Anadolu’da Selçuklu-Doğu Roma Etkileşimi ve Erken Türkiye Selçuklu Siyasetinde Sınır, Müzakere ve Meşruiyet (I. Kılıç Arslan’a Kadar)
Bibliographic Data
| ID | 22240846 |
|---|---|
| Authors | Filiz AKÇAY (0000-0003-4292-5047, Ordu University, corresponding author) |
| Year | 2026 |
| Volume | 9 |
| Issue | 1 |
| Pages | 375-396 |
| Publication date | 2026-06-26 |
| Peer Reviewed | Yes |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Ortaçağ Araştırmaları Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2667-4882 • E-ISSN: 2667-4882 |
| Publisher | Murat Serdar (PUBLISHER) |
| DOI | 10.48120/oad.1877325 |
| OpenAlex | W7166162207 |
| Language | TR |
| References cited | 8 |
Bu çalışma, erken Türkiye Selçuklu siyasetinin sınır bölgelerinde üretilen müzakere, tanınma ve meşruiyet pratikleri üzerinden nasıl şekillendiğini ele almayı amaçlamaktadır. Malazgirt Meydan Muharebesi’nden sonra Anadolu’da ortaya çıkan siyasî boşluk, Kutalmışoğullarının ilerleyişini sadece fetih ve akınlara bağlı kılmamıştır. Doğu Roma İmparatorluğu’ndaki merkezî otorite zaafı ve süregelen taht mücadeleleri, Süleymanşâh’ın iktidar iddiasındaki güç odakları ile temas kurmasını mümkün kılmış; bu durum sınır sahasında müzakereye dayalı bir siyasî düzenin şekillenmesine zemin hazırlamıştır. İlerleyen süreçte Drakon/Dragon/Dragos/Drakos Çayı Anlaşması’yla Konstantinopolis’e yaklaşan baskı hattı karşılıklı kabullere dayalı bir sınır düzenine dönüşmüş, bu durum Selçuklu açısından meşruiyet üretici işlev görmüştür. Süleymanşâh’ın vefatının ardından Ebû’l-Kâsım döneminde ilişkiler giderek kırılganlaşmış; Doğu Roma’nın diplomatik hamleleriyle Büyük Selçuklu müdahaleleri, Türkiye Selçuklularının İznik çevresindeki iktidar alanını daraltmıştır. Bu tablo erken Türkiye Selçuklu siyasetinin yalnızca askerî çatışmalarla değil müzakere, karşılıklı ihtiyaçlar ve tanınma pratikleri üzerinden de şekillendiğini ortaya koymaktadır. Anna Komnena, Attaleiates ve Bryennios’un aktardığı imparatorluk anlatıları ile Urfalı Mateos, Abû’l-Farac’a ait doğu kaynaklarının modern literatürle birlikte okunması, olayların kronolojisinin yanı sıra bu kronolojinin ürettiği siyasal anlam katmanlarını ortaya çıkarmaktadır. Bu çerçevede sınırın yalnızca coğrafî bir çizgi olmadığı; vergi ve güzergâh denetimi, askerî destek ve sembolik unvan ile armağan dolaşımı aracılığıyla işleyen bir meşruiyet alanı niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır
Byzantine Studies and History · Eurasian Exchange Networks · History and Cultural Heritage
| Citation velocity | historical |
|---|---|
| Highly cited | No |