Postać Maryi w "Punktach kazań" Konstantego Szyrwida

Artykuł jest poświęcony analizie postaci Najświętszej Maryi Panny w postylli K. Szyrwida Punkty kazań, wydanej w pierwszej połowie XVII wieku w Wilnie. Jest to pierwszy utwór oryginalny napisany w języku litewskim na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego i przetłumaczony na język polski. Jak wynika z przeprowadzonych badań, przysługuje Maryi cały szereg cech osobowych i symbolicznych, a Jej postać jest przedstawiana tylko i wyłącznie w kontekście rozważań o ludzkiej i boskiej naturze Chrystusa. W swoich kazaniach K. Szyrwid nie używa barwnych i rozbudowanych określeń Maryi, wykorzystuje natomiast różnorodne sposoby argumentacji przy prezentacji Jej cech, często posługuje się porównaniem, wykorzystuje symbolikę biblijną oraz wykazuje się oryginalną interpretacją przytaczanych odniesień biblijnych.Opracowania poświęcone postaci Maryi w tekstach kazań polskich prezentują się dość licznie. Nie były jednak w tych analizach wykorzystywane kazania K. Szyrwida, autora piszącego po litewsku i po polsku. Obraz Maryi naszkicowany w jego utworze świadczy o tym, że, będąc wiernym podstawowym zasadom religijności propagowanej przez jezuitów, szukał on własnych sposobów opisu wielu zjawisk, obrazowo przedstawiałpostacie biblijne. Wstępna analiza porównawcza obrazu Maryi utrwalonego przez autora w jego postylli z obrazem przedstawionym w Postylli mniejszej J. Wujka wykazała wiele cech wspólnych, związanych ze sposobem propagowania kultu maryjnego przez jezuitów. Te wstępne porównania zakładają potrzebę dalszych badań nad tekstem K. Szyrwida, odszukania jego miejsca i określenia jego wkładu w rozwój polskiej pobożności maryjnej

Byzantine Studies and History · Chemistry · Historical and Cultural Studies of Poland · Language and Culture