Eski Türkçeden Günümüze lA- İsimden Fiil Yapım Eki

lA- eki Türkçede isimden fiil yapım eki görevinde kullanılan en işlek yapım eklerinden birisidir. +lA- eki aynı zamanda üzerine gelen “-n-, -ş-, -t-” fiilden fiil yapım ekleriyle birlikte de kullanılarak +lA-n-, +lA-ş-, +lA-t- biçiminde gramerimizde yer alan ve kullanımını özellikle günümüzde de artırarak devam ettiren bir yapım ekidir. Ekin bu genişlemiş biçimlerle kullanımı konusunda bazı yapıların günümüz Türkçesinde +lA- alt tabanlı kullanımlarıyla karşılanmayıp +lA-n-, +lA-ş-, +lA-t- biçiminde üst tabanlı şekillerle kullanımda olmasından kaynaklı birtakım farklı görüşler gramer kitaplarına yansımıştır. Bu doğrultuda +lA-n-, +lA-ş-, +lA-t- şekillerini bazı araştırmacılar +lAn-, +lAş-, +lAt- biçiminde birleşik bir ek olarak ayrı bir isimden fiil yapımı şeklinde ele alıp değerlendirirken bazı araştırmacılar ise +lA-n-, +lA-ş-, +lA-t- biçiminde üst tabanlı kullanımlar olduğu şeklindeki görüşlerini dile getirmişlerdir. Bu yönüyle dikkatleri üzerine çeken bir ek olarak çalışmamıza konu olan +lA- ekinin ve genişlemiş biçimleri olan +lA-n-, +lA-ş-, +lA-t- şekillerinin Eski Türkçeden günümüze kadar geçen zaman dilimi içerisindeki kullanımları tarihî Türk dili metinleri taranmak suretiyle belirlenmeye çalışılmıştır. Günümüz Türkçesindeki kullanımları belirlemek amacıyla Türkçe Sözlük (Türk Dil Kurumu, 2011) kullanılmıştır. Söz konusu çalışmamızda tarihî Türk lehçeleri kapsamında belirlenen bu kullanımlar neticesinde günümüzle mukayese yoluna gidilerek +lA- alt taban ve +lA-n-, +lA-ş-, +lA-t- üst taban kullanımları üzerinden, +lA-n-, +lA-ş-, +lA-t- şekillerinin birleşik bir ek olarak Türkçenin isimden fiil yapım ekleri içerisinde yer alıp almaması konusunda bir değerlendirme yapmak amaçlanmıştır

Art · Cultural and Sociopolitical Studies · Linguistics and Cultural Studies · Turkish Literature and Culture

• The Derivational Functions of Suffix +lA From a Diachronic Perspective

  Open Access•Seda DEMİR•Turcology Research•2025

  Add to list