Fârâbî’nin İḥṣâʾul-ʿUlûm’unda Taʿlimî İlimlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Bir Tartışma

Bibliographic Data

ID22000031
AuthorsTuba Nur Umut (0000-0003-0201-6228, Ankara University, corresponding author)
Year2023
Volume10
Issue2
Pages420-444
Publication date2023-09-15
Open AccessYes
TypeARTICLE
VenueEskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (JOURNAL)
Journal identifiersISSN: 2147-8171
PublisherEskisehir Osmangazi University (PUBLISHER)
DOI10.51702/esoguifd.1308168
OpenAlexW4386700290
LanguageTR
Citations received1
References cited10

Orta Çağ Latin dünyasında üretmeye ilişkin ilimlerin ve sınâ‘atin ilimler tasniflerindeki yerine dair farklılaşma, İslam düşünürlerinin, bilhassa Fârâbî’nin İḥṣâʾul-ʿUlûm eserinde yaptığı ve Batıya tercüme edilerek etki alanı oluşturan tasnifle ilişkilendirilir. İslam düşünürlerinden etkilenen filozofların üretim ile ilgili ilim ve sınâ‘ati nazarî ilimlerin amelî kısımları olarak takdir ettiği, Aristoteles’in otantik değerlendirmelerini takip eden filozofların ise bu konumlandırmayı eleştirdiği görülür. Bu çalışma söz konusu tartışma bağlamında, Fârâbî’nin tasnifini, taʿlimî (matematik) ilimler özelinde konu edinmiş, değerlendirmelerdeki iddiaların Fârâbî tasnifinde karşılığının olup olmadığını tespite çalışmıştır. Neticede Fârâbî’nin tasnifinin ifade edilen ilişkilendirmelerle doğrudan ilgili olmadığı, itirazların muhatabının ise doğrudan Fârâbî olmadığı ortaya konmuştur. Zira Fârâbî iddiaların aksine sınâ‘ati ilim tasnifinin dışında bırakmış, nazarî ilimlerin amelî kısımları olarak konumlandırmamıştır. Ayrıca taʿlimî ilimlere ilişkin kategorizasyonu, Kitâbu’l-Burhân’da yer verdiği Meşşaî ilkelerle uygunluk arz etmektedir

Physics · Theology · Families in Therapy and Culture · Islamic Thought and Society Studies · Medieval and Classical Philosophy · Philosophy

Tools

Open DOIOpen Access