The Sanctification of the Tomb of Hz. Hidir in the Context of Hans Mol’s Identity Theory

Türk halk inanışlarında önemli olgulardan biri ziyaret fenomenidir. Ziyaret fenomeni, ilahi ve kutsî değere sahip olduğuna inanılan ve genellikle dinî kişiliklere atfedilen yerlerin ziyaret edilmesini ifade eder. Türk halk inanışlarında da yatır, türbe, dede, evliya, eren, ermiş, velî gibi adlarla anılan zatların türbeleri çeşitli dilek ve niyetlerin gerçekleşmesi için ziyaret edilir ve bu kutsal mekânlarda çeşitli ritüel ve uygulamalar yerine getirilir. Bu bağlamda ziyaret fenomeninin kutsallaşmasını sağlayan nedir sorusu önem kazanır. Bu çalışmada amaçlanan bir ziyaret fenomeni olarak Mersin’in Tarsus ilçesinde yer alan Hz. Hıdır Türbesi’nin kutsallaşma sürecini ortaya koyabilmektir.[1] Buradan hareketle, çalışmanın kavramsal şemasını Hans Mol’un kimlik ve din teorisi oluşturmaktadır. Çalışmada öncelikle kutsal ve ziyaret fenomeni kavramları üzerinde durulmuştur. Daha sonra Hz. Hıdır Türbesi’nin kutsallaşma süreci Hans Mol’un dört aşamalı kimlik ve din teorisinden yola çıkılarak incelenmiştir. Hans Mol, kimliğin kutsallaşmasını; nesneleştirme, bağlılık, ritüel ve mit olmak üzere dört aşamaya ayırmaktadır. Hz. Hıdır’ın kutsallaşma sürecinde velî olarak toplumsal kabul sağlayabilmesi ve türbenin kutsal bir mekân olarak kabul edilmesi için Hz. Hıdır’ın kutsallaşma süreci dört aşamalı tasnife göre değerlendirilmiştir. [1] Bu çalışmada kullanılan alan araştırması verileri 2019 yılında yapılan derleme çalışmasıyla elde edilmiştir

Geography · Humanities · Physics · Cultural and Sociopolitical Studies · Islamic Thought and Society Studies · Ottoman and Turkish Studies · Philosophy