Cemal Şakar'ın Öykülerinde İnsan ve Mekân İlişkisi

Bu çalışma, Cemal Şakar’ın öykülerinde insan ve mekân ilişkisini merkeze alarak bireyin varoluşu, ruh hali, aidiyet duygusu ve manevi yönelimleri üzerindeki belirleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Modern Türk öykücülüğünde kendine has dili, üslubu ve tematik derinliğiyle öne çıkan Cemal Şakar’ın öykülerinde mekân, yalnızca olayların yaşandığı fiziksel bir zemin değil; bireyin iç dünyasını kuşatan, şekillendiren ve dönüştüren bir anlatı unsuru olarak aktif bir rol oynamaktadır. Çalışmada, öykülerde sıklıkla karşılaşılan kapalı–dar ve açık–geniş mekân ayrımı, algısal mekân kavramı çerçevesinde ele alınmış; “ev, yuva, apartman/otel, şehir/kent, kasaba/köy, yol ve yolculuk, kaçış, arayış ve ideolojik söylemler ve savaş” gibi mekânların insan üzerindeki sirayeti incelenmiştir. Bu inceleme, Cemal Şakar’ın Gidenler Gidenler, Yol Düşleri, Esenlik Zamanları, Pencere, Hayalperdesi, Hikâyât, Sular Tutuştuğunda, Mürekkep, Portakal Bahçeleri, Kara, Adı Leyla Olsun ve Utanç adlı öykülerini ele almıştır. Bu izlenimler ışığında Cemal Şakar’ın öykülerindeki mekânların bireyi sıkıştıran, yalnızlaştıran ve içsel bir muhakemeye zorlayan bir işlev üstlendiği ve bu durumun bir kaçışa yönlendirdiği görülmektedir. Bununla birlikte mekân, bireyin manevi farkındalığını derinleştiren ve içsel yolculuğunu mümkün kılan bir zemin olarak da öne çıkmaktadır. Tüm bunların yanında Cemal Şakar’ın öykülerinde mekân, insanın varoluş sancılarını görünür kılan ve öykünün temel zeminini oluşturan asli bir unsur olduğu ortaya çıkmaktadır

Gloom · Cultural and Sociopolitical Studies · Ottoman Empire History and Society · Turkish Literature and Culture