Effectiveness of Option Contracts in Financial Risk Management

Finansal piyasalarda yaşanan kur, faiz ve fiyat değişimlerindeki belirsizliklere ve bu belirsizliklerin neden olduğu risklere karşı korunmada, türev piyasası ürünlerine duyulan gereksinim, 1970’li yıllarda Uluslararası Para Sistemi olan Bretton Woods Para Sisteminin sona erdirilmesi ve yaşanan petrol krizleri nedeniyle daha da artmıştır. Türev piyasalar; türev ürünler olan forward, futures, swap, opsiyon sözleşmelerine ait alım satım anlaşmalarının bugünden yapıldığı, yükümlülüklerin gelecek bir tarihte yerine getirilmesi şartını koyan piyasalardır. Türev ürünler, getirileri ve değerleri başka bir ürünün (tahvil, hisse senedi, emtia, faiz, yabancı para vb.) getirileri ve değerlerine bağlı olan finansal araçlardır. Bir türev ürün çeşidi olan opsiyon sözleşmeleri, vadeli bir işlemdir ve ödenen bir miktar prim karşılığında, alıcısına standartları işlem gördükleri borsalar tarafından önceden belirlenmiş olan şartlar (nitelik, fiyat, miktar, teslimat şartları) ile bir işlemi gerçekleştirip gerçekleştirmeme hakkı veren sözleşmelerdir. Opsiyon sözleşmelerini esnek bir yapıya sahip kılan opsiyonu kullanma hakkı, finansal piyasalarda işlem gören diğer türev ürünler olan; forward, futures, swap sözleşmeleri karşısında, opsiyon sözleşmelerine önemli bir üstünlük sağlamaktadır. Bu hak, aynı zamanda opsiyon sözleşmelerinin finansal risklerden korunma ve risklerin yönetilmesinde, diğer türev ürünlere kıyasla daha çok tercih edilme nedenidir. Opsiyon sözleşmelerinin 17.yüzyılda Hollanda ve İngiltere’de, 1860’lı yıllarda ise ABD’de önemli yer tuttuğu bilinmektedir. ABD’de 1973 yılına kadar tezgahüstü (organize olmayan) piyasalarda işlem gören opsiyon sözleşmelerinin, 1973 yılında, Chicago Board Options Exchange’in (CBOE) kurulmasıyla standart hale getirildiği, ilk hisse senedi alım opsiyon sözleşmelerinin 1977 yılında işleme açıldığı görülmektedir. Bu çalışmada, opsiyon sözleşmelerinin türleri, özellikleri ve fiyatlandırılması anlatılmış; finansal risk olan kur ve faiz oranı riski yönetiminde opsiyon sözleşmelerinin kullanımı örneklerle açıklanmıştır. Ayrıca, opsiyon sözleşmelerinin Türkiye’deki işlem hacmine değinilmiştir

Economics · Financial economics · Futures contract · Humanities · Political science · Corporate Finance and Governance · Insurance and Financial Risk Management · Philosophy · Risk Management in Financial Firms