Klasik Nahiv Şerhlerine Yönelik Eleştirel Bir Yaklaşım
Molla Bedreddin’in Mîlânî’ye Yönelttiği Tenkitlerin Tahlili
Bibliographic Data
| ID | 21996599 |
|---|---|
| Authors | Mahmut Tekin (0000-0002-8823-0972, Şırnak University, corresponding author) |
| Year | 2026 |
| Issue | 39 |
| Pages | 188-212 |
| Publication date | 2026-06-15 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2146-4901 |
| Publisher | Sirnak Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.35415/sirnakifd.1732893 |
| OpenAlex | W7165382814 |
| Language | EN |
| References cited | 6 |
Arapça dilbilgisi alanında kaleme alınan klasik eserler, uzun yıllardan beri medrese geleneğinde temel başvuru kaynakları arasında yer almakta ve çeşitli düzeylerdeki öğrencilere sistemli biçimde okutulmaktadır. Bu eserler arasında Çârperdî’nin (ö. 746/1346) el-Muġnî fî ʿilmi’n-naḥv adlı eserine Mîlânî (ö. 801/1399) tarafından yazılan şerh de önemli bir yer tutmaktadır. Söz konusu şerh, yaygın olarak kullanılmakla birlikte içeriğinde barındırdığı bazı gramatikal ve yöntemsel sorunlar nedeniyle zamanla çeşitli hâşiyelere konu olmuştur. Bu haşiyelerden biri de Molla Bedreddin tarafından kaleme alınan ve önemli tespitler ile dikkat çeken eserdir. Bu çalışma, Molla Bedreddin’in söz konusu şerhe yönelttiği eleştirileri incelemeyi amaçlamaktadır. Eleştiriler; eksik bilgi verilmesi, i‘râb hataları, muğlak ifadeler, yanlış anlaşılmaya açık ibareler, gereksiz tekrarlar ve ifade çarpıklıkları gibi çeşitli kategoriler altında sistematik olarak sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Ayrıca gerektiği yerlerde Molla Bedreddin’in yorumları, aynı şerh üzerine hâşiye yazmış diğer dilcilerin görüşleriyle karşılaştırmalı biçimde ele alınmıştır. Çalışmanın genel sonucu, Molla Bedreddin’in kısa fakat yoğun anlamlar barındıran ifadelerle metni ele aldığı, klasik metinleri değerlendirirken hem eleştirel hem de yapıcı bir tutum benimsediği ortaya koymaktadır. Bu yönüyle mezkûr hâşiye, yalnızca şerhin muğlak ifadelerini açıklamakla sınırlı kalmamakta, aynı zamanda klasik şerh geleneği içerisinde ilmî tenkit metodunun çağdaş bir örneği olarak da değerlendirilebilmektedir. Hâşiyede eleştiri yöntemi olarak son derece saygılı bir üslup benimsenmiş, öznel yargılar ve kırıcı ifadeler yerine, metin merkezli ve yapıcı bir yaklaşım tercih edilmiştir
Families in Therapy and Culture · Islamic Thought and Society Studies · Linguistics and Cultural Studies
| Highly cited | No |
|---|