Nübüvvet Hilafeti
Erken Dönem Rivayetleri ve Râşid Halifeler Doktrininin İnşası
Bibliographic Data
| ID | 21996506 |
|---|---|
| Authors | Şehba Yazıcı (0000-0003-2590-1852, Directorate of Religious Affairs, corresponding author) |
| Year | 2026 |
| Issue | 39 |
| Pages | 81-103 |
| Publication date | 2026-06-15 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2146-4901 |
| Publisher | Sirnak Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.35415/sirnakifd.1854251 |
| OpenAlex | W7165365514 |
| Language | TR |
| References cited | 7 |
Bu makalede, Râşid Halifeler hakkında erken dönem kaynaklarında kullanılan nübüvvet hilafeti terkibinin hangi tarihsel ve doktrinel işlevle üretildiğini ortaya koymak amacıyla, kavram ele alınmakta ve İslâm siyaset düşüncesindeki tarihsel işlevi incelenmektedir. İlk dönem literatüründe râşid halifeler terkibine kıyasla daha yaygın kullanılan nübüvvet hilafeti anlayışının olgunlaşması, bu terkip ile kastedilen halifelerin ilk dört halife olarak kesinleşmesi ve bunun Ehl-i sünnetin temel doktrinlerinden biri olan Râşid Halifeler anlayışının teşekkülündeki rolü çalışmanın ana problematiğini oluşturmaktadır. Özellikle nübüvvet hilafetinin otuz yıl süreceğini ve ardından mülk döneminin başlayacağını bildiren hadis, varyantlarıyla birlikte ele alınarak erken dönem siyasî gelişmelerle ilişkisi ortaya konmuştur. Çalışmada yöntem olarak, nübüvvet hilafetiyle ilişkili rivayetler hadis literatüründen derlenmiş, sened ve metin tenkitleri dikkate alınmakla birlikte rivayetlerin tarihî bağlamları ve siyasî işlevleri ön plana çıkarılmıştır. Rivayetlerin dolaşım alanları üzerinden menşeleri tartışılmış, nübüvvet hilafetine atfedilen nitelikler hadis metinleri ile Râşid Halifeler dönemindeki uygulamalar birlikte değerlendirilerek tespit edilmiştir. Araştırma, nübüvvet hilafetinin Râşid Halifeler’e mahsus bir yönetim biçimi olarak adaletli mal dağıtımı, sünnete çok yönlü ittiba, zühd, ahlâkî örneklik ve ictihad ehliyeti gibi niteliklerle tanımlandığını göstermektedir. Otuz yıl hadisinin, özellikle Basra ve Kûfe çevreleri arasındaki ihtilafları dengeleyici bir rol oynayarak Hz. Osman ve Hz. Ali’nin hilafet denklemine dahil edilmesini kolaylaştırdığı ortaya konmuştur. Çalışmanın temel katkısı, nübüvvet hilafeti kavramını yalnızca hadislerin sıhhati bağlamında değil, erken İslâm toplumunda uzlaşı üreten ve siyasî tecrübeyle şekillenen işlevsel bir kavram olarak ele alması ve bu kavramı mülk anlayışıyla mukayeseli biçimde değerlendirmesidir
Facial paralysis · Families in Therapy and Culture · Islamic Thought and Society Studies · Ottoman and Turkish Studies
| Highly cited | No |
|---|