Tuva’da Hunlara Ait Terezin ve Ala- Tey I Mezarları

Türklerin antik devirlerine ait yerleşim yapılarına yönelik ulaşılabilen en eski veriler Hun devrini işaret etmektedir. Tuva toprakları Avrasya’nın ilk göçebe imparatorluğu olan Hunlara ev sahipliği yapmıştır. Hunların tüm kuzeyli kavimlere boyun eğdirmesi M.Ö III-II yüzyılların başında Chanyu Maodun yönetimindeki fetih politikaları ile ilişkilendirilmektedir. Bu bilgiler ışığında bahsedilen devirlerde Sayan-Altay topraklarının Hun etkisi altında olduğu net olarak ortaya konmaktadır. Tuva'daki Hun dönemine ait Terezin mezarlıklarının tarihlendirilmesi, kazılardan elde edilen cenaze törenlerine ait zengin envanterlerin incelenmesi ile mümkün olmuştur. Yaygın olarak kullanılan seramik kaplar, demir bıçaklar diğer ev eşyalarına ek olarak arkeologlar, burada eski konar-göçerlerin dekoratif ve uygulamalı sanatının çok sayıda benzersiz örneklerini bulmuşlardır. Tuva’da Terezin'e dört buçuk km uzaklıkta Ala-Tey I mezarlığı keşfedilmiş olup bu mezarlıktaki eşyaların benzerliği ile Hunlar dönemini temsil ettiği tespit edilmiştir. Kalıntıların analizine ve radyokarbon tarihleme sonuçlarına dayanarak bu mezarlıkların var olma zamanının MÖ II. I. Yy ait olduğu tespit edilmiştir. Terezin ve Ala-tey I kalıntıları, Hunların sadece konar göçer devlet olmayıp elde edilen eşyalardaki işlemelerden hareket ile sanatsal yeteneklerinin gelişmiş bir toplum olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Çalışmamız Hun devrine atfedilen Terezin ve Ala-tey I mezarlarının önemine ve bu mezarlıklardan elde edilen malzemelerin diğer Hun mezarları ile olan benzerliğine değinilerek erken dönem Türk tarihine farklı bir bakış getirmeyi amaçlamaktadır

Body weight · Eurasian Exchange Networks · Linguistics and Cultural Studies · Metallurgy and Cultural Artifacts

• Archaeological discoveries in Tuva

  Open Access•Мarina Kilunovskaya, Marina Kilunovskaya et al.•Asian Archaeology•2018

  Add to list