Sûrnâme-i Hümâyûn (H. 1344) ve Şehinşâhnâme 2 (B. 200) Yazmalarındaki Minyatürlerde Resimlenen Müzik Aletleri
Bibliographic Data
| ID | 21675738 |
|---|---|
| Authors | Dilek Bülbül (0000-0003-4509-2861), Mustafa Çetinaslan (0000-0002-3095-1494, Selçuk University) |
| Year | 2025 |
| Volume | 34 |
| Issue | 2 |
| Pages | 539-561 |
| Publication date | 2025-12-30 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Sanat Tarihi Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1300-5707 • E-ISSN: 2636-8064 |
| Publisher | Sanat Tarihi Dergisi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.29135/std.1716093 |
| OpenAlex | W7117586442 |
| Language | TR |
| References cited | 9 |
Şenlik; toplumun birlik ve beraberliğini, hükümdarın güç ve otoritesini sürekli kılmak için ortaya çıkmış ve türlü sebeplerle gelenek halini almış ve çoğu zaman çeşitli gösteri sanatlarını da içeren geniş kapsamlı bir faaliyetti. Osmanlı tarihinde resimlenen ilk şenlik olması sebebiyle minyatür sanatında özel bir yere sahip olan 1582 şenliği, Sultan III. Murat’ın (1574-1595) oğlu Şehzade Mehmet adına yapılan sünnet düğününü konu edinmekte ve Sûr-ı Hümâyûn olarak adlandırılmaktadır. Düğünü ele alan Sûrnâme-i Hümâyûn ve Şehinşâhnâme 2 yazmalarında yer alan minyatürler, düğündeki eğlencelerin ve bu eğlencelerde kullanılan müzik aletlerinin tespit edilebilmesini ve ayrıca müzik aletlerinin biçimsel ve işlevsel özelliklerini ortaya koyarak 16. yüzyılın sonlarında Osmanlı işitsel sanatlarında kullanılan müzik aletlerinin neler olduğu konusunu aydınlatmaktadır. Çalışmada Sûrnâme-i Hümâyûn (TSMK H. 1344) ve Şehinşâhnâme 2 (TSMK B. 200) yazmaları ele alınmıştır. Her iki yazmadaki minyatürler bütünüyle incelenmiş, müzik aletlerinin geçtiği sahneler tespit edilmiştir. Sûrnâme-i Hümâyûn’da 27 ve Şehinşâhnâme 2’de 13 olmak üzere toplam 40 minyatürde görülen 24 farklı müzik aleti ele alınmıştır. Bu müzik aletleri onları kullanan topluluklara göre; mehter takımı, sazendeler, tarikat ehli ve gösteri yapan zümreler olmak üzere dört kategoride ele alınabilmektedir. Biçimsel özelliklerine göre nefesli, telli, vurmalı ve yaylı olmak üzere dört farklı grupta değerlendirilebilen müzik aletlerinin günümüze gelene dek geçirdikleri biçimsel değişimler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca günümüze ulaşamayan, biçim ve icra usulü değişen ya da unutulmaya yüz tutan müzik aletleri de tanıtılmıştır. Çalışmanın amacı, minyatürler bağlamında 16. yüzyıl Osmanlı eğlence hayatını ve şenlik kavramını farklı bir bakış açısı ile irdelemek ve müzik aletlerinin tarihsel gelişim ve değişim serüvenine ışık tutmaya çalışmaktır
Social life · Cultural and Sociopolitical Studies · History and Cultural Heritage · Turkish Literature and Culture
| Highly cited | No |
|---|