Macar Bilimler Akademisi’nde Safevi Dönemine Ait Bir Şiir Mecmuası
Bibliographic Data
| ID | 21675772 |
|---|---|
| Authors | Melis Taner (0000-0002-5359-9489, Özyeğin University, corresponding author) |
| Year | 2024 |
| Volume | 33 |
| Issue | 2 |
| Pages | 505-521 |
| Publication date | 2024-12-31 |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Sanat Tarihi Dergisi (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 1300-5707 • E-ISSN: 2636-8064 |
| Publisher | Sanat Tarihi Dergisi (PUBLISHER) |
| DOI | 10.29135/std.1403658 |
| OpenAlex | W4401546040 |
| Language | EN |
| References cited | 4 |
Bu makale onyedinci yüzyılın ilk yarısında hazırlanmış resimli bir şiir mecmuası hakkındadır. Bugün Macar Bilimler Akademisi’nde (Perzsa Qu. 02) bulunan ve Vahşi Bafki’nin Ferhad ve Şirin, Enisi Şamlu’nun Mahmud ve Ayaz, Zülali Hvansari’nin Mahmud ve Ayaz isimli üç farklı mesnevisinden oluşan bu el yazması on altıncı yüzyıl sonu, on yedinci yüzyılın başında muhtemelen İsfahan’da yazılmıştır. Makale önce nüshanın içeriğini tanıtır, daha sonra mesnevileri metin-resim ilişkisi bağlamında inceler. Perzsa Qu. 02’de resimlerin büyük çoğunluğu Zülali’nin Mahmud ve Ayaz isimli mesnevisinde yer alır. Bir tanesi ise Enisi’nin aynı isimli eserindendir. Yaygınlıḳla açık havada meclis sahnelerinden oluşan resimler eserin lirik içeriğini yansıtır, ancak aynı zamanda metinle yakın ilişki içindedir. Zülali’nin mesnevisinde resimler neredeyse birer sayfa arayla yer alır ve arka arkaya gelen resimler metnin okuma hızını yavaşlatır, metnin lirik içeriğine odağı çeker. Bu açık hava meclislerinin çoğu birbirine benzese de, detaylara bakıldığında her birinin metinle yakın bir ilişki içinde olduğu anlaşılır. Lirik şiirlerin resimlendirilmesinde sıklıkla rastlanılan bu tür açık hava meclislerinin dışında, bu nüshada Zülali’nin metnine mahsus bazı resimler de vardır. Mesela Ayaz’ı hamamda gösteren bir resim veya şair Zülali’yi inzivada gösteren resim direk Zülali’nin metniyle alakalıdır. Benzer bir şekilde yine bir açık hava sahnesi olsa da, bu nüshada Zülali’nin metninde bahsi geçen ve Zülali’nin bir rüyasını anlatan sahnede açık havada şair Nizami’yi görürüz. Metnin lirik doğasıyla da alakalı olmakla birlikte, bu metne mahsus detayları barındıran resimler, bu nüshadaki yakın resim-metin ilişkisini gösterir. Bu mesnevilerin kompozisyonundan çok da uzun bir süre geçmeden hazırlanan bu resimli nüsha, seçki kim için hazırlandıysa bu üç mesnevinin o kişi için anlamlı olduğunu gösterir. Esere bütüncül olarak bakıldığında, muhtemelen saray dışı, ancak yüksek rütbeli bir saray görevlisi için hazırlanmış olması mümkündür. Resimler Şah I. ʿAbbas dönemi stilini andırır ve muhtemelen İsfahan’da hazırlanmıştır
Political science · Families in Therapy and Culture · Historical and Linguistic Studies · Historical Astronomy and Related Studies
| Highly cited | No |
|---|