Skip to main content

ETHNOS_APP

Home • Search • Journals • List 0

Türk Mi̇toloji̇si̇nde Tanrisal Güç Ve İkti̇darin Sembolü Mi̇toloji̇k Kuşlar Kartal Ve Gri̇fon

Bibliographic Data

ID24216048
AuthorsEngin GÜNGÖR (0000-0002-3951-8371, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI), Zeynep GÜNGÖR (0000-0002-6320-1462, Akdeniz University)
Year2026
Issue119
Pages715-730
Publication date2026-09-28
Open AccessYes
TypeARTICLE
VenueTürk Kültürü ve HACI BEKTAŞ VELİ Araştırma Dergisi (JOURNAL)
Journal identifiersISSN: 1306-8253 • E-ISSN: 2147-9895
PublisherTürk Kültürü Açisindan Haci Bektas-i Veli Arastirmalari Uygulama ve Arastirma Merkezi (PUBLISHER)
DOI10.60163/tkhcbva.1921733
OpenAlexW7214630707
LanguageTR
References cited8

Tarihte birçok toplum kendi kültür dairesinde, doğadan ve çevresinden gördüğü birçok varlığı tasvir edip bunlara sembolik anlamlar yüklemiştir. Bu tasvirler; konar göçer bozkır kültürü ile yaşayan Türklerde daha çok yırtıcı mitolojik kuş motifleri ile ön plana çıkmıştır. Sadece Türklerde değil Mezopotamya, Mısır, Anadolu, İran, Avrupa, Amerika ve Uzak Doğu’da kurulmuş Eski Çağ medeniyetlerin birçoğunda varlık gösteren bu kuş motifleri ortak olarak hükümdarlık simgesi ve kötülüğün düşmanı kabul edilmiştir. Ayrıca Tanrı ile insan arasındaki elçi, Tanrı’nın kuvvet ve kudretinin yeryüzündeki temsilcisi olduğuna da inanılmıştır. Türklerde bu anlamda ön plana çıkan iki kuş figürü; kartallar ve birçok hayvanın uzuvlarının birleşmesiyle oluşan efsanevi grifonlardır. Bu araştırmada İslamiyet öncesi Türklerden Selçuklulara kadar geçen süreçte bahsi geçen mitolojik kuşlar hakkındaki alan yazım çalışmaları ve bulgular üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda Türklerin dini hayat, mitoloji, sosyo-kültürel yapı ve devlet yönetimi gibi konularda bu kuşlara nasıl bir anlam yüklediği açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan tahliller neticesinde sonuç olarak şunu ifade etmek gerekmektedir ki bu mitolojik kuş sembolleri Türk kültüründe başka manalar da içermekle beraber özellikle Türk kağanlarına verdikleri Tanrısal güç ve iktidar açısından ön plana çıkmaktadır.

animal symbolism · divine power · Eagle · griffins · kingship · mythical birds · Seljuk period · Turkic nomads · Turkish mythology · Cultural and Mythological Studies · Cultural and Sociopolitical Studies · Turkish Literature and Culture

  • Antik Çağ dan Günümüze Çift Başlı Kartal

    Open Access•Ramazan ÖZGAN•Arkhaia Anatolika Anadolu…•2020

  • Eski Türk Çağında Hayvan Tözlerinden Devlet Sembollerine

    Open Access•Hatice Şirin User•Belleten•2007

  • Early Cultures of the Lands of the Scythians

    Boris Piotrovsky•The Metropolitan Museum of Art…•1973

  • The Eurasian Animal Style and the Altai Complex

    Franz Hančar•Artibus Asiae•1952

  • The Mythological Eagle, the Gryphon, the Winged Lion, and the Wolf in the Art of Northern Nomads

    S J Rudenko•Artibus Asiae•1958

Highly citedNo

Tools

Open DOIOpen Access
Ethnos_APP • Open Source Project • MIT License • Frontend v2.0.0 • Privacy and Cookies • API Documentation: api.ethnos.app/docs • API Source Code: GitHub • DOI: 10.5281/zenodo.17049435 • Frontend Source Code: GitHub • DOI: 10.5281/zenodo.17050053 • cruz.rio.br • Expectantes Misericordiae