Ömer Seyfettin Hikâyelerinde Oryantalizme Dair Tespitler ve Eleştiriler

Oryantalizm, özellikle Edward Said’in aynı adlı eserinin 1978 yılındaki neşrinden itibaren hem Doğu hem de Batı fikir âleminde birçok problematikle iç içe geçmiş bir şekilde ele alınmış önemli kavramlardan birisidir. Batılılaşma dönemi Türk edebiyatında Namık Kemal ve Ahmet Mithat Efendi gibi ilk isimlerden itibaren sorunsallaştırılan ve tartışma alanına çekilen oryantalist söylem; süreç içerisinde Ömer Seyfettin, Tevfik Fikret, Hüseyin Rahmi Gürpınar, Ahmet Rasim, Yakup Kadri gibi farklı ideolojik ve estetik anlayışlara sahip yazarlar tarafından da eleştirilmiştir. Özellikle Tanzimat’ın ilk neslinin düşünsel metinler çerçevesinde polemikçi bir yaklaşımla ve savunmacı bir refleksle yöneldikleri oryantalizm eleştirileri; daha sonraki süreçlerde Batı’yla olan ilişkilerin yoğunlaşması, Osmanlı topraklarında Batılı oryantalistlerin çokça görünür olması gibi sebeplerle kurgusal metinlere de sirayet etmiştir. Bu süreç içerisinde Ömer Seyfettin’in hikâyeleri hem içerdiği malzeme hem de sahip olduğu oryantalizm karşıtı bakış açısı bakımından özellikle dikkat çekicidir. Bu makalede de esas olarak Ömer Seyfettin hikâyelerinden hareketle yazarın bu mesele üzerindeki dikkatlerinin bir izleği oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu izleğin genel bir çerçevenin içerisine oturtulabilmesi için oryantalizm kavramının tarihsel dönüşümüne ve Türk edebiyatı tarihi içerisinde bu meselenin Ömer Seyfettin’e kadarki ele alınış biçimlerine de yer verme gayreti içerisinde olunmuştur

Qualitative analysis · Historical Turkish Studies · Islamic Thought and Society Studies · Media Discourse and Social Analysis

• The Secret Temple By Ömer Seyfettin

  Bernard Lewis, Bernard Lewıs•Die Welt des Islams•1988

  Add to list