Nizamî’nin ‘Hamse’si (BL Or. 6810) Örneğinde Nakkaş Bihzâd’a Atfedilen Minyatürlerde Mimari Bezemeler
Bibliographic Data
| ID | 22225168 |
|---|---|
| Authors | Secil SEVER DEMİR (0000-0002-1506-2840, Izmir University), Filiz ADIGÜZEL TOPRAK (0000-0002-6032-7027, Izmir University, corresponding author) |
| Year | 2021 |
| Volume | 5 |
| Issue | 2 |
| Pages | 505-542 |
| Publication date | 2021-12-31 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | İran Çalışmaları Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2651-4370 • E-ISSN: 2651-4370 |
| Publisher | Iran Calismalari Dergisi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.33201/iranian.1011744 |
| OpenAlex | W4200384683 |
| Language | TR |
| Citations received | 2 |
| References cited | 1 |
15. yüzyılın ikinci yarısında Herat’ta minyatür sanatının en önemli temsilcileri Nakkaş Bihzâd (1450-1535) ve öğrencileridir. Bu dönem, Timurlu dönemi Herat minyatür okulunun son görkemli dönemi olan Hüseyin Baykara'nın saltanat yıllarına (s. 1468-1506) rastlamaktadır. Kaynaklar, Bihzâd’ı Timurlu minyatür sanatının en iyi tasvir sanatçısı ve bu işi en mükemmel noktasına ulaştıran sanatçı olarak tanımlamaktadır. Bihzâd’ın resimlediği eserlerden, Nizamî’nin Hamse’si, Firdevsî’nin Şahname’si, Sâdi’nin Bûstan'ı vb. minyatürlü nüshalar, bugün dünyanın birçok müze ve koleksiyonunda bulunmaktadır. Bihzâd’ın yönetiminde hazırlanan minyatürlerin en belirgin özellikleri, hareketli ve gerçekçi figürler; pastel renklerde kayalıklardan oluşan dağlar; rengarenk çiçekler; ayrıntılı yapraklar ve kompozisyonun bir köşesinde görülen iri yapraklı çınar ağaçları gibi doğa elemanları olarak sıralanabilir. Bihzad’ın kompozisyonlarında dikkati çeken diğer unsur ise sahneye belirli bir derinlik verecek şekilde tasarlanmış iç ve dış mekan mimarisindeki ince işçilikli motif ve desenlerden oluşan bezemelerdir. Bu çalışmada, Londra British Library’de bulunan, 12. yüzyılda yaşamış İran edebiyatının en ünlü mesnevi şairlerinden Nizamî’nin Hamse adlı eserinin (BL Or.6810) 1495/96 tarihli minyatürlü nüshası ele alınmıştır. Çalışmada, orijinal yazma eserde bulunan Hüsrev ve Şirin, Heft Peyker ve İskendernâme başlıklı mesnevilerdeki Bihzâd’a atfedilen üç minyatürün mimari elemanlarındaki bezemeler incelenmiş ve kompozisyon bakımından değerlendirilmiştir. Amaç, Bihzâd’ın mimariyi tasvir ederken aynı zamanda dönemin diğer sanat dalları olan tezhip, taş işçiliği, kalem işi, çini gibi alanlarda benzerlerini gördüğümüz desen ve motiflerden oluşan bezemelerle mekânı ve boşlukları nasıl tanımladığını analiz etmek ve aynı zamanda minyatür kompozisyonlarındaki mimaride farklı alanların desenler ile nasıl düzenlendiğine dair örnekleri ortaya koyabilmektir
Art · Art history · Humanities · Painting · Eurasian Exchange Networks · Islamic Studies and History · Philosophy · Turkish Literature and Culture
| Citations per year | 0.5 |
|---|---|
| Citation span | 2022 - 2023 (2) |
| Highly cited | No |