uzuvlarının şekli, ellerinde tuttukları davul/tef, tokmak benzeri nesnelerden hareketle şaman olarak tanımladığımız tasvirler bu çalışmanın konusunu oluşturur. Yayın içerisinde, tasvirlerin münferit fotoğrafları, ölçekli çizimleri ve detaylı açıklamaları envanter numaralarıyla birlikte verilmiştir. Ardından şaman figürlerinin benzer örnekleri, Şamanizm inancına has coğrafyalar kabul edilen Türkistan (Orta Asya) coğrafyası başta olmak üzere, ülkemiz sınırlarına komşu ülkelerdeki benzerleriyle ikonografileri ve teknikleri içerecek şekilde tahlil edilmiştir. Anadolu’daki Şamanizm öğelerinin erken dönemlerden bu yana var olduğunu gösteren şaman tasvirlerinin nasıl ve ne zaman ve kimler tarafından yapılmış olabileceğine yönelik değerlendirmelerde bulunulmuştur. Adalıkuzudaki şaman tasvirleri ülkemiz sınırları içerisindeki özgün ve sınırlı sayıdaki örnekler oluşturarak kaya resimleri litaretürüne önemli katkı sağlamış, şaman tasvirlerinin Sanat Tarihi açısından ne ifade ettiği ve şamanist inanca sahip toplulukların coğrafyamızda erken devirlerden itibaren yaşadığını bizlere çalışma sonunda göstermiştir
Physics · Ancient Mediterranean Archaeology and History · History and Cultural Heritage · Metallurgy and Cultural Artifacts
| Highly cited | No |
|---|