Skip to main content

ETHNOS_APP

Home • Search • Journals • List 0

Która religia jest najstarsza? Dyskusja nad początkami religii w „Diversarum hereseon liber” Filastriusza z Brescii

Bibliographic Data

ID21714358
AuthorsMariusz Szram (0000-0002-8646-6295, John Paul II Catholic University of Lublin, corresponding author)
Year2026
Volume30
Issue1
Pages7-28
Publication date2026-03-31
Open AccessYes
TypeARTICLE
VenuePolonia Sacra (JOURNAL)
Journal identifiersISSN: 1428-5673 • E-ISSN: 2391-6575
PublisherPontifical University of John Paul II in Krakow (PUBLISHER)
DOI10.15633/ps.30101
OpenAlexW7152104485
LanguagePL

Filastriusz z Brescii (330–387/388) w traktacie „Diversarum hereseon liber” włączył się w dyskusję na temat początków religii i chronologicznego pierwszeństwa różnych wyznań. Artykuł jest analizą rozdziałów 109–112 dzieła Filastriusza, podejmujących powyższą kwestię. Biskup Brescii skupił się w nich na krytyce poglądów przyznających kultom pogańskim status najstarszej formy religii oraz na zakwestionowaniu opinii, że chrześcijaństwo pojawiło się na świecie jako religia nowa najpóźniej. W jego przekonaniu obie te sugestie należało odrzucić jako heretyckie. Zgodnie z apologetyczną argumentacją Filastriusza pogaństwo jest religią wtórną, stworzoną przez grzesznych ludzi. Natomiast chrześcijaństwo jest nie tylko religią jakościowo najdoskonalszą, ale także chronologicznie pierwszą, rozpoznaną przez starotestamentalnych ludzi sprawiedliwych na długo przed pojawieniem się Chrystusa na ziemi. Oryginalność Biskupa Brescii polega na radykalizacji wcześniejszych poglądów Orygenesa i Tertuliana, wyrażającej się w anachronicznym przekonaniu, że religia chrześcijańska była ukryta w judaizmie w formie w pełni ukształtowanej, jeśli chodzi o doktrynę trynitarną, i jako taka istnieje od początku świata

Augustinian Studies and Theology · Catholicism, Bioethics, Media, Education · Religious, Philosophical, and Educational Studies

Highly citedNo

Tools

Open DOIOpen Access
Ethnos_APP • Open Source Project • MIT License • Frontend v2.0.0 • Privacy and Cookies • API Documentation: api.ethnos.app/docs • API Source Code: GitHub • DOI: 10.5281/zenodo.17049435 • Frontend Source Code: GitHub • DOI: 10.5281/zenodo.17050053 • cruz.rio.br • Expectantes Misericordiae