Arşiv Belgelerine Göre Tekkelerde Kadınlar ve Görevleri
Bibliographic Data
| ID | 22356278 |
|---|---|
| Authors | Serpil Özcan (0000-0001-9789-2700, corresponding author) |
| Year | 2022 |
| Volume | 12 |
| Issue | 2 |
| Pages | 615-644 |
| Publication date | 2022-09-29 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | İslam Tetkikleri Dergisi / Journal of Islamic Review (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2717-6967 • E-ISSN: 2717-6967 |
| Publisher | Istanbul University (PUBLISHER • TR) |
| DOI | 10.26650/iuitd.2022.1111797 |
| OpenAlex | W4297983414 |
| Language | EN |
| Citations received | 4 |
Tasavvuf Anadolu halkının çok uzun zamandır aşina olduğu bir dünya görüşü ve yaşam biçimidir. Tasavvufi yaşam biçiminin mekanları olan tekkeler ise Osmanlı Devleti topraklarının tamamına yayılmış durumdadır. Tekkelerde postnişîn olan kişinin ailesi dışındaki kadınların varlığı ise pek incelenmemiş bir konudur. Bu makalede alanda yapılan çalışmaların bir kısmı tartışılmış, müşterek özellikleri belirtilmiştir. Söz konusu çalışmalarda, tasavvufi dünya görüşünün kadınlara dair yaklaşımının ele alındığı gösterilmiştir. Kitâbi bilgi ve değerlendirmelerin ötesinde tekkelerde bulunan kadınların miktarı ve orada bulunuş sebeplerinden biri olan görevleri, bu çalışmanın amacı olarak belirlenmiştir. Bu sebeple arşiv belgelerine dayanılarak, kadınların tekkelerde olup olmadıkları, var iseler ne amaçla orada bulundukları, vazifelerinin olup olmadığı ve varsa hangi görevlerin kadınlar tarafından yürütüldüğü, bu görevler karşılığında ücret alıp almadıkları, tekkelerin önemli kararlarında ne derece yer aldıkları gösterilmeye çalışılmıştır. 19. yüzyılda yapılan bir nüfus sayımından yola çıkarak tekkedeki kadın sayısı belirlenmiş sonra da diğer dönemlerdeki belgelerle bu bilgi kuvvetlendirilmiştir. Bu bağlamda fermanlar, arzuhaller ve Meclis-i Meşâyih defterleri taranarak farklı zaman dilimlerinde tekkelerde yaşayan kadınların yüklendikleri görevler belirlenmiştir. Bu belgeler aracılığı ile mütevellîlik başta olmak üzere tekkenişîn, zâviyenişîn, duagû hatta meşihat görevi yürüten kadınlar olduğu ortaya çıkmıştır. Üstlendiği görev karşılığında kendisine maaş bağlanan, maaş talep eden ve tekke gelirlerinden faydalanan kadınların olduğu da görülmüştür. Bununla birlikte bu görevlendirmelerin Tasavvufi yaşam biçiminin ve dolayısıyla tekkelerin değişime uğradığı dönem olarak kabul edilen 19. yüzyıl ile sınırlı olmadığı, önceki dönemlerde de tekkelerde kadınların bulunduğu ve yukarıda adı geçen görevleri yürüttükleri görülmüştür
Art · Humanities · Cultural and Sociopolitical Studies · Families in Therapy and Culture · Turkish Literature and Culture
| Citations per year | 1.33 |
|---|---|
| Citation span | 2023 - 2026 (4) |
| Highly cited | No |