Doğu ve Güneydoğu Anadolu Göçebe Aşiretlerinde Bitkilerin Sağlık ve Beslenme Amaçlı Kullanımı

İnsanın yeryüzündeki varlığıyla birlikte beslenme ve sağlık gibi temel ihtiyaçlarını karşılama çabaları da başlamıştır. Zamanla bu çabalar; toplumların yaşadıkları coğrafya, çevre, dinî anlayış, ekonomik koşullar ve yaşam biçimlerine bağlı olarak hastalıklarla mücadele ve yiyecek hazırlama yöntemlerine dönüşmüş, kuşaktan kuşağa aktarılarak kültürel bir nitelik kazanmıştır. Deneme yanılma ve tecrübeye dayalı bilgi birikiminin önemli bir kısmı ise doğanın keşfiyle elde edilmiştir. Bu çalışmada, konargöçer toplulukların doğayla iç içe süren yaşamlarında bitkilerin kullanım alanları, sıklıkları ve amaçları incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, göçebe yaşam biçimini geçmişten günümüze sürdüren Alikan, Duderan ve Soran aşiretleri oluşturmaktadır. Çalışmada, bu topluluklarda bitkilerin halk hekimliği ve etnobotanik bağlamında sağlık ve beslenme amacıyla kullanıldığı tespit edilmiştir. Veriler, göçebelerle birlikte geçirilen bir yıllık alan araştırması sürecinde görüşme ve gözlem teknikleriyle elde edilmiştir. Alan notlarının yanı sıra, katılımcıların onayı doğrultusunda ses ve görüntü kayıtlarından da yararlanılmıştır. Görüşmelerde göçebelere bitkilere hangi durumlarda ihtiyaç duydukları, bitkileri nasıl değerlendirdikleri, kullanım alanları ve kullanım sıklıklarıyla ilgili yarı yapılandırılmış sorular yöneltilmiştir. Göçebe toplulukların yaşam biçimleri ve ihtiyaçlarının benzer olması nedeniyle bitkilere ilişkin bilgi ve uygulamalarının da büyük ölçüde ortak olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmada 34 kaynak kişiye yer verilmiş, katılımcıların onayı doğrultusunda bilgiler sözlü kaynaklar bölümünde sunulmuştur

Sweet taste · Cultural and Sociopolitical Studies · Linguistics and Cultural Studies · Ottoman and Turkish Studies

• Halk Hekimliğinde Holistik/Bütüncül Yaklaşım

  Open Access•Melike KAPLAN•Ankara Üniversitesi Dil ve…•2020

  Add to list