Pictorial Comments of Miniature Works Describing the "Order and Creation of the Universe" in the Context of Al-Qazwini

Evrenin yaratılışı, dünyanın oluşumu ve kozmoloji bağlamında yaşamın meydana geliş süreci, geçmişten günümüze, incelenen, gözlemlenen ve araştırılan temel konulardan birisi olmuştur. Bu bağlamda coğrafyacı, astronomi bilgini gezgin El-Kazvini’nin “Konusu Bilim Olan Eserler” arasında yer alan kozmografya-kozmoloji temelli “Acâ’ibü’l-Mahlûkat ve Garâ’ibü’l-Mevcudat” adlı yazma eseri ve çeşitli minyatürler, yapılan araştırmanın çerçevesini belirlemiştir. Bu sınırlar içerisindeki olgular arasında yer alan ‘’Dünya Nelerin Üzerinde Duruyor?’’ veya ‘’Dünyayı Sırtında Taşıyan Hayvan’’ gibi tasavvurlar, geçmişte yaşamış olan farklı kültürlerin inanç sitemlerinde, yaratılış mitolojilerinde, çeşitli yazma eserlerinde ve minyatürlerinde zaman zaman konu edinmiştir. Günümüzde ise bu bağlamda, “Evrenin Düzeni ve Yaratılışı” olgularının betimlendiği birbirlerinin benzeri olan A.3632, R.1088 ve H.409 katalog numaraları ile arşivlenmiş olan minyatür resimli nüshalar, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde muhafaza edilmektedir. Araştırmanın ana merkezini, kozmografya konulu minyatürlerden yola çıkılarak, evren olgusunun plastik sanatlar çerçevesinde resimsel analizlerinin yapılması oluşturmaktadır. Araştırma süreci; evren kavramı, inanç sistemlerinde yaratılış olgusu ve mitler bağlamında yaratılış alt başlıkları ile başlamış, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde bulunan kozmoloji ve evren olgusu içerikli çeşitli minyatür örnekleriyle devam etmiştir. Son aşama ise Topkapı Sarayı Müzesi’nde çeşitli nüshaları yer alan “Acâ’ibü’l-Mahlûkat” yazma eseri temelli minyatürlerin, resimsel analizleri ile tamamlanmıştır. Çalışma sürecinde araştırma hizmeti kapsamında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü ve Kütüphanesi ile çalışılmıştır. Minyatür eserlerin resimsel analizlerinin yapılabilmesi amacıyla, müze kütüphanesinden araştırma izni alınmış ve eserlere dijital olarak ulaşılmıştır

Political science · Cultural and Sociopolitical Studies · History and Cultural Heritage · Turkish Literature and Culture