Di̇yarbakir Arkeoloji̇ Müzesi̇’ndeki̇ Fi̇gürlü Artuklu Dönemi̇ Si̇kkeleri̇
Bibliographic Data
| ID | 22201371 |
|---|---|
| Authors | Sahure YARİŞ (0000-0002-1789-7470, Dicle University, corresponding author) |
| Year | 2022 |
| Volume | 7 |
| Issue | 13 |
| Pages | 490-515 |
| Publication date | 2022-12-26 |
| Open Access | No |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Amisos (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2587-2222 |
| Publisher | Amisos (PUBLISHER) |
| DOI | 10.48122/amisos.1207225 |
| OpenAlex | W4312196908 |
| Language | TR |
| References cited | 3 |
Makalede, Diyarbakır Arkeoloji Müzesi’nde bulunan figürlü Artuklu dönemi sikkeleri değerlendirilmektedir. Artuklular, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 1102-1409 yılları arasında Amid (Diyarbakır), Harput, Mardin ve Hasankeyf gibi merkezlerde egemen olmuş bir Türkmen beyliğidir. Müzede beyliğe ait 12.- 13. yüzyıllar arasına tarihlenen 14 adet figürlü sikke bulunmaktadır. Satın alma yoluyla müzeye getirilen bu sikkelerden 6 âdeti bakır, 8 adedi ise bronz malzemeden yapılmıştır. Karakteristik özelliklere sahip olan Artuklu sikkelerinde figürlü süslemenin yanı sıra Arapça yazılar, meliklerin, sultanların, halifelerin adı ve unvanı ile basım yeri, tarihi gibi bilgilerde yer almaktadır. Sikkelerde figür kompozisyonu olarak büst ve portre kullanımına ağırlık verilmiştir. Sikkelerde halife adının belirtilip beyliğin İslam dinine mensubiyetinin vurgusu yapılırken aynı zamanda Grek, Roma, Bizans ve Orta Asya hakanlarının tahta oturur vaziyette tasvirlerinin etkileri ön plana çıkmaktadır. Sikkeler üzerinde uygulanan hükümdar portrelerinde yüz, saç ve elbise kıvrımları gibi ayrıntılar maden üzerinde kabartma olarak işlenmiştir. İslami dönemde yazı ve bitkisel süslemelerin yoğun işlenmesine rağmen Artuklu dönemi sikkelerinde figüratif süslemelerin kullanılmış olması bu sikkelerin özel bir yerinin olduğunu göstermektedir. Çalışmada, nümismatik biliminin yanı sıra sanat tarihi, arkeoloji, coğrafya, tarih gibi sosyal bilim dallarına kaynaklık eden sikkelerden Diyarbakır Arkeoloji Müzesi’nde bulunan Artuklu dönemi figürlü sikkelerin, sanatsal üslubu ve kültürel etkileşimi anlatılarak Türk-İslam sanatı içerisindeki yerinin değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır
Art · Cartography · Geography · Humanities · Archaeology and Historical Studies · Eurasian Exchange Networks · History and Cultural Heritage
| Highly cited | No |
|---|