Opinions on Muallim Nâci̇'s Literary Personality (1860-1912)

Türk kültür hayatında tenkit, lugat ve edebiyat tarihi çalışmaları ve şairliğiyle tanınan Muallim Nâci, Tercümân-ı Hakîkat’in edebî sütununu yönetmiştir. Fransızca’dan yaptığı çeviriler ve yazdığı eski tarz gazelleri divan şiirine bağlı bir zümreye kendini sevdirmekle birlikte beraberinde eleştirileri de getirmiştir. Eski edebiyat taraftarlarının merkezi haline gelen Muallim Naci’ye karşı yeni edebiyat taraftarlarının etkisiyle Ahmed Midhat Efendi, Recâizâde Mahmud Ekrem’in Zemzeme III mukaddimesini ve arkasından Mülâhaza-i Gayr-i Edîbâne adlı makalesini gazetesinde yayımlar. Bunun üzerine Muallim Nâci arkadaşlarıyla beraber gazeteyi 29 Ağustos 1885’te terk eder. Muallim Naci taraftarlarının yeni edebiyat tarafyarlarına verdiği cevaplar ile tartışmalar sürer. Muallim Nâci ve Recâizâde Mahmud Ekrem arasında edebiyat tarihlerine geçen meşhur tartışma cereyan etmiştir. Son olarak Muallim Naci’nin Zemzeme mukaddimesinde Recâizâde Ekrem’e Saâdet gazetesinde Takdîr-i Elhân’da şiir anlayışını eleştiren Demdeme başlığı altında ağır bir cevap verir. Ancak 1886 yılında hükümetin müdahalesiyle tartışma durdurulur. Muallim Naci, Tanzimat’tan sonraki yenileşme döneminde tartışmaların baş odağı olarak Batı etkisinde gelişen edebiyat taraftarlarına karşı eski edebiyat anlayışını savunmuş olmakla birlikte Türkçe’ye yapmış olduğu hizmetleriyle de tanınmaktadır. Ayrıca eski şiir geleneğini sürdüren şiirlerinin yanında yeni tarzda şiirleriyle de bilinir. Türk edebiyatının yenileşme döneminde her anlamada yapmış olduğu tartışmalar ve katkılar ile öne çıkan Muallim Naci, dönemin birçok edebi hatırat yazarı edipler tarafından hatıralarına konu edinmiştir. Çalışmamızda Muallim Naci’nin edebi hayatına tanıklık eden edebi hatırat eserleri inceledik. Muallim Naci’ye farklı bir açıdan ediplerin gözüyle bakma imkanı sunduk

Cultural and Sociopolitical Studies · Families in Therapy and Culture · Materials Science · Turkish Literature and Culture · Geology