Gönül Sultanlarinin Tahti

Hayvan postları tarih boyunca gündelik hayatta farklı amaçlarla kullanılagelmiştir. Antropolojik ve Arkeolojik veriler post kullanımının insan toplumlarında erken dönemlerden itibaren önemli bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Post bazı toplumlarda gündelik hayatta kullanılan bir meta veya hammadde olarak görürken, bazı toplumlarda ise güç, kuvvet ve ruhsal dönüşümün bir sembolü olarak nitelendirmişlerdir. Bu sembolik anlamlar Türk kültüründe de oldukça yaygındır. Orta Asya göçebe geleneğinden gelen Türklerin İslam öncesi dönemde posta yükledikleri bazı sembolik anlamlar İslamiyet sonrası süreçte değişim ve dönüşüm geçirerek günümüze kadar gelmiştir. Bu sembollerden en önemlisi ise Anadolu irfan geleneğinde ayrı bir yeri olan, gönül sultanlarının tahtı olarak nitelendirilen Post’tur. Nitekim Anadolu Türk-İslam kültüründe, zenginlik ve güç göstergesi olan, değerli taşlarla süslü, gösterişli, tahtlarından ziyade tevazuyu ve adanmışlığı simgeleyen ebedi tahtlara yani makam postlarına büyük önem ve saygı gösterilmiştir. Gönül sultanlarının tahtı olan postu konu edinen bu makalenin ilk kısmında genel anlamda postun etimolojik, kültürel ve sembolik anlamları açıklanmış, postun Anadolu kültürlerinde ve Orta Asya Türk kültüründeki yeri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci kısımda ise İslamiyet’in, post ve postla ilişkili yün, koyun, koç kavramlarına dair yaklaşımı açıklanmış ve tasavvuf kültürünün oluşumunda bu kavramların rolü incelenmiştir. Üçüncü kısımda Tarikatlardaki âyin geleneği hakkında genel bilgiler verilerek post ile ilişkili tarikat literatüründe oluşan postnişin, posta iclas, posta cülus gibi bazı kavramlar açıklanmıştır. Ayrıca üçüncü kısımda Mevlevîyye, Bektaşîyye, Kadirîyye, Halvetîyye, Cerrahîyye, Şâbânîyye, Gülşenîyye, Celvetîyye, Selâmîyye, Rifâîyye, Sa‘dîyye, Bedevîyye ve Desûkîyye tarikatlarının âyinlerindeki postlar ve bu postların işlevleri ile tarikatların bu postlara yükledikleri özel anlamlar hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Tasavvuf kültürüne ait yazılı, görsel ve işitsel akademik çalışmalar, içerik analizi ve eleştirel söylem analizi teknikleri ile incelenmiştir. Ayrıca konuya dair daha iyi fikir vermesi için ilgili görseller çalışmaya eklenmiştir.

Anatolian Sufism · Asceticism · Islamization · Ottoman Sufism · spiritual transformation · Sufi gatherings · Sufi orders · Sufi rituals · Sufi symbolism · Sufism · Cultural and Sociopolitical Studies · Islamic Thought and Society Studies · Turkish Literature and Culture

• Risâle-i Merâsim-i Bektaşi Adlı Esere Göre Bektaşi Nasıl İkrar Verir

  Open Access•Mustafa Öğe•Vakanüvis uluslararası tarih…•2022

  Add to list