Yeni Ontolojilerin Öznemerkezcilik Karşıtlığı Üzerine
Bibliographic Data
| ID | 22421622 |
|---|---|
| Authors | Mehmet Barış Albayrak (0009-0007-1983-9278, İzmir University of Economics, corresponding author) |
| Year | 2026 |
| Issue | 83 |
| Pages | 50-68 |
| Publication date | 2026-07-15 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Felsefe Dünyası (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1301-0875 |
| Publisher | Turk Felsefe Dernegi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.58634/felsefedunyasi.1806943 |
| OpenAlex | W7168430395 |
| Language | TR |
| References cited | 9 |
Bu makale, Antroposen bağlamında gelişen yeni ontolojilerin öznemerkezcilik karşıtı tutumunu ele almakta ve bu eleştirinin sınırlarını tartışmaktadır. Nesne yönelimli ontoloji (Harman) ve spekülatif materyalizm (Meillassoux) gibi akımlar, insanı merkezden uzaklaştırarak bilginin ve doğanın özerkliğini vurgulasa da özneyi zayıflatmaları nedeniyle indirgemeci bir çerçeveye kaymaktadır. Bu durum, paradoksal biçimde öznemerkezciliğin farklı bir biçimde geri dönüşüne yol açabilmektedir. Makale, bu sorunu aşmak için Schelling’in doğa felsefesini alternatif bir öneri olarak sunar. Schelling, doğayı yaratıcı ve üretken bir süreç olarak kavrar, özne-nesne ayrımını bu üretkenlikten türeyen bir sonuç olarak temellendirir. Böylece öznemerkezci egemenliğin ötesine geçen ve refleksif öznelliği koruyan bir yaklaşım ortaya çıkar. Sonuçta, insanı doğanın egemeni ilan etmeyen, fakat sorumluluk taşıyan bir bileşeni olarak yeniden konumlandıran bir doğa anlayışı önerilmektedir.
Legislation · Critical Theory and Philosophy · Humanities and Social Sciences · Phenomenology and Existential Philosophy
| Highly cited | No |
|---|