Stranger Than Paradise’da Kimlik ve Aidiyet

Bu çalışma, Jim Jarmusch’un Stranger Than Paradise (1984) filminde temsil edilen özne deneyimini, Zygmunt Bauman’ın akışkan modernite yaklaşımı çerçevesinde kimlik, aidiyet, hareketlilik ve yabancılık bağlamlarında çözümlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımına dayanan betimleyici-yorumlayıcı bir film çözümlemesi niteliği taşımaktadır. Analiz sürecinde film, anlatı içinde öne çıkan sekanslar temel alınarak incelenmiş, bu sekanslarda görünür hâle gelen kimlik müzakereleri, aidiyet ilişkileri, mekânsal hareketlilik ve kültürel kopuş deneyimleri Bauman’ın kuramsal çerçevesi doğrultusunda yorumlanmıştır. Film, akışkan modern öznenin yerleşememe, köksüzlük ve kimlik müzakeresi deneyimlerini sinemasal düzlemde yoğun biçimde temsil etmesi nedeniyle amaçlı örnekleme yaklaşımı doğrultusunda seçilmiştir. Çözümleme bulguları, filmde temsil edilen karakterlerin sabit kimlikler ve kalıcı aidiyet biçimlerinden uzaklaşan, sürekli hareket hâlinde ancak yönelim üretmekte zorlanan kırılgan bir özne konumunda yer aldığını göstermektedir. Hareketlilik, filmde özgürleştirici bir açılım üretmekten çok, yerleşememe ve süreksizlik deneyimini yeniden üreten bir süreç olarak görünür hâle gelmektedir. Kimlik, köken, dil ve kültürel bellekten kopuş, köksüzlük ve yabancılık deneyimini derinleştirirken, kökenle kurulan bağın sürdürülmesi ise sınırlı ve kırılgan bir süreklilik alanı olarak kalmaktadır. Bununla birlikte film boyunca tekrar eden sessizlikler, kesintili iletişim ve düşük duygusal yoğunluk, akışkan modern öznenin mekânsal olduğu kadar duygusal düzeyde de yerleşememe hâlini açığa çıkarmaktadır. Sonuç olarak çalışma, Stranger Than Paradise filminin akışkan modern öznenin kimlik ve aidiyetle kurduğu kırılgan ilişkiyi sinemasal düzlemde görünür kıldığını ortaya koymakta, akışkan moderniteyi hareketlilik, köksüzlük, duygusal donukluk ve varoluşsal belirsizlik üzerinden de değerlendirilmesi gerektiğini tartışmaya açarak literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır

Modernity · Paradise · Paradise lost · Sight · Cultural Studies and Postmodernism · Social and Cultural Studies · Zygmunt Bauman's Sociology