A Review of Muhakemetu’l Lugateyn in Terms of Propaganda

Bu çalışmada Ali Şir Nevai’nin Muhakemetü’l Lügateyn (ML) isimli eseri propaganda teknikleri varlığı açısından incelenmiştir. Ali Şir Nevai 9 Şubat 1441 yılında Herat’ta doğmuş 3 Ocak 1501 yılında vefaat etmiştir. Ali Şir Nevai Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir. Türk edebiyatının hamse sahibi ilk şairi olan Nevai tezkire geleneğini de Türk edebiyatına taşımıştır. Ali Şir Nevai iyi bir şair olduğu gibi iyi bir devlet adamıdır. Farsça ve Türkçe eserler vermiş olan Nevai bu tecrübesini Türkçenin kullanımını artırmak için değerlendirmiştir. Muhakemetü’l Lügateyn isimli eserinde Türkçe ile Farsça’yı karşılaştırır. Türkçenin Farsçadan üstün bir edebi dil olduğunu savunur. İki dilli bir toplumda Türkçenin yok olmaması için uğraşmış, Türkleri Türkçe eser verme konusunda ikna etmeye çalışmıştır. Bu çalışmada Ali Şir Nevai’nin ikna amaçlı tek yönlü bir iletişim yöntemi olan propaganda tekniklerini kullanıp kullanmadığı araştırılmıştır. Amaç Türk kültürüne ait temel eserlerde kullanılan iletişim yöntemlerinin ortaya çıkmasına katkıda bulunmaktır. Bu amaçla literatür taraması yapılarak propaganda ve propaganda teknikleri incelenmiştir. ML’de propaganda tekniklerinin varlığını incelemek amacıyla birtakım özelliklerin belirlenmesi için inceleme öncesi ortaya konulan bilgilere göre tarama gerektiren içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak ML’de propaganda tekniklerinden amaçlı örnek, basitleştirme, düşmanın saptanması, faziletli kelimeler, halk adamı, imâ, kart, korku, kötünün iyisi, olumsuz niteleme, otoriteye başvurma, tekrar, transfer ve zıtlıkların gösterilmesi tekniklerinin kullanıldığı ortaya çıkarılmıştır. Geçmişte kullanılarak başarıya ulaşmış iletişim yöntemlerinin günümüz Türkçe eğitiminde de öğretilmesi düşünülmelidir

Political science · Families in Therapy and Culture · History · Islamic Thought and Society Studies · Turkish Literature and Culture